نقش معماران در طراحي و ساخت بناهاي مقاوم در برابر زلزله

چكيده:

در اين مقاله نقش معماران در ساخت و ساز مقاوم در برابر زلزله بررسي گرديده است. در ابتداي امر نقصانها و مشكلات در امر ساخت و ساز با تمركزبر مشكلات مرتبط با معماران مربوط بيان شده است. سپس تلاش گرديده كه نقش معماران در فرآيند  ساخت و ساز مقاوم در برابر زلزله معين گشته و راه‌حلهايي براي تحكيم نقش معماران در فرآيند مذكور ارائه گردد.در نهايت نقش سازمانها و مؤسسات آموزشي، اجرايي مورد نقد و بررسي قرارگرفته است.

مقدمه:

از آنجا كه ايران يكي از مناطق زلزله‌خيز در جهان مي‌باشد ودراين رابطه نيز تجربه‌هاي بسيار دردناكي را تجربه كرده است، توجه به زلزله مي‌بايست يكي از اهداف اصلي متخصصين در امر ساخت و ساز باشد. در كشور ايران در نتيجة همگامي علومي مانند زلزله‌شناسي، مهندسي سازه، مهندسي ژئوتكنيك با هدف بهبود عملكرد سازه‌ها در برابر زلزله و در نتيجه افزايش دوام و ايمني آنها، در آيين نامه طراحي ساختمانها در برابر زلزله ( استاندارد 2800 )، صورت پذيرفته است. همچنين مراكز تحقيقاتي كشور، با چند دهه‌ سابقة پژوهشي و اطلاعات جديد مهندسي در زمينه‌هاي مختلف، مهندسي سازه وزلزله، زلزله‌شناسي و در اختيار داشتن شبكة شتابنگاري ، لرزه‌نگاري و آزمايشگاههاي مجهز سازه، مصالح ساختماني، بتن و ژئوتكنيك، تا كنون توانسته است داده‌هاي لازم را براي طراحي ساختمانها در برابر زلزله و مقاوم سازي آنها ايجاد كرده و در اختيار جامعة مهندسي قرار دهد . با تدوين ضوابط و مقررات مهمي چون « آيين نامة طراحي ساختمانها در برابر زلزله » و « آيين نامة حداقل بار وارده بر ساختمانها و ابنية فني » گامهاي با ارزشي در كشور براي بهبود وضعيت ساخت و ساز تا به امروز برداشته شده است، ليكن كافي به نظر نمي‌رسد.

چنانچه علوم مذكور، حلقه‌هاي مرتبط يك زنجيره براي ساخت ساز مقاوم در برابر زلزله در كشورباشند، مي‌توان اظهار داشت كه يكي از دلايل عدم كارآيي و موفقيت در اين زمينة و تكرار فجايع يكسان در دوره‌هاي مختلف، مربوط به گسستگي اين زنجيره مي‌باشد. از آنجا كه جاي خالي معماران در اين زنجيره احساس مي‌گردد، شايد با تعيين نقش مهندسان معمار در اين فرآيند بتوان گامي در جهت تحقق يك زنجيرة پيوسته برداشت. عدم تقسيم كار و ارتباط صحيح ميان مهندسان معمار، مهندسان سازه، كارفرمايان، سازندگان و ديگر متخصصان در امر ساخت و ساز نيز يكي ديگر از معضلات مي‌باشد. به نظر مي رسد عدم هماهنگي و تبادل اطلاعات و آموزش صحيح و درست متخصصان در دانشگاهها و ارگانهاي آموزشي ـ پژوهشي و اجرايي نيز از مهمترين علل ناكار آمدي در تمامي امور بالاخص امور تخصصي در كشور ‌باشد. و عدم صلاحيت متخصصان،  در زمينة مباني نظري و  در زمينة‌ اجرا نيز از ديگر دست‌آوردهاي آن مي‌باشد. با آنكه دانشگاهها در امر تربيت و تعليم و ارتقاء‌ دانش، نقشي بسيار كليدي دارند نمي‌توان نقش آزمون و تعيين صلاحيت مهندسان را در ارتقاء كيفي صنعت ساختمان و فضاهاي تخصصي مرتبط ناديده گرفت.

از سياست‌هاي نادرست در عرصة مسائل مربوط به زلزله، مي‌توان به عدم توجه به پيشگيري از وقوع خسارت به جاي درمان و جبران خسارت بعد از وقوع بلايا و حوادث غيرمترقبه مي‌باشد. سياستگزاران به كمك رسانه‌هاي گروهي بطور دايم به هشدار خطرات وارده در اثر زلزله مي‌پردازند، غافل از آنكه تنها هشدار كافي نيست بلكه انديشيدن به راه‌حلهاي مبارزه با اين خطرات و مهمتر از آن مهيا نمودن ضمانت‌هاي اجرايي براي تحقق اين راه‌حلها مي‌بايست در رأس اين سياست‌ها قرار گيرد. از طرف ديگر، مطالعه و گردآوري گزارش راجع به زلزله‌هاي رخ داده كافي نبوده، بلكه تجزيه و تحليل گزارشات و استفاده از مطالعات براي جلوگيري از بروز مشكلات مشابه، مهم وضروري مي‌باشد.        

بررسي مناطق زلزله زده دستاوردهاي بسياري براي متخصصان در بر خواهند داشت. متخصصان امر ساخت و ساز مي‌بايد از اين مناطق بازديد نموده و برداشتها و گزارشات خود را سريعاً آماده سازند.  بعد از وقوع زلزله تيمهاي امداد، كمك رساني و متخصصان ( عمدتاً مهندسين زلزله و سازه، نه معماري ) به منطقه اعزام مي‌گردند و سپس گزارشاتي تهيه و ارائه مي‌گردد. سالهاست كه گزارشات در قالب مجلدات بسيارتهيه گرديده، اما استفادة مفيدي از آن جهت ارتقاء سطح دانش مهندسان نشده و راه‌حلهاي عملي براي جلوگيري از خطر زلزله از آن استنتاج نشده است. عدم حضور معماران در اين فعاليتها و بازديدها، زنجيرة مذكور را همچنان گسسته باقي نگه داشته است. چنانچه بازديدها و گزارشات و در انتها تحقيقاتي از سوي مهندسين معمار نير در زمينة زلزله صورت پذيرد، كاملاً جدا از ديگر متخصصين  همچون مهندسان سازه بوده و  نشستها و تبادل اطلاعات ميان اين گروه‌ها صورت نمي‌پذيرد. بدين ترتيب اقدامات صورت گرفته به ارائة راه‌حلهاي كلي و جامع و در نتيجه كامل كردن زنجيره ناگسسته ساخت و ساز مقاوم دربرابر زلزله نمي‌انجامد. اين مقاله به بحث دربارة يكي از اين حلقه‌هاي ناپيدا يعني نقش معماران در ساخت و طراحي مقاوم بناها در برابر زلزله مي‌پردازد. در ادامه سعي مي‌گردد راه‌ كارهايي براي ارتقاء نقش معماران ارائه گردد.

بحث :

از آنجا كه ايالت كاليفرنيا يكي از بزرگترين مناطق زلزله‌خيز دنيا بوده و مهمتر از آن كانون توجهات و مطالعاتي است كه در زمينة زلزله در ايالات متحده آمريكا صورت پذيرفته است، با اشاره به نقش معماران در طراحي و ساخت بناي مقاوم در برابر زلزله در كاليفرنيا و الگوهاي مطرح شده در آن ايالت شايد بتوان گامي در جهت رفع نقصانهاي موجود در ايران برداشت.

در ايالت كاليفرنيا كميته‌اي تشكيل يافته كه به نقش معماران در تعديل خطرات زلزله مي‌پردازد. اين كميته مسائل تخصصي‌اي را در دستور كار خويش قرار داده كه عبارتند از:

:: مطالب مرتبط

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

+  محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

+  ارائه راهكارهايي براي كاهش هزينه در پروژه هاي عمراني از ديدگاه مديريت ساخت

+  میدانهای شهری

+  رفتار وصله در ستونهای بتنی تحت بارگذاری رفت و برگشتی

+  نگاهی به دستاورد های مقاوم سازی در کشور و چالش هاي پيش رو

 

نگاهی به دستاورد های مقاوم سازی در کشور و چالش هاي پيش رو

1- چكيده

كشور ما در منطقه‌اي زلزله خيز واقع شده است. وقوع هر چهار روز يك زلزله با شدت حدود 4 ريشتر نشان دهنده وجود يك خطر دائمي است. هر از چند گاه نيز زلزله‌اي مخرب با تلفات انساني و مالي وسيع به وقوع پيوسته و پس از چندي دوباره كار ها به همان روال چرخيده است. زلزله بم از نظر توجه به مسائل پايه‌اي و ريشه‌اي در مديريت بحران و به تبع آن افزايش پايداري بناها و تاسيسات در برابر خطر زلزله يك نقطه عطف محسوب مي‌گردد. توجه به امر مقاوم‌سازي ساختمان‌ها، تأسيسات مهم و شريانهاي حياتي محصول اين رويكرد است كه براي اولين بار و به صورت سازمان يافته و به عنوان يك طرح ملي تعريف شده است. اجراي اين طرح فارغ از نتايج كمي آن كه مقاوم شدن تعدادي پروژه است نتايج بسيار مهم‌تري را در بر دارد كه اتكا به آن مي‌تواند برنامه‌ريزي و اجراي طرح‌هاي نظير در بخش دولتي و عمومي و مردمي را در مقياس وسيع ميسر سازد. موارد با اهميت آن عبارت است از :

•  شناسايي انواع دستورالعمل‌هاي فني و مديريتي مورد نياز

•  سنجش توانايي نيروي انساني متخصص سازمان يافته و قابل سازماندهي

•  آشنايي با تكنولوژي‌هاي نوين در طراحي و اجراي مقاوم‌سازي

•  معرفي رويه‌هاي مختلف تعريف شرح خدمت ، قيمت‌گذاري خدمات ، ارجاع كار و تحويل خدمت

•  معرفي رويه‌هاي كنترل كيفيت و هزينه

•  معرفي رويه‌هاي تضمين كيفيت

•  شناسايي شاخص‌هاي اصلي در تعيين صلاحيت عوامل دست‌اندر كار

•  شناسايي رويه‌هاي توزيع ريسك

•  شناخت شرايط لرزه خيزي مناطق شهري ( تعيين طيف ويژه )

•  توليد دستورالعمل  ارزيابي سريع

•  توليد دستورالعمل‌هاي بهسازي لرزه‌اي اختصاصي

•  طراحي شيوه‌هاي توانمندسازي عوامل دست‌اندر كار

•  تهيه برنامه‌هاي آموزشي

•  طراحي الگوهاي هدايت و راهبري طرح‌هاي مقاوم‌سازي

•  تخمين منابع مورد نياز

•  امكان سنجي استفاده از تجارب جهاني

•  ايجاد بانك‌هاي اطلاعاتي

... و ده ها مورد نتايج و خروجي هاي مهم و موثر براي استفاده برنامه ريزان

اين مقاله در پي آن است كه ضمن ارائه تصويري واقعي از عملكرد طرح مقاوم‌سازي ، زمينه‌اي براي آشنايي صاحب نظران و متخصصان و اهل فن با زواياي پنهان و كيفي طرح مقاوم‌سازي فراهم كند و همچنين در مورد احتمال  انحراف طرح از چارچوب‌هاي اوليه هشدار دهد.

دستاوردهاي اين طرح پس از سه سال فعاليت پيش روي منتقدان و صاحب‌نظران است و مي‌توان از آن درس‌ها آموخت و با احترام به آن بسيار برآن افزود . انتظار آن است كه نخبگان اين عرصه با دستمايه خرد، انديشه، تجربه و دانش با همكاري مشفقانه در راستاي منافع ملي كاستي‌ها را جبران كنند و سرمايه به دست آمده را پاس دارند .

لازم است در اين فرصت از تلاش همه مديران، متخصصان و كارشناساني كه تا كنون در پيشبرد طرح مقاوم‌سازي به هر نحو مشاركت و همكاري داشته‌اند قدرداني شود.

2- واژه هاي كليدي

2-1- طرح مقاوم‌سازي: طرح مقاوم‌سازي تلاشي چند وجهي از برنامه‌ريزي، خدمات فني و مهندسي و اجرايي است در جهت افزايش پايداري سازه‌هاي مهم در برابر زلزله، حفظ سرمايه‌هاي ملي و ارتقاء توان کشور براي مديريت مطلوب بحران ناشي از زلزله

2-2- فعاليت‌هاي پشتيبان: اقداماتي كه  به منظور ايجاد تسهيلات و ارتقا توانايي علمي و عملي عوامل دست اندركار و توانمندسازي آنان صورت مي‌گيرد تا انجام فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده در زنجيره مقاوم‌سازي ميسر گردد .

2-3- هدف از اجراي طرح: از جمله اهداف ديگر انجام مجموعه‌اي از پروژه‌هاي مختلف به عنوان پايلوت و بهره‌برداري از تجارب حاصله براي تكثير الگو در سطح كشور و همچنين تعميم نتايج به ساخت و ساز عمومي و مردمي است.

2-4- زنجيره مقاوم‌سازي: سلسله اقداماتي كه در يك فرآيند منطقي انجام مي‌شود تا منجر به مقاوم نمودن بنا در برابر خطر زلزله با شدت معيني شود.

2-5- هدف بهسازي: هدف بهسازي ميزان بهبود سطح عملكرد بناي موجود، تحت خطر زلزله با شدت معين را تعريف مي‌كند. سطح عملكرد مورد انتظار هرسازه بر اساس فاكتور‌هايي نظير قدمت، اهميت، موقعيت شهري، نقش در مديريت بحران و توجيه اقتصادي وتوان مالي براي تخصيص بودجه براي بهسازي لرزه‌اي تعيين مي‌گردد.

:: مطالب مرتبط

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  آنچه باید در ساختن خانه ها بدانیم

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

+  محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

+  ارائه راهكارهايي براي كاهش هزينه در پروژه هاي عمراني از ديدگاه مديريت ساخت

+  رفتار وصله در ستونهای بتنی تحت بارگذاری رفت و برگشتی

 

فهرست بزرگترین سدهای جهان

 

	نام سد	Location	حجم سد (1000* متر مکعب)	حجم سد (1000* یارد  مکعب)	سال اتمام
1	سه دره	چین	39,300,000	51,402,459	در دست ساخت
2	Syncrude Tailings سینکرود Tailings	Canada کانادا	540,000	706,320	در دست ساخت
3	Chapetón	آرژانتین	296,200	387,410	در دست ساخت
4	Pati	آرژانتین	238,180	274,026	در دست ساخت
5	جدید Cornelia Tailings	ایالات متحده	209,500	274,026	1973
6	Tarbela	پاکستان	121,720	159,210	1976
7	Kambaratinsk	قرقیزستان	112,200	146,758	در دست ساخت
8	فورت گری گوری پک	مونتانا	96,049	125,628	1940
9	پایین Usuma	نیجریه	93,000	121,644	1990
10	Cipasang	اندونزی	90,000	117,720	در دست ساخت
11	Atatürk	ترکیه	84,500	110,522	1990
12	Yacyretá - Apipe	پاراگوئه / آرژانتین	81,000	105,944	1998
13	خانه (Raúl Leoni)	ونزوئلا	78,000	102,014	1986
14	Rogun	تاجیکستان	75,500	98,750	1985
15	Oahe	داکوتای جنوبی	70,339	92,000	1963
16	Mangla	پاکستان	65,651	85,872	1967
17	Gardiner	کانادا	65,440	85,592	1968
18	سد دریابند	هلند	63,400	82,927	1932
19	Oroville	کالیفرنیا	59,639	78,008	1968
20	سن لوئیس	کالیفرنیا	59,405	77,700	1967
21	Nurek	تاجیکستان	58,000	75,861	1980
22	پادگان	داکوتای شمالی	50,843	66,500	1956
23	Cochiti	نیومکزیکو	48,052	62,850	1975
24	Tabka (Thawra)	سوریه	46,000	60,168	1976
25	بنت WAC	کانادا	43,733	57,201	1967
26	Tucuruíi	برزیل	43,000	56,242	1984
27	Boruca	کاستاریکا	43,000	56,242	در دست ساخت
28	بالا اسوان (Sadd - الشیخ (عالی)	مصر	43,000	56,242	1970
29	سن Roque	فیلیپین	43,000	56,242	در دست ساخت
30	کیف	اوکراین	42,841	56,034	1964
31	Dantiwada چپ پشته	هند	41,040	53,680	1965
32	ساراتوف	روسیه	40,400	52,843	1967
33	ماموریت Tailings 2	آریزونا	40,088	52,435	1973
34	فورت راندال	داکوتای جنوبی	38,227	50,000	1953
35	Kanev	اوکراین	37,860	49,520	1976
36	موصل	عراق	36,000	47,086	1982
37	Kakhovka	اوکراین	35,640	46,617	1955
38	Itumbiara	برزیل	35,600	46,563	1980
39	Lauwerszee	هلند	35,575	46,532	1969
40	Beas	هند	35,418	46,325	1974
41	Oosterschelde	هلند	35,000	45,778	1986

 

منبع : infoplease.com (ترجمه : معین بهرامپور)

:: مطالب مرتبط

+  سد یانگ تسه

+  سد ذخيره اي كريت طبس

+  سد های شگفت انگیز جهان

+  مشخصات فنی سد کرخه (قسمت اول)

+  سدهای زیرزمینی

+  سدهای مخزنی

+  سد جیرفت

+  سد دز

+  پروژه افزایش ارتفاع سد دز

+  بررسی اثرات زیست محیطی سدها

+  سازمان و روش اجرای سدهای بزرگ

+  بررسی ایمنی سدهای قوسی

 

زلزله و ساخت و ساز پايدار

چكيده :

در اين نوشتار تلاش گرديده نگاهي به موقعيت ايران در پهنه كره  زمين و نقش زلزله در اين منطقه ، در كنار وضعيت عمومي بناهاي كشور در شهر و روستا از حيث پايداري در مقابل اين پديده طبيعي صورت گيرد در گام بعدي به پراكنش بناهاي موجود غير پايدار در سطح كشور و به درسهايي كه در زمينه توجه به پايدارسازي پس از زلزله هاي مهم صورت گرفته اشاره شده است. وضعيت پيش رو و اينكه چه بايد كرد با رويكرد توجه به ساختمانهاي موجود كشور و ساخت و سازهاي جديد در انتها مد نظر بوده است.

 ايران و زلزله:

كشورمان به لحاظ استقرار در روي كره زمين در موقعيتي قرار گرفته است كه يكي از فعالترين كمربندهاي زلزله خيز جهان تحت عنوان « آلپ هيماليا » از آن مي گذرد.

اين موقعيت خاص در طول تاريخ ايران را هم زيست با زلزله هاي متعدد و با شدتهاي متفاوتي قرار داده است وقوع حدود 3500 زلزله در طول يكصد سال گذشته مويد اين همزيستي است.

به طور ميانگين هر سال يك زلزله بزرگ و هر 10 سال يك زلزله با بزرگي 7 درجه در مقياس ريشتر به بالا حاصل اين همزيستي است. سوال عمده اي كه مي تواند مطرح شود اين است « آيا تا چه اندازه اين همزيستي منجر به توجه ، درك و حساسيت و اهميت موضوع و نهايتاً آمادگي علمي ، مديريتي ، اجتماعي ، فرهنگي و اجرائي ما شده است؟»

نتايج حاصل از زلزله طي ساليان گذشته نشان مي دهد اگر چه برنامه ريزان ، متخصصين و مجريان پندهايي از اين حوادث گرفته و اصلاحات و تمهيداتي در جهت مقابله با اين پديده طبيعي صورت پذيرفته است ليكن تا نقطه مطلوب فاصله نسبتاً زيادي است.

در حاليكه ايران 1 درصد از جمعيت دنيا را در خود جاي داده است ليكن تلفات جاني ناشي از اين حوادث 6% كل تلفات جهان است . بخش عمده اي از جمعيت كشور در پهنه خطرناك زندگي مي كنند. اكثر مناطق پر جمعيت و مراكز شهري مهم در پهنه با خطر بالا قرار       گرفته اند.  76 درصد شهرهاي بزرگ و متوسط كشور و عمده مناطق روستايي بر روي پهنه هاي با خطر زلزله بالا  قرار گرفته اند. از مجموع حدود 68 هزار نقطه روستائي كشور بيش از  2/3 ميليون واحد مسكوني از مصالح غير پايدار و بي دوام ساخته شده اند.

و در سطح شهرهاي كشور نيز بالغ بر 8/2 ميليون واحد مسكوني موجود ناپايدار و غير مقاوم در برابر زلزله هستند.

به ديگر سخن از مجموع بيش از 13 ميليون واحد مسكوني شهري و روستايي كشور حدود 6 ميليون واحد غير مقاوم و نا پايدار در برابر زلزله هستند.

پراكنش واحدهاي ناپايدار شهري در 3 حوزه شكل گرفته است:

الف: حوزه بافتهاي فرسوده شهري:

 اين مناطق كه عمدتاً هسته هاي اوليه پيدايش و رشد شهرها و شهر نشيني هستند از يكسو واجد معماريهاي ارزشمند بومي و اسلامي اند كه هويت ساز و الهام بخش براي امروز و آينده معماري و شهرسازي اين مرز و بوم هستند و از سوي ديگر به دليل استفاده از مصالح نا پايدار و فرسودگي شديد كالبد در اين مناطق به همراه عدم برخورداري از خدمات روبنائي و زير بنائي مناسب  من جمله دسترسيها و معابر از جمله آسيب پذير ترين مناطق شهرهاي كشور محسوب مي شوند.

ب: مناطق اسكان غير رسمي ( حاشيه نشيني ):

اين مناطق كه عمدتاً به دليل رشد سريع و خارج از برنامه ريزي شهر نشيني و مهاجرتهاي گسترده به شهرهاي بزرگ بصورت خودرو و غير رسمي شكل گرفته و احداث شده اند به لحاظ كالبدي از مصالح  بي دوام و غير استاندارد ساخته شده و فاقد هر گونه خدمات زير بنائي و روبنائي هستند.

ج: بافتهاي نوين شهري:

عمدتاً توسعه هاي قانونمند شهري كه طي كمتر از يكصد سال اخير و به ويژه با ورود خودرو به زندگي شهري شكل گرفته و توسعه پيدا كرده اند داراي تركيبي از ساخت و سازهاي پايدار و ناپايدار با پراكنش متفاوت اند.

هر چند كه با نزديك شدن عمر ساختمانها به دهه هاي اخير استفاده از مصالح با دوام نسبت به گذشته وضعيت بهتري را فراهم نموده است ليكن با اطمينان خاطر نمي توان از مقطعي مشخص كليه ساخت و سازها را پايدار در مقابل زلزله قلمداد نمود.

درسهاي زلزله:

زلزله هاي سهمگين در كشورمان بويژه طي دهه هاي اخير كه علوم جديد در خدمت توسعه و پيشرفت بشر قرار گرفته است هر چند هر يك از آنها فاجعه اي فراموش نشدني بر خاطره اين ملت حك نموده است ليكن در هر برهه بصورت غير مستقيم بركاتي نيز براي كشور به ويژه عرصه ساخت و ساز به همراه داشته است كه آثار خود را بصورت تصميم هاي خاص منبعث از شكل گيري اراده ملي در اين عرصه بجا گذاشته است.

نخستين قواعد بهبود كيفيت ساخت و ساز هر چند ابتدائي پس از زلزله طبس تدوين و عملياتي مي گردد .

زلزله رودبار و منجيل منجر به تدوين آئين نامه طرح ساختمانها در برابر زلزله مي شود كه امروز به آئين نامه 2800 معروف است و نهايتاً زلزله بم زمينه ساز اجباري شدن مقررات ملي ساختمان در سراسر پهنه كشور به همراه تدوين سياستهاي كلي مقابله با حوادث به ويژه زلزله و ابلاغ آن از سوي مقام معظم رهبري مي گردد كه نقطه عطفي براي برنامه ريزيها و سياستگزاريهاي آتي كشور خواهد گرديد.

آنچه پيش روست:

صدمات ناشي از زلزله مي تواند بسيار گسترده باشد...

:: مطالب مرتبط

+  بزرگترین زلزله ژاپن بعد از زلزله کوبه

+  اندازه گیری زمین لرزه

+  تجمع پلانکتونها در آبهای ساحلی با وقوع زلزله مرتبط است

+  پيش بيني زلزله به وسيله ابرهای زلزله

+  مشخصات برخی از زلزله های بزرگ و تاریخی ایران و تهران

+  آمادگی خانواده‌ها در برابر زلزله (1)

+  معرفی اجمالی مرکز ملی پیش‌بینی زلزله

+  سوپرفريم R.C فناوري نوين براي مقابله با زلزله

+  درس هايي از زلزله بم

+  پيشرفتهاي جديد در پیش بینی زلزله

+  پیش بینی زلزله

+  پیش بینی زلزله با استفاده از سیستم های ماهواره ای سنجش از راه دور

+  بررسى زلزله بم و رفتار سازه هاى مختلف موجود در بم

+  همه چیز درباره زلزله (1)

+  اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله

+  بررسي تاثير زلزله بر سازه ها و تاسيسات زير زميني

+  نگرشي ديگر بر مهندسي زلزله، ساده سازي فرايندهاي پيچيده

+  ايران به دانش فني تشخيص زلزله ٢٤ ساعت قبل از وقوع دست يافت!

+  علل و چگونگی ایجاد سونامی

 

مقاومت عمود بر صفحه جوش گوشه جهت ارزيابي رفتار اتصالات گيردار در سازه هاي فولادي رايج

جهت ارزيابي ميزان گيرداري و شناخت رفتار اتصالات رايج، مقاومت عمود بر صفحه جوش گوشه يكطرفه مقيد نشده و دوطرفه، به كمك 18 نمونه آزمايشگاهي ارزيابي ميگردد. در اين تحقيق دو پارامتر متغيير بعد جوش و چقرمگي الكترود هستند. بر اساس نتايج ، جوش گوشه دوطرفه رفتار قابل قبولي در باربري كششي از خود نشان دارد. مقاومت عمود بر صفحه جوش گوشه يك طرفه كمتر از حد انتظار نشان داد. با افزايش بعد جوش، مقاومت جوش گوشه يك طرفه كاهش مييابد و چقرمگي بيشتر سبب افزايش مقاومت و شكل پذيري ميشود. در ادامه آزمايشها رفتار ورقهاي سخت كننده مثلثي بررسي گرديده و نتيجه گيري حاصل گرديده است.

كلمات كليدي: جوش گوشه، چقرمگي، اتصال رايج، مقاوم سازي، سخت كننده مثلثي

مقدمه

در اتصالات گيردار فولادي سازه هاي موجود ورق زيرسري توسط جوش گوشه دوطرفه و ورق روسري توسط جوش گوشه يك طرفه به بال ستون اتصال يافته است (شكل1) . اجراي اتصالات رايج اغلب در سايت انجام ميگيرد و جوشكاري در كارگاه انجام ميگردد. جهت ارزيابي ميزان گيرداري و شناخت رفتار اتصالات رايج مقاومت عمود بر صفحه جوش گوشه بايد مشخص باشد.

شكل 1- اتصالات رايج اجرا شده در كارگاه

آيين نامه هاي طراحي سازه هاي فولادي و جوشكاري ساختماني مقاومت عمود بر صفحه جوش گوشه مقيد نشده را مجاز نميشمارند و روابطي براي آن ارائه نكرده اند. در اين مقاله مقاومت جوش گوشه يكطرفه مقيد نشده و دوطرفه به صورت آزمايشگاهي ارزيابي ميگردد. به علت ممنوع بودن اين نوع جوش، اين مطالعه تا كنون انجام نشده و براي ارزيابي اكثر اتصالات ايران ارزشمند است. از طرف ديگر براي مقاوم سازي جوش گوشه يك طرفه از ورق سخت كننده مثلثي (لچكي) استفاده ميگردد. در ادامه تحقيق، نمونه هاي ديگري جهت ارزيابي اين روش مقاوم سازي آزمايش شده است و نتيجه گيري شده است.

Stratan  و , Dubina54 نمونه اتصال تي شكل جهت بررسي رفتار آزمايشگاهي ساختند. در اين نمونه ها، قسمتي از بال كششي تير و بال ستون در نظر گرفته شده بود و در حقيقت قسمتي از اتصال گيردار مدلسازي شده بود. پارامترهاي مورد مطالعه در آن تحقيق عبارتند از: نوع جوش (گوشه، نيم جناغي يك طرفه، نيم جناغي دوطرفه)، نوع فولاد، نرخ كرنش و نوع بارگذاري (يكنواخت و چرخه اي) آنها نتيجه گيري كردند، كيفيت جوشكاري مهمترين پارامتر در اتصالات جوشي مي باشد. بهترين رفتار در جوش درز نيم جناغي دوطرفه ملاحظه گرديد.

گسيختگي در جوش نيم جناغي يكطرفه هميشه با شروع ترك از ريشه جوش آغاز ميشود و اين حالت نامطلوب در گسيختگي محسوب مي شود. افزايش نرخ كرنش باعث افزايش تنش تسليم و تنش نهايي فولاد مي شود ولي شكل پذيري را كاهش مي دهد. مشكل جوش گوشه خارج از اندازه بودن بعضي نقاط آن در طول خط جوش است، كه كنترل آن نيز مشكل ميباشد و گسيختگي از همان نقاط آغاز مي گردد. بارگذاري چرخه اي احتمال شكست جوش را افزايش مي دهد. در اين مطالعات جوشهاي گوشه به علت خارج از اندازه بودن و جوشهاي نفوذي به علت نفوذ ناقص ريشه رفتار ضعيفتري را در بارگذاري چرخه اي نسبت به بارگذاري يكنواخت داشتند.

Ricles و همكاران [ 6] جزئيات جديدي براي اتصالات مستقيم تير به ستون ارائه كردند. در اين تحقيق يازده نمونه تمام مقياس و سي و نه نمونه كوچك مقياس ساخته شد. اثر هندسه سوراخ دسترسي تير، نوع اتصال جان تير به ستون، مقاومت ورق پيوستگي و چشمه اتصال و اثر چقرمگي الكترود بررسي گرديد. نتايج تحقيقات نشان داده است، گسيختگي ترد جوش با استفاده از الكترود با چقرمگي 27 ژول در دماي 29- درجه سانتيگراد بهبود مييابد و استفاده از اين فلزات پركننده جوش توصيه ميگردد.

برنامه ريزي آزمايشها

براي اين مطالعه 18 نمونه كوچك در نظرگرفته شده است. مدلسازي نمونه ها بيانگر رفتار اتصالات تمام مقياس در بال كششي تير است. براي دقت بيشتر از هر نمونه دو عدد ساخته شده است. در اين نمونه ها (شكل2) ورق سمت راست به عنوان بال كششي تير، ورق عمودي مدل بال ستون و ورق سمت چپ به عنوان مدل ورق پيوستگي تلقي مي گردد. مطابق جدول ( 1) دو پارامتر متغير بعد جوش و چقرمگي الكترود هستند.

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  چگونگي اجراء و نصب پيچهاي مهاري ( بولت) و صفحه كف ستوني (Baseplate) :

+  انواع اتصالات (Types of Joints)

+  آنچه از جوشکاری باید بدانیم: انواع جوشکاری ، انواع الکترودها ، طریقه و محل استفاده و ... (قسمت اول(

+  معایب و محاسن تیرهای لانه زنبوری

+  اتصال خورجيني، مشكل صنعت ساختمان كشور

+  توضیحات کلی در مورد انواع اتصالات در ساختمانهای فلزی

+  مزایا و معایب ساختمانهای فلزی

+  خطاهاى جوشكارى اتصالات در ساختمانهاى فولادى

+  بررسی تأثیر پارامترهای مختلف بر ضریب رفتار سازه های متداول فولادی

+  استفاده از مصالح جديد به جاي فولاد

+  سازه های فضایی

+  گزارشي اجمالي در خصوص سازه‌هاي فلزي شهر بم و نقش اتصالات

+  بادبندهای واگرا

+  جوشکاری

+  تاثیر اتصال میانی و جزئیات اجرای آن بر پایداری بادبندی ضربدری

+  مقاومت تیر ورقها تحت اثر بارگذاریهای مختلف

+  رفتار لرزه ای بادبند ها در سازه ها

+  مقايسه الياف فولادى با الياف مصنوعى در مخلوط شاتكريت تر

+  اثر طراحی و اجرای اتصالات جوشی بر آسیب پذیری لرزه ای سازه های فولادی

+  برآورد درصدگيرداري اتصالات درسازههاي فولادي و بررسي اثر آن درنيرويUpliftستونهاي منتهي به بادبند

 

بررسی تاثیر پودر شیشه بر خواص مکانیکی بتن خودتراکم

خلاصه

بتن یکی از مهمترین مصالح مصرفی در احداث سازه هایی عمرانی از قبیل پل ها, سوله ها وساختمانها می باشد که به علت دارا بودن خواص مناسب , استفاده از آن در حال افزایش است. یکی از مهمترین اهداف محققین دستیابی به طرحی جدید با ویژگی های برتر است. ازآنجایی که مهمترین و گرانترین بخش های بتن سیمان است اگر بتوان درصدی از آن را توسط مصالحی از قبیل پودرشیشه جایگزین نمود علاوه بر کاهش قیمت نهایی با استفاده از ضایعات شیشه می توان در ایجاد یک محیط زیست سبز نیزکمک گردد .

مشکلات مربوط به متراکم نمودن بتن یعنی استفاده از ویبراتورها مسائل متعددی از جمله جداشدگی دانه ها و شن نما شدن مصالح را ممکن است ایجاد نماید. در بعضی موقعیت ها مانند بتن ریزی در ارتفاعات و مکانهایی با تراکم بالای آرماتورها, ویبره زدن بتن امکان پذیر نبوده و یا می تواند مخاطره آمیز باشد. دراین مقاله باعلم بر موارد فوق و از انجایی که تحقیقات گسترده و قابل قبولی برروی اثرات پودرشیشه برروی بتن خود تراکم انجام نگرفته است مطالعه برروی آن را ضروری تشخیص داده و انجام شده است.

به منظور بررسی تاثیرمیزان ترکیبات پودر شیشه برروی مشخصات مکانیکی بتن خود تراکم , چهار مخلوط 1 و2 و3 و4 درصد پودر شیشه به عنوان جایگزین درصدی از سیمان مصرفی در بتن , با یک طرح اختلاط ثابت، 6 نمونه مکعبی و  6 نمونه استوانه ایی ساخته و در سنین 7 ، 28 ، 9 روزه پارامترهای مقاومت فشاری و کششی مورد ارزیابی قرارگرفت.

بعلاوه 15 نمونه مکعبی و 15 نمونه استوانه ای بدون هیچگونه پودر شیشه جهت نمونه های شاهد ساخته و در سنین 7 و 28 و 9 روزه مقاومت فشاری و کششی آن جهت مقایسه با درصدهای فوق تعیین گردید. نتایج حاصل بیانگر تاثیر کاهش مقاومت با افزایش درصد پودر شیشه در درصدهای بالای 1 درصد می باشد ولی نمونه های با 1 درصد پودر شیشه به عنوان جایگزین سیمان اثرات مطلوبی بروی مقاومت بتن خودتراکم در مقایسه با نمونه های بدون پودر شیشه داشته است .

کلید واژه ها : بتن خود تراکم , پودر شیشه , مقاومت فشاری , مقاومت کششی

مقدمه :

مقاومت مهمترین خاصیت و مشخصۀ بتن نزد طراحان و مهندسان کنترل کیفیت بتن می باشد. در جامدات رابطه معکوس بین تخلخل و مقاومت یک اصل است .تکنولوژی موجود در بتن های معمولی برای کاهش تخلخل و برای ایجاد یک بتن متراکم و همگن استفاده از ویبراتور می باشد .سر و صدای فراوان حاصل از ویبره کردن بتن های معمولی باعث ایجاد ناراحتی برای همسایگان می شود.همچنین استفاده از نیروی های انسانی کاربلد به منظور بتن ریزی وهزینه بالای بکارگیری آنها, شرکت های ساختمانی را به سمت نسل جدیدی از بتن سوق داد که بتواند بسیاری از مشکلات اشاره شده را حل نماید. همچنین تمایل زیاد این کمپانیها به منظور ساخت بتن هایی که دارای مقاومت فشاری مطلوب باشند به خصوص در محلهایی که به علت تراکم زیاد آرماتورها ضعف در مقاومت بتن به چشم می خورد ، آنها را وا داشت تا این نسل جدید بتن را بپذیرند. . اهمیت ولزوم استفاده از این بتن توسط اکامورا (Okamura ) در سال 1986 کشف شد. اولین نمونه ساخته شده از بتن خود تراکم در سال 1988 به اتمام رسید که در آن از مصالح معمولی موجود استفاده شده بود .

همچنین پیشرفت صنعت و گرایش کشورها به صنعتی شدن علاوه بر محاسنی که این پیشرفت در رشد اقتصادی کشورها داشته است، مشکلاتی از جمله افزایش ضایعات بجا مانده ناشی از تولیدات صنعتی را به ارمغان آورده است که عدم توجه به این امر معضلات بزرگی را راجع به محیط زیست بوجود خواهد آورد. از جمله این ضایعات ، ضایعات بجا مانده از محصولات شیشه ای می باشد . امروزه با توجه به هزینه بالای انرژی و ازآنجاکه عملیات بازیافت شیشه نیز همراه با مصرف هزینه و انرژی می باشد محققین را بر آن داشت که با کمترین هزینه و مصرف انرژی, استفاده بهینه را از این ضایعات انجام دهند .از آنجاکه مقادیر زیادی از این ضایعات را می توان در بتن جایگزین نمود، استفاده از ضایعات شیشه در بتن معمولی مورد توجه محققین مختلف قرار گرفته است.

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  استفاده از خرده شیشه در بتن

+  استفاده از لاستيکهای فرسوده در بتن ...

+  افزودن فيبر به بتن ...

+  فوق روان کننده و کاهش دهنده شدید آب بتن

+  آرماتورهای غیر فولادی در بتن

+  بتن‌هاي توانمند و ويژه

+  پیش تقویت پاشیدنی برای تیرهای بتن مسلح (FRP پاشیدنی)

+  كاربردهاي بتن اليافي

+  تاثير ديركرد بتن ريزي بر مقاومت فشاري بتن

+  دانشمندان دانشگاه ميشيگان بتن انعطاف‌پذير ساختند

+  بتن اسفنجی

+  بررسی بتنهای محتوی خاکستر بادی با به کاربردن تکنولوژی SEC

+  جزئیات اجرایی ساختمان های بتنی

+  روشهای پيشرفته ساخت بتن تقویت شده فیبری

+  ساختار مقاوم مصالح بتن سبك دانه در مقابل آتش 3

+  بتن بدون ويبره

+  بتن ریزی در هوای گرم

+  مقابله با خوردگی بتن

+  جلوه دادن به روکش های بتنی

+  رفتار وصله در ستونهای بتنی تحت بارگذاری رفت و برگشتی

+  روشهای نوین ترمیم سازه های بتنی

 

بررسی ایمنی سدهای قوسی

سدهای قوسی از انواع سدهای با اضافه ظرفیت باربری بالا و خصیصه خود انطباقی و برتری نسبت ایمنی به قیمت‌ بهره‌ می‌برند. هر چه سد قوسی مرتفع‌تر و بزرگتر باشد، به همان نسبت شرایط زمین‌شناسی محل سد پیچیده‌تر بوده و ظرفیت مخزن نیز بزرگتر خواهد بود. بنابراین، در صورت وقوع هرگونه خرابی در این سدها، اقتصاد ملی متحمل زیان فراوان شده و زندگی و دارایی مردم در معرض خطر قرار خواهد گرفت. در نتیجه، خسارت‌های بالای ناشی از فروریزی سد نشان دهنده اهمیت بالایی است که باید به ارزیابی و نظارت بر مسائل امنیتی سد اختصاص داده شود. در حال حاضر، مهمترین اهداف در بررسی‌های امنیتی در این زمینه شامل، تئوری‌های مقاومت، تئوری‌ پایداری، تئوری قابلیت اتکا، تئوری صدمات شکستگی به همراه تحلیل‌های شبیه‌سازی عددی، تست مدل ژئوهندسی، ارزیابی و تحلیل بالعکس داده‌ها و غیره است. با این وجود، این اهدا، دور از اصول تئوریکال علمی و اقبال از سوی چرخه مهندسان سد است . این مقاله درباره پیشرفت‌های صورت گرفته در زمینه سدهای قوسی و زیان و خسارت ناشی از فروریزی این سدها و خلاصه‌ای بر تئوری‌های اصلی موجود و اهداف ارزیابی‌های امنیتی سدهای قوسی بوده و نقاط ضعف این تئوری‌ها و اهداف را تحلیل کرده و مشکلات موجود بر سر راه تحقیقات آینده را مورد اشاره قرار داده و نهایتا به مسائل و موضوعات حیاتی و نقاط مشکل‌ساز به عنوان ارزیابی‌های امنیتی سدهای قوسی می‌پردازد.

● مقدمه

سدهای قوسی گونه‌ای از سدهای امن و اقتصادی هستند. از زمان ساخت اولین سد قوسی در جهان (سد زولا) در فرانسه در سال ۱۸۵۴ و اولین سد قوسی بلند در جهان (سد هاور( )به ارتفاع ۲۲۱ متر و طول تاج ۳۷۲ متر) در آمریکا در سال ۱۹۳۶، سدهای قوسی به لطف اضافه ظرفیت باربری منحصر به فرد و خصیصه خود تنظیمی، به وفور مورد توجه مهندسان سد در زمینه ساخت سد در سراسر جهان قرار گرفته‌اند، در حال حاضر بیش از نیمی از سدهای عظیم ساخته شده در سراسر جهان با ارتفاعی بیش از ۲۰۰ متر از نوع سدهای قوسی هستند. در نواحی غربی چین گروهی از سدهای قوسی ممتاز جهان با ارتفاعی بیش از ۳۰۰ متر در دست ساخت بوده و یا ساخته خواهند شد. سدسازی در تمام کشورهای جهان این موضوع را به اثبات رسانیده است، که هر چند سد بلندتر و مرتفع‌تر باشد، اهمیت اقتصادی و جنبه‌های امنیتی آن بیشتر خواهد بود. به طور کلی، سدهای قوسی با مخازن عظیم مانند سد قوسی مالپاست فرانسه، سد قوسی وایونت ایتالیا و غیره ثابت کرده‌اند که در صورت فروریزی وخرابی عواقب این مسئله کاملا جدی بوده و نه تنها اقتصاد ملی را متحمل زیان قابل توجهی می‌کنند، بلکه جان و مال مردم را شدیدا به خطر خواهند انداخت.

در سال ۱۹۵۹ سد قوسی مالپاست فرانسه به دلیل لغزش بدنه سد به همراه لایه عمیق سنگی شالوده، فرو ریخت که این اتفاق منجر به مرگ ۴۰۰ نفر و از دست رفتن سرمایه‌ای اقتصادی هنگفتی شد. بنابراین باید به اهمیت بالای مسائل امنیتی سدهای قوسی داده شود و بررسی‌های عمیقی باید به سمت تنش، تغییر شکل و مکانیزم تخریب در حین بهره‌برداری از این سدها سوق داده شود و همچنین ارزیابی‌هایی در ارتباط با ضریب اطمینان سدهای قوسی باید صورت پذیرد. (به این معنی که فاصله بین حالت طراحی شده و حالت تخریبی سد قوسی باید ارزیابی شود.) به طور کلی اکثر سدهای قوسی دارای شرایط ژئولوژیکی پیچیده، شرایط محیطی ناسازگار، عدم قطعیت فیزیکی (تصادفی) پارامترهای مکانیکی و غیره هستند. تمام این فاکتورها باعث عدم قطعیت در تحقیقات صورت گرفته در زمینه امنیت سدهای قوسی شده است. تمام تئوری‌ها و اهداف حال حاضر دارای هم نقطه ضعف و هم نقطه قوت بوده که باید پیشرفت‌ها و تکمیلات مربوطه به سرعت صورت پذیرد.

● بررسی ایمنی سدهای قوسی توسط تئوری مقاومت

بر طریق تئوری مقاومت، خرابی یک سد قوسی به جهت ترک‌های قوسی ایجاد شده بر اثر تنیش‌های کششی اضافه، تسلیم شانه و یا بدنه سد بر اثر تنش‌های فشاری اضافی، لغزش بدنه صخره‌ای سد در امتداد سازه‌ای نرم و ضعیف بر اثر تنش‌های برشی اضافی و ... به وقوع می‌پیوندد. با مقایسه‌ مقاومت تحت شرایط محدود و اثر بار طراحی می‌توان مشخص کرد، که آیا سازه به مقاومت تخریبی (مقاومت نهایی) خود رسیده است یا خیر. در کشورهایی مانند ایالات متحده، ژاپن، چین و ... رسم بر این است که ضریب اطمینان مقاومت کششی و فشاری از طریق آنالیز تنش کرنش سد قوسی توسط فرایند تقسیم بار تیر قوسی به دست آمده و سپس ضریب اطمینان مقاومت برشی براساس اصل تعادل حد بدنه‌ای صلب محاسبه شود.

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  سد یانگ تسه

+  سد ذخيره اي كريت طبس

+  سد های شگفت انگیز جهان

+  مشخصات فنی سد کرخه (قسمت اول)

+  مشخصات فنی سد کرخه (قسمت دوم)

+  مشخصات فنی سد کرخه (قسمت سوم)

+  سدهای زیرزمینی

+  سدهای مخزنی

+  سد جیرفت

+  سد دز

+  پروژه افزایش ارتفاع سد دز

+  بررسی اثرات زیست محیطی سدها

+  سازمان و روش اجرای سدهای بزرگ

 

روشهای نوين کنترل نيروی زلزله

چکیده:

سالهاست دانشمندان و مهندسين رفتار ساختمانها و زمين را مورد بررسي قرارداده اند و سعي كرده اند نيروي زلزله وارد بر ساختمان را به طورصحيح شناسايي و تا حد امكان از مقدار آن بكاهند. در سالهاي اخير سيستمهاي محافظ جديدي ارائه شده كه هر يك به نوعي نيروي زلزله موثر وارد بر ساختمان را كاهش مي دهد و همچنين درحد امكان سازه را ميرا مي سازد و از آن جمله مي توان سيستمهاي ايزولاسيون زلزله ، جرم تعديل كننده ، ميراگرهاي ويسكوز و ... را نام برد. در اين مقاله ابتدا مروري بر ماهيت نيروي زلزله انجام شده سپس به معرفي و بررسي سيستمهاي فوق پرداخته مي شود.

كلمات كليدي :ايزولاسيون – ميرا گر Damper  - جرم تعديل كننده MASS Damper

۱- مقدمه :

مدتهاست زلزله به عنوان قويترين عامل طبيعي مخرب موثر بر ساختمان شناخته شده است و بشر همواره سعي بر آن داشته است تا اين نيرو را به طور صحيح شناسايي و آن را كنترل كند تا خسارات جاني و مالي را در زمان زمين لرزه كاهش دهد. براي كنترل سازه در برابر زلزله ابتدا بايد ماهيت اين نيرو شناخته شود و سپس نقاط اثر اين نيرو و عوامل موثر بر تخريب سازه در هنگام زلزله مورد بررسي قرار گيرند لذا ابتدا اشاره اي به ماهيت نيروي زلزله داريم .

۲- تعريف زلزله:

سطح زمين از صفحه هايي تشكيل شده كه اين صفحات در محل گسلها نسبت به يكديگر حركت دارند و اين حركت باعث ايجاد تنش برشي در صفحات مي شود كه هر گاه اين تنش بيش از ظرفيت مالشي سطح و يا مقاومت مصالح سنگي گردد ، لغزش در سطح گسل به وجود آمده كه خود موجب ايجاد امواجي در سطح صفحه مي شود كه به آن زلزله مي گويند.

امواج زلزله به دو گروه و شاخه هاي زير تقسيم مي شود :

امواج حجمي : ١- امواج    P ٢-  امواج  S

امواج سطحي : ١- امواج لاو   ٢- امواج رايلي

با توجه به مطالب فوق مي توان دريافت كه زلزله از قوانين مربوط به امواج پيروي مي كند و نيروي زلزله به صورت ديناميكي و در طي زمان اعمال مي شود.

۳- بررسي نيروهاي وارد بر سازه و پاسخ سازه :

با توجه به ماهيت ديناميكي زلزه و پيكره آزاد سازه مي توان رابطه زير را بيان كرد...

 

:: مطالب مرتبط

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند (2)

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

+  محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

+  ارائه راهكارهايي براي كاهش هزينه در پروژه هاي عمراني از ديدگاه مديريت ساخت

+  میدانهای شهری

+  رفتار وصله در ستونهای بتنی تحت بارگذاری رفت و برگشتی

 

رفتار وصله در ستونهای بتنی تحت بارگذاری رفت و برگشتی

وقوع لغزش در وصله ی پای ستون در سازه های بتنی رفتار سازه را بطور عمده ای می تواند تحت تأثیر قرار دهد . در اغلب موارد برای ارزیابی و تعیین عملکرد وصله و در نهایت عملکرد سازه هاي موجود از روش FEMA 356 استفاده میشود. در این مقاله ابتدا با استفاده از نتایج تجربی موجود عملکرد روش FEMA356 مورد بررسی قرار میگیرد. در ادامه روشی برای مدل کردن رفتار وصله، مناسب برای استفاده در آنالیزهای غیرخطی ارایه شده و کارایی آن در مقایسه با روش FEMA356 مورد ارزیابی قرار میگیرد. روش ارایه شده قادر به در نظر گرفتن آرایش، مقاومت تسلیم و مساحت آرماتورهای عرضی در رفتار وصله می باشد. نتایج نشانگر همخوانی خوب روش ارایه شده ب ا داده های آزمایشات تجربی بوده و همچنین نشانگر آن است که روش FEMA356 تخمین دست پایینی از رفتار واقعی ارایه ميكند.

کلمات کلیدی: وصله، لغزش، برش-اصطکاک ، محبوس شدگی، لهیدگی

مقدمه

بررسی شکست های مشاهده شده در سازه ها در زلزله های گذشته نشانگر آن است که در ا کثر موارد، خرابیها به علت طول کوتاه وصله، شکل پذیری پایین، فاصله زیاد آرماتورهای عرضی و محبوس شدگی نامناسب آرماتورهای وصله شده، بوده است. با توجه به ضوابط آ یین نامه ها که در آنها برای سطوح شکل پذیری متوسط و معمولی وصله در پای ستون مجاز دانسته شده است )بعنوان مثال [ 2]) و به دلیل سهولت در اجرا، در اغلب موارد برای این سطوح شکل پذیری طراحی وصله ستون ها در پای ستون اجرا می شود. این محل نامناسب ترین محل برای وصله در ستون است چراکه دقیقاً منطبق بر محل ماکزیمم لنگر در ستون بوده و احتمال وقوع تغییر شکل های غیرخطی ) تشکیل مفاصل پلاستیک ( در آن بسیار زیاد است . بارهای رفت و برگشتی زلزله و تمرکز تغییر شکل های غیرخطی در این محل منجر به وقوع لغزش در وصله شده، میتواند رفتار ستون را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. در سازه های موجود طراحی شده براساس ضوابط آ یین نامه های قدیمی، طراحی وصله صرفاً برای انتقال فشار میباشد که منجر به طولی در حدود 20 برابر قطر آرماتور طولی برای وصله می گردد که در مقایسه با مقادیری که آ ییننامه های فعلی مقرر می دارند (که در حدود 40 برابر قطر است) این طول کمتر، وضع وصله را تحت بارهای رفت و برگشتی به مراتب بدتر می نماید. در ضمن در ساختمانهای قدیمی مقدار آرماتور عرضی محبوس کننده ی بسیار کمی در طول وصله وجود دارد که کاهندگی مقاومت و سختی، در ر فتار وصله ی تحت بارگذاری رفت و برگشتی را تشدید میکند. برای ارزیابی اثر وصله در رفتار المان مورد بررسی تحت بار رفت و برگشتی معمولاً از روش پیشنهادی پیش استاندارد FEMA356 استفاده می شود . این مطالعه درصدد بررسی تحلیلی ا ثر طول وصله ، آرایش آرماتورهای طولی و عرضی در طول وصله و در رفتار کلی ستون و مقایسه نتایج این بررسی تحلیلی با روش FEMA356 و نتایج آزمایشگاهی موجود میباشد. بدین منظور ابتدا روشی برای بررسی عددی رفتار ستون با تأکید بر مدل نمودن مناسب وصله ارایه شده، آنگاه نتایج حاصله از مدل پیشنهادی با نتایج آزمایشات و در ضمن با روش پیشنهادی FEMA356 مقایسه میگردند.

مطالعات انجام شده روی وصله

اکثر تحقیقات انجام شده بر روی وصله بر محاسبه ماکزیمم نیروی قابل انتقال توسط آن متمرکز بوده است ([4]و[5]) این مطالعات که مبنای ضوابط  ACI- 318[2] را نیز تشکیل می دهد، ظرفیت مقاومتی اتصال توسط دو ترم موازی ارایه می شود که یکی ظرفیت وصله در حالت محبوس نشده و ...

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  استفاده از خرده شیشه در بتن

+  استفاده از لاستيکهای فرسوده در بتن ...

+  افزودن فيبر به بتن ...

+  استفاده از بتن آماده استاندارد در ساخت و سازها اجباری می‌شود

+  فرسودگی بتن

+  تازه های بتن

+  سنگ روان در خدمت معماری نوین

+  فوق روان کننده و کاهش دهنده شدید آب بتن

+  آرماتورهای غیر فولادی در بتن

+  بتن ایران ، یک پنجاهم استاندارد

+  بتن‌هاي توانمند و ويژه

+  پیش تقویت پاشیدنی برای تیرهای بتن مسلح (FRP پاشیدنی)

+  كاربردهاي بتن اليافي

+  تاثير ديركرد بتن ريزي بر مقاومت فشاري بتن

+  دانشمندان دانشگاه ميشيگان بتن انعطاف‌پذير ساختند

+  بتن اسفنجی

+  سبک سازی ساختمان ها (فوم بتن)

 

میدانهای شهری

مطالعه شهر از دوران کهن، به خصوص شهرهای ایران بعد از اسلام، تا زمانیکه شهرسازی از لحاظ ورود مفاهیم تازه، غریبه و گسستن از ارزش های گذشته خود قرار نگرفته است، گویای آن است که همواره میدان نیز همچون دیگر اندام های موثر و کارکردی، در حیات جاری شهر، حضوری موثر دارد به طوریکه میدان از دوره سلجوقیان به بعد شروع به تثبیت خود کرد و در دوره صفویه به مفاهیم عمیق وکارآمدی در معماری و شهرسازی رسیده و در دوران قاجار به نهایت نقش خود دست یافته است، اما رفته رفته نقش می بازد تا جایی که از سال های میانی دوره پهلوی هویت خود را از دست داده و در دو دهه اخیر نیز در بلاتکلیفی مطلق به سر می برد. 

مطالعه شهر از دوران کهن، به خصوص شهرهای ایران بعد از اسلام، تا زمانیکه شهرسازی از لحاظ ورود مفاهیم تازه، غریبه و گسستن از ارزش های گذشته خود قرار نگرفته است، گویای آن است که همواره میدان نیز همچون دیگر اندام های موثر و کارکردی، در حیات جاری شهر، حضوری موثر دارد به طوریکه میدان از دوره سلجوقیان به بعد شروع به تثبیت خود کرد و در دوره صفویه به مفاهیم عمیق و کارآمدی در معماری و شهرسازی رسیده و در دوران قاجار به نهایت نقش خود دست یافته است، اما رفته رفته نقش می بازد تا جایی که از سال های میانی دوره پهلوی هویت خود را از دست داده و در دو دهه اخیر نیز در بلاتکلیفی مطلق به سر می برد.

درکی که اکنون از میدان وجود دارد همانی است که در ذهن همگان و به طور یکسان از تقاطع چند خیابان که فضایی در میانه آن برای تفکیک حرکت سواره پدید آمده و با ترکیبی از پوشش گیاهی، آب نما و فواره شکل می گیرد و هیچ ارتباط معقولی با انسان، حرکت انسانی و حضور معنی دار انسان برقرار نمی سازد. میدان بدون حضور موثر و امن انسان و به منظوری معین معنی خارجی ندارد و حضور انسان در این فضای میانی تقاطع ها نه دارای معنی است، نه موثر است و نه امن.

میدان بر حسب ضرورت های مکانی و زمانی نقش و عملکرد های مختلفی به خود گرفته است. گاهی به صورت مکانی برای عرضه کالا بوده و زمانی فضایی حکومتی و دیوانی و یا مذهبی داشته است و در دوران معاصر بسیاری از عملکرد های کلاسیک آن به بنا ها منتقل شده است و به علت وضیعت و موقعیت فعلی، نمی توان عملکرد های گوناگون اجتماعی دوران گذشته را از آن انتظار داشت.

آنچه امروزه در مورد میدان های شهری مطرح است چگونگی فرم، نوع استفاده و پیوند آنها با بافت شهری است؛ در حالی که اکثر میدان های نوساز شهری در ایران فاقد طراحی صحیح برای این ویژگی ها است و تنها از جنبه معماری قابل بررسی است و بیشتر، محوطه ای است که به آن میدان اطلاق می شود و در عمل به اشغال وسایل نقلیه درآمده و به کلی تغییر شکل یافته است. برای میدان ویژگی ها و تعاریف مختلفی را می توان مطرح کرد که در زیر به نمونه هایی از آنها اشاره می کنیم:

- میدان فضایی است با سه بعد کاملا مشخص، دارای محدوده ای معین به داخل و خارج، که کف و بدنه آن از معماری تعریف شده ای برخوردار است. گرچه میدان های جدید و مهمی نیز وجود دارند که فضای شان جزء به جزء طراحی شده ولی دارای بدنه مشخصی نیستند.

- میدان فضایی است عمومی و قابل استفاده برای همگان و این وجه تمایزی است بین یک میدان و فضای باز و اختصاصی یک بنای مسکونی.

- میدان شهری مسقف نیست و همین مورد سالن های بزرگ و مسقف (پاساژ ها) را از آن متمایز کرده است.

- غالبا میدان شهری فضایی است، با سوابق ویژه تاریخی، یادبودها و آثاری از رخدادهای دوران گذشته شهر که چون خاطره ای محترم و مشترک برای شهروندان محسوب می شود.

- میدان، اگر کیفیت اقامت و گذراندن اوقات فراغت در آن مطلوب باشد، با اتبوه جمعیت، آمد و شد مداوم مواجه می شود، که دال بر جاذبه و کشش آن است؛ چنین میدانی از میدان های مورد علاقه مردم خواهد بود.

از دیر باز تاکنون بین طرفداران دو دیدگاه متضاد درباره شهرسازی، بحثی در گرفته است که هنوز نیز ادامه دارد: گروهی از شهرسازان اولویت را به جنبه های هنری شهرسازی داده و بیشتر بر روی فضاهای شهری تاکید می کنند، دسته دیگری اولویت را به جنبه های اجتماعی داده و بیشتر عملکرد فضا را مد نظر دارند. گرچه تاکنون اصول و قوانین بسیاری برای شهرسازی تدوین و تصویب شده و به اجرا در آمده است ولی این قوانین تا کنون نتوانسته است از ساختههای ناهنجار و بی قاعده در شهر ها جلوگیری کند. عکس العملی که در مقابل این ناهنجاری ها مشاهده می شود، نمایاگر علاقمندی بیشتر به فضاهای شهری و بازگشت به ایده ها هنری در شهرسازی است.

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

+  محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

+  ارائه راهكارهايي براي كاهش هزينه در پروژه هاي عمراني از ديدگاه مديريت ساخت

 

ارائه راهكارهايي براي كاهش هزينه در پروژه هاي عمراني از ديدگاه مديريت ساخت

خلاصه:

يكي از ويژگي هر پروژه ، منحصر بفرد و بي مانند بودن آن است، بطوريكه اگر دو مجموعه فعاليت از هر نظر ، شبيه هم باشند ، ديگر هيچكدام شان در تعريف پروژه جاي نمي گيرند .

به همين دليل، در مبحث كاهش هزينه نيز هيچ الگوي كلي و يا روش فراگيري وجود ندارد ، و حتي امكان دارد كه يك روش در دو پروژه با ماهيت يكسان، جواب هاي معكوس يكديگر داشته باشد . بنابراين لازم است تا قبل از هر عملي پارامترهاي تاثيرگذار در پروژه ها به دقت مورد مطالعه قرار گيرند .

تا كنون در پژوهشي هايي كه در اين زمينه صورت گرفته ، سعي شده است تا به بررسي موردي بعضي از پارامترهاي كيفي و كمي پروژه اي پرداخته شود .در اين نوشتار كوشش بر آن است كه با بررسي تعدادي از عوامل مشترك در اكثر پروژه هاي عمراني ، نكاتي حساس و تاثيرگذار مورد كنكاش قرار گيرند، و در بعضي موارد هم به ذكر راه حل هايي محتمل اشاره ميگردد و مدير نيز با توجه به شناختي كه از پروژه اش دارد مي تواند در مورد چگونگي كاربرد آنها تصميم گيري نمايد .

واژگان كليدي : كاهش هزينه ، مديريت ساخت ، مديريت هزينه

مقدمه:

 اولين بحث در كاهش هزينه ، شناخت هزينه است . و حتي مطرح ميشود كه خود شناخت هزينه ها باعث كاهش هزينه ها مي گردد .در قديم هزينه ها را به دو دسته هزينه مستقيم و غير مستقيم تقسيم مي كردند . ولي چندي است كه در تقسيم بندي هزينه ، علاوه بر هزينه هاي مستقيم و غيرمستقيم ، هزينه هاي نسبي نيز تعريف شده اند .هزينه هاي مستقيم آن دسته از هزينه ها هستند كه مستقيم با ميزان توليد مرتبط اند ، هزينه هاي غير مستقيم آن دسته از هزينه ها هستند كه مربوط به انواع هزينه هاي بالاسري مي باشد كه با ميزان توليد مرتبط نبوده و همواره ثابت مي باشند ، اما هزينه هاي نسبي به آن دسته از هزينه هاي بالاسري اطلاق مي شود كه با ميزان توليد يا فرآيند عمليات داراي نسبت خاصي هستند و با تغييرات حجم عمليات تغيير خواهند كرد .

يكسري از عوامل مشابه در پروژه ها هستند كه رعايت نكاتي كوچك در مورد هر يك مي تواند باعث كاهش چشمگيري در هزينه ها گردد. بطور مثال: مواد اوليه ،تكنولوژي جديد ، نحوه انبارداري ، سطح آگاهي كارگران و نحوه برخورد با نيروي انساني .

اگر برروي مواد اوليه كمي مطالعه صورت گيرد مي توان با صرف هزينه اي كمتر موادي با كيفيت مشابه پيدا كرد و يا استفاده از تكنولوژي جديد يا روشي نو ، كه شايد در مقايسه مقطعي مقرون به صرفه نباشند ولي با تاثيراتي كه برروي پروژه و يا فرآيند ميگذارد در نهايت باعث كاهش هزينه گردند .

نحوه انبارداري يكي ديگر از موضوع هاي ابتدايي در پروژه هاست كه نداشتن برنامه اي مدون باعث مي شود كه هم براثر خراب شدن مواد در انبار و يا افزايش زمان انبارداري غير ضروري ، هزينه هايي ناخواسته به پروژه تحميل شود .

يكي ديگر از عوامل مهم در كاهش هزينه ، اطلاع داشتن تمامي افراد پروژه از قيمت مواد اوليه است ، تا در برخورد با اين مواد دقت بيشتري از خود نشان دهند ، و از اتلاف آنها جلوگيري كنند.

نيروي انساني يكي از عوامل مهم و تاثير گذار در پروژه مي باشد ، موقعي كه از هر كارگر متناسب با نوع و ميزان مهارتش در كار استفاده شود و بر بالا بردن سطح مهارتش در طي انجام پروژه توجه شود ، مي تواند در هزينه هاي پروژه صرفه جويي خوبي داشته باشد .

1- بررسي فرآيندي هر فعاليت :

اگر بخواهيم يك فرآيند را جدا از پروژه ، و از منظر هزينه مورد بررسي قراردهيم . مي توان هر فعاليت را به 3 بازه زماني تقسيم كرد  قبل از عمليات ، حين عمليات و بعد از عمليات در مرحله قبل از عمليات نياز به بررسي و انتخاب دقيق پارامترهاي كمي هر فرآيند مي باشد.مانند : ابعاد عمليات ،نوع فرآيند ،تجهيزات، ماشين آلات و نيروي انساني.

در حين عمليات مواردي همچون استفاده از حداكثر دانش افراد ، كنترل ، نظارت و تعريف ساز و كاري كه هر گونه مشكلي را بتوان به سرعت پيگيري و مرتفع نمود .

بعد از عمليات هم ، موضوع هايي همچون بالا بردن بهره وري فعاليت هاي بعدي ، كاهش هزينه نگهداري و افزايش عمر سرويس يك سازه مطرح هستند . كه مطالعه دقيق و انتخاب صحيح در مورد هر يك از عوامل فوق مي تواند ، تاثير مفيدي برروي كاهش هزينه ها داشته باشند .

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند (1)

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

+  محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

 

محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

فلسفه كاربردي ضريب رفتار در آيين نامه هاي طراحي لرزه اي سازه ها، احتساب انرژي است كه يك سازه، از زماني كه اولين مفصل پلاستيك در آن تشكيل مي شود تا زماني كه به مكانيزم خرابي كامل مي رسد، تحمل يا جذب مي كند، هدف از اين مقاله بررسي شكل پذيري و ضريب رفتار گنبدهاي تك لايه تحت بار قائم مي باشد . براي اين كار لاز م ه نياز به مطالعه تعداد زيادي مدل مي باشد . در اين تحقيق چهار نوع شبكه گنبد فضا كار تك لايه ، كه عبارت است از : گنبد شودلر، گنبد تريمد شولدر ، گنبد لاملاي نوع 1 و گنبد لاملاي نوع 2 و گنبد دياماتيك با نسبت دهانه به ارتفاع هاي مختلف (h/s) در نظر گرفته شده اند كه تعداد كل مدل هاي انتخاب شده 100 عدد مي باشد . در اين مقاله با استفاده از نرم افزار  ANSYS 10 كه توانايي تحليل غير خطي مسائل را به روش اجزاي محدود دارا است، گنبد ها مدل سازي شده و سپس با روش معمول آناليز غير خطي مصالح و غير خطي هندسي با بار استاتيكي زياد شونده روي سازه انجام گرفته تا سازه ناپايدار و خراب شود كه از حاصل نتايج منحني هاي نيرو- تغيير مكان (منحني ظرفيت سازه) به دست مي آيد و با استفاده از شيوه هاي ارائه شده شك ل پذيري و ضريب رفتار اين سازه ها را محاسبه مي شوند.

كليد واژه ها: گنبد تك لايه ، آناليز غير خطي ، ضريب رفتار ، پارامترهاي لرزه اي

مقدمه

امروزه با پيشرفت علوم و تكنولوژي نيازها و خواسته هاي جديدي در زمينه مهندسي سازه رخ نموده است عامل زمان در ساخت سازه ها اهميت دو چندان يافته و اين امر گرايش به سازه هاي پيش ساخته را افزايش داده است همچنين با افزايش جمعيت جوامع بشري علاقه به داشتن فضاهاي بزرگ بدون حضور ستون هاي مياني خواهان بسيار پيدا كرده است در اين راستا از اوايل قرن حاضر تعدادي از متخصصين مجذوب قابليت هاي منحصر بفرد سازه هاي فضاكار گشته و پاسخ بسياري از نيازهاي جديد را در اين سازه ها جسته اند و البته به نتايج بسيار مثبتي نيز دست يافتند با انتشار اين نتايج روز به روز اين عرصه با اقبال بيشتري مواجه گرديد به گونه اي كه با گذشت چندين دهه هنوز هم مطالعه سازه هاي فضاکار در كانون تحقيقات متخصصين و دانشجويان قرار دارد.

در اين مقاله منظور از عبارت سازه فضاكار سيستم هاي اسكلت فلزي بوده كه از بافت تعداد زيادي المان يا مدول با شكلهاي استاندارد به يكديگر تشكيل مي شوند و نهايتاً يك سيستم سبك و يا صليبت زياد را ايجاد مي كنند.

تجربه تاثير زلزله هاي گذشته بر سازه ها نشان مي دهد كه سازه ها در هنگام زلزله رفتاري غير خطي دارند و بدين دليل مقدار قابل توجهي از انرژي ورودي زلزله را به صورت انرژي ميرايي و پسامند تلف مي كنند . بنابراين سازه ها را معمولاً بر اساس ضوابط آيين نامه هاي زلزله براي نيروي زلزله كه بسيار كمتر از نيروي لازم در حالت رفتار خطي الاستيك مي باشد طراحي مي نمايند . تحليل رفتار و طراحي دقيق سازه ها در مقابل زلزله هاي شديد تنها با تحليل غير خطي ميسر مي باشد اين نوع تحليل با توجه به وقتگير بودن محاسبات و نياز به داشتن نر م افزارهاي پيشرفته و دانش تحليلي قوي، روشي پرهزينه مي باشد و انجام آن براي سازه هاي معمولي در دفاتر مهندسي عملاً غير اقتصادي مي باشد . بنابراين با توجه به سهولت و گستردگي روشهاي تحليل و طراحي سازه در محدوده خطي با نيروهاي تقليل يافته زلزله مي باشد . نيروي زلزله براي تحليل و طراحي خطي سازه ها ، از يك طيف خطي زلزله بدست مي آيد . به منظور كاهش نيروي اعمالي زلزله بدليل رفتار غير خطي سازه ناشي از عواملي مانند شكل پذيري، اضافه مقاومت ، ميرايي و غيره، نيروي خطي محاسبه شده از طيف خطي طرح بوسيله ضريبي به نام ضريب رفتار سازه،(R) كاهش پيدا مي كند.

براي تعيين ضريب رفتار گنبدها و دستيابي به يك مقدار مشخص و كلي نياز به مطالعه تعداد زيادي مدل مي باشد . در اين تحقيق چهار نوع شبكه گنبد فضا كار تك لايه مطابق شكل ( 1)، كه عبارت از 1- گنبدهاي شولدر، 2- گنبدهاي تريمد شولدر ،3- گنبدهاي لاملاي نوع1 و 4- گنبدهاي لاملاي نوع2 و 5-ب گنبد دياماتيك با نسبت دهانه به ارتفاع هاي مختلف h/s انتخاب شده اند ...

متن کامل در ادامه مطلب ...

 

:: مطالب مرتبط

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

 

بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

خلاصه

تحقیق حاضر به منظور تعیین و رتبه بندي عوامل مؤثر بر ایمنی کارگاههاي ساختمانی در ایران صورت گرفته است. ابتدا عوامل تأثیر گذار بر ایمنی کارگاه هاي ساختمانی با استفاده از منابع موجود در ادبیات موضوع و نظرات خبرگان تعیین شد. بدین ترتیب 74 عاملی که ممکن است بر ایمنی کارگاه مؤثر باشند، استخراج شدند که در 5 دسته کلی شامل عوامل خط مشی، فرآیند، مدیریت، کارکنان و انگیزشی قرار گرفتند. سپس پرسشنامه اي براي تعیین میزان اهمیت نسبی هر یک از عوامل تهیه گردید. داده هاي بدست آمده از نظرات متخصصان مورد تجزیه و تحلیل هاي آماري قرار گرفتند و معیارهاي بکار رفته از لحاظ اهمیت رتبه بندي شدند. در نهایت، نتایج حاصله مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهایی پیشنهاد گردیده شد.

کلمات کلیدي: ایمنی، کارگاه ساختمانی، عوامل مؤثر، تحلیل آماري

مقدمه

صنعت ساخت و ساز یکی از مهمترین و اشتغالزاترین صنایع کشور است. بنابراین، توجه به مسائل مربوط به ایمنی و سلامت شغلی کارگران و کارکنان در این صنعت مهم می باشد. از آنجا که فعالیت هاي عمرانی بسیار متنوع و پیچیده می باشند، ریسک فراوانی در اینگونه فعالیتها مشاهده می شود. لذا، آثار و تبعات عدم رعایت ایمنی و پیشامد حوادث براي گروه هاي ذینفع بسیار پر هزینه و بعضاً غیر قابل جبران خواهد بود.

از آنجا که یک حادثه ساختمانی می تواند از نظر اقتصادي و اجتماعی خساراتی به فرد و اجتماع وارد کند، این نتیجه عاید می گردد که جلوگیري از حوادث ساختمانی، قسمتی از منابع مالی و انسانی جامعه را که از عوامل تولید اقتصادي هستند حفظ مینماید و از فشارها و ناراحتی هاي روانی کارگران حادثه دیده و خانواده آنها و جامعه جلوگیري به عمل می آورد. بنابراین اگر چه فهم خوبی از گستردگی و الگوي حوادث در صنعت ساختمان در دنیا وجود داشته ولی بررسی هاي مختصري با توجه به محدوده کاملی از فاکتورهاي مؤثر مدیریتی، کارگاهی و فردي وجود دارد. با این پیش زمینه ما به دنبال شرح گستره اي از فاکتورهاي درگیر در حوادث ساختمانی با هدف توضیح فرایندهاي علت و معلولی حوادث شامل سهیم بودن فاکتورهاي سیاستی، مدیریتی، کارگاهی و فردي هستیم.

عوامل تأثیرگذار بر ایمنی کارگاه

براي شناسائی عوامل مؤثر و میزان تأثیر آنها بر ایمنی و سلامت شغلی در کارگاههاي ساختمانی در ایران، با توجه به مروري بر ادبیات نظري خصوصاً تحقیقات صورت گرفته در سنگاپور و چین و همچنین استفاده از نظرات کارشناسان و متخصصان حرفه اي و دانشگاهی تعدادي از عوامل ، مؤثر بر ایمنی کارگاه استخراج گردیدند. در این تحقیق 5 رده کلی مختلف از عوامل شامل عوامل خط مشی، فرآیند، مدیریت، کارکنان و انگیزشی به کار گرفته شد. عامل فرآیند یک عامل تکنیکی است و بقیه عوامل جزو عوامل سازمانی هستند. در حقیقت معیارهاي مربوط به عامل مدیریت با استفاده از تعدادي از معیارهایی که در ابتدا در مدل سنگاپور جزو عامل کارکنان بودند و در عین حال در دسته بندي جدید جزو عامل مدیریتی قرار می گرفتند، استخراج گردیدند. علاوه بر این تعدادي از معیارها و متغیرها نیز از تحقیقات چینی ها به کار گرفته شد و در این پنج دسته با توجه به حوزه مربوطه توزیع گردیدند. حال به شرح عوامل به کار گرفته شده در این مدل می پردازیم :

عوامل سیاستی و خط مشی

سیاست ها و قوانین ایمنی تأثیر زیادي بر میزان ایمنی یک کارگاه ساختمانی دارند. قوانین چارچوبی را تشکیل می دهند که سلامت و ایمنی بر اساس آنها کنترل و تنظیم می شود. تمام مدیران پروژه باید از این قوانین و قواعد پیروي و آن را اجرا کنند و براي متخلفان جریمه در نظر گرفته شود. به غیر از ضعف فرهنگ سازمانی در بخش ایمنی تؤام با تعاریف ناکارآمد مسئولیت هاي ایمنی و همچنین دستورالعملهاي نامناسب ایمنی؛ نبود سیاست هاي مناسب هم در زمینه ایمنی منتج به عملکرد ضعیف کارگاه هاي ساختمانی از لحاظ ایمنی می شود. قوانین و اعمال آنها تأثیر به سزایی بر ایمنی ساخت و ساز دارند. لذا، باید قوانین ایمنی را هنگام طراحی فعالیت هاي شغلی و تعیین سیاست هاي شرکت، به طور جدي در نظر گرفت.

یکی دیگر از فاکتورهاي محرك براي خط مشی و سیاست، تبلیغ و ترویج شناخته شدن ایمنی کارگاه ساختمانی از طریق گواهینامه سیستم مدیریت ایمنی و سلامت شغلی است. این موضوع با اطمینان از اینکه شرکتها الزامات "برنامه ارزیابی ایمنی و سلامت شغلی " را برآورده می کنند، قابل دستیابی می باشد. هدف اصلی این گواهینامه، تشویق و بهبود در آگاهی از ایمنی، ترویج شیوه هاي کاري ایمن و بالابردن استانداردهاي ایمنی صنعت ساختمان می باشد.

از طرفی دیگر با افزایش اعتماد بر بیمه، پیمانکاران تمایل دارند که مسئولیت خود در پرداخت غرامت را بر عهده شرکت هاي بیمه گذاشته و توجه کمتري به ایمنی داشته باشند. لذا، از مهیا کردن آموزش مناسب ایمنی در کارگاه و نظارت کافی بر کارگران امتناع می ورزند.

عوامل فرآیندی

عامل فرآیند مربوط به فرآیند انجام کارها توسط کارکنان ساختمانی است که ممکن است براي سلامت و ایمنی آنها مضر باشد. بعضی از سازمان ها و افراد هنگام انجام وظایف و کارهایشان ناخواسته فعالیت هاي خطرناك انجام می دهند. نکته اصلی براي مدیریت عوامل فرآیندي توجه به کارایی کنترل بر تعداد زیادي از پیمانکاران فرعی در کارگاه هاي ساختمانی است. زیرا فعالیت هاي متنوع و گوناگون در ساختمان سازي بسیار زیاد است و بالتبع مجریان اینگونه فعالیت ها نیز متنوع می باشند. لذا، با تعدد پیمانکاران فرعی در کارگاه احتمال وقوع حوادث نیز افزایش می یابد [ 7]. زیرا احتمال عدم ارتباطات، هماهنگی و کنترل افزایش می یابد و حتی ممکن است پیمانکاران تمام مسئولیت هاي خود را به پیمانکاران فرعی محول کنند، بدون اینکه مطلع باشند که آن پیمانکاران قادر به مهیا کردن یک محیط کاري ایمن هستند.

روش هاي گوناگون ساخت و ساز نیاز به استانداردها و انتظارات ایمنی مختلفی دارند. حوادث در کارگاه هاي ساختمانی به علل مختلفی مانند: شرایط کاري خطرناك در ارتفاع، برخورد با اشیاء یا افتادن بر روي اشیاء، شرایط کار با نور کم، مدفون شدن به علت ریزش زمین هنگام گودال کندن، سقوط داربست و سکوهاي کاري آنها، خطرات هنگام بالابردن اشیاء، برق گرفتگی، آتش سوزي، نبود مسیرهاي دسترسی مناسب و آموزش و تحصیلات نامناسب، اتفاق می افتند. بعلاوه، استفاده از ابزار و تجهیزات نامناسب نیز سبب حوادث می شوند. ارتباطات مناسب و انتقال اطلاعات بین مدیریت و کارکنان منجر به بهتر شدن استانداردهاي ایمنی و بهبود در دستیابی به سیاست ها و خط مشی هاي ایمنی می شود.

یکی دیگر از فعالیت هاي مربوط به فرآیند مثل کارکردن با مواد خطرناك مانند زباله هاي شیمیایی و سمی است که می توانند باعث خطر شوند. لذا، کارکنان باید آموزشهاي مناسب را دیده باشند و اطلاعات مناسب درباره نوع مواد شیمیایی اي که با آن کار می کنند، داشته باشند و همچنین تجهیزات محافظتی مورد نیاز نیز براي آنها تدارك دیده شده باشد...

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

 

اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

خلاصه

آيين نامه ها و دستورالعمل هاي موجود كه عمدتاً برگرفته از دستورالعمل هايي چونFEMA  مي باشد، با توجه به ساخت و سازهاي سنتي ايران، به طور كامل پاسخگوي نيازهاي مهندسين ايراني نمي باشد. از جمله اين موارد، ساختمان هاي داراي قابهاي فولادي با اتصالات خورجيني مي باشد كه روند مشخصي به طور صريح براي مقاوم سازي آنها در دستورالعمل ها وجود ندارد. استفاده از راهكار پيشنهاد شده براي در نظر گرفتن ميانقاب بصورت المان قطري با مشخصاتي كه امروزه در دستورلعمل بهسازي ايران به طور صريح بدان اشاره شده است، در قاب هاي داراي اتصال خورجيني به دليل انعطاف پذير بودن اتصال، مورد ابهام است. در اين تحقيق آثار ميانقاب بر قاب محيطي بدست آمده از مدل سازي اجزاي محدود با جواب هاي بدست آمده از روش پيشنهادي دستورالعمل بهسازي كه بعلت عدم وجود روابط مشخص براي اتصال خورجيني، تا كنون براي اين اتصال نيز مورد استفاده قرار مي گرفته است، مقايسه گرديده است. بدين منظور ساختمان هاي نمونه اي با رعايت ضوابط موجود در آيين نامه 2800 مورد مدل شده و ABAQUS آناليز و طراحي قرار گرفته و سپس زيرمجموعه هايي از قاب هاي آنها با رعايت شرايط محيطي در نرم افزار اجزاي محدود اثرات وجود ميانقاب بر قاب پيراموني مورد بررسي قرار گرفته است. براي اطمينان از صحت نتايج بدست آمده، ابتدا قابي مشابه آزمايشات مسلم و همكارانش در سال 1997 در كاليفرنيا، مدل سازي شده و ميانقابي با همان مشخصات داده شده در اين سري آزمايشات به آن اضافه شده و جوابهاي بدست آمده از تحليل اجزاي محدود با مقادير بدست آمده از آزمايش، مورد مقايسه قرار گرفته است. با توجه به تطابق قابل قبول نتايج، اين روش مدلسازي براي آناليز يك قاب دو دهانه فولادي داراي اتصال خورجيني مورد استفاده قرار گرفته است.

كلمات كليدي: ميانقاب مصالح آجري، اتصال خورجيني، تحليل فزاينده استاتيكي

مقدمه

به علت فراواني استفاده از ميانقاب ها در ساختمان هاي متداول، مطالعه اثر ميانقاب بر رفتار سازه در هنگا م زلزله يك موضوع كاربردي و مهم مي باشد .سيستم تركيبي قاب و ميانقاب را قاب مركب مي نامند . تجربه هاي مربوط به زلزله هاي گوناگون نشان مي دهد كه ميانقاب ها تأثير بسيار مهمي در رفتار سازه ها در برابر زلزله دارند . هرچند وجود ميانقاب ها باعث افزايش سختي كل سازه م ي شوند، اما اين اثر آنها همواره جنبه مثبت ندارد . در سال هاي اخير تحقيقات وسيعي بر روي قاب هاي مركب انجام شده و در آيين نامه بهسازي ايران صريحاً به در نظر گرفتن ميانقاب ها به صورت المان قطري معادل با مشخصات هندسي و مصالح تعريف شده، اشاره شده است . ايده ميله معادل به جاي ميانقاب آجري براي اولين بار در سال 1960 توسط پولياكوف مطرح شد. [ 1]. پس از آن استافورد اسميت] 2و [3 و مينستون ] 4و [5  روش هايي براي ارائه خصوصيات ميله معادل ميانقاب پيشنهاد دادند .

صانعي نژاد و هابز[ 6]در سال 1995 روش جديدي را براي آناليز قاب هاي مركب فولادي داراي ميانقاب آجري يا بتني در برابر بارهاي درون صفحه اي ارائه نمودند. اين روش براي هر دو نوع رفتار ارتجاعي و خميري قاب هاي مركب با در نظر گرفتن شكل پذيري محدود مصالح ميانقاب ها معتبر مي باشد . روش پيشنهادي مقاومت و سختي ميانقاب و همچنين ظرفيت بارب ري تا ايجاد ترك قطري را محاسبه مي كند. تحقيقات بر روي آثار مختلف ميانقاب به صورت عملي و تئوري ادامه دارد با توجه به ساخت و سازهاي مرسوم در كشور ما آنچه حائز اهميت مي باشد تطابق نتايج اين تحقيقات با روش ها ي ساخت و مصالح مورد استفاده در ايران مي باشد. از جمله، چنين ساده سازي در مورد قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني به علت انعطاف پذيري اتصال مورد ابهام است. يك روش مناسب براي بررسي اثر ميانقاب ها بر سازه هاي فولادي داراي اتصال خورجيني، انجام تحليل فزاينده بر روي اين سازه ها مي باشد.

اتصال خورجيني

اتصال خورجيني در ساختمان هاي فولادي متشكل از دو نبشي براي اتصال تير به ستون، در بالا و پائين هركدام از تيرها بوده كه براي پرهيز از جوش بالاسري معمولاً نبشي پائين بزرگتر از بال تيرآهن و نبشي بالا كوچكتر از بال تير آهن انتخاب م يگردد. علاوه بر اين در اين اتصال تيرها در محل اتصال قطع نشده و به صورت يكسره ادامه م ييابد و از نظر سهولت اجرا و افزايش باربري در مقابل بارهاي ثقلي مزيت قابل ملاحظ هاي دارا مي باشند. اتصال خورجيني با جزئيات متداول، در دست هبندي اتصالات بر اساس ميزان صلبيت، در دسته اتصالات نيمه صلب محسوب مي شوند آنچه حائز اهميت است، اينست كه موارد متعددي در مقاومت، سختي، نحوه شكست، چرخش تر كخوردگي و ديگر مشخصات اين اتصال م يتواند تأثيرگذار باشد. طول نبشي ها: در نتايج آزماي شهاي مزروعي-مصطفايي[ 7] ديده مي شود با دو برابر شدن طول نبش يها مقدار لنگر نهايي و لنگر متناظر با هر چرخش2.3  تا 2.5 برابر گرديده است، شماره مقاطع نبشي، شماره نبشي ها، نوع تقويت بكار رفته براي اين اتصال و مشخصات تقويت هاي بكار رفته، مقدار جوش ها، كيفيت جوش ها، نحوه جوشكاري، حذف نبشي بالا يا كوتاهتر كردن بال آن، نحوه قرار گرفتن تيرها روي نبشي ها )فاصله هريك از تيرها تا ستون و احياناً زاويه آنها با ستون)

در آزمايشات كرمي و مقدم[ 8] سختي اوليه اين نمونه ها برابر 1800 تن متر بر راديان انداز هگيري شده و اتصال در چرخش 0.035 راديان به لنگر نهايي 7/4 تن متر مي رسد. رفتار اين نمونه تا محدوده لنگر 3 تن متر خطي است. مشاهده مي شود كه با استفاده از ورق هاي بالا و پائين و ور قهاي جان، سختي اوليه بيش از 70 درصد و مقاومت نهايي حدود 25 درصد افزايش مي يابد. نمودارهاي بدست آمده توسط طاحوني و فرجودي[ 9] نشان مي دهد كه اتصالات خورجيني بنا بر جزئيات خود داراي 25 تا 80 درصد گيرداري م يباشند فروغي، زاهدي و برخورداري[ 10 ]  ميزان اين گيرداري را حدود 90 درصد بر آورد كردند. فتحي و آقاكوچك[11 ]  نشان دادند كه در صورت تأمين سختي بالاتر از 1000 تن متر بر راديان، رفتار سازه حساسيت چنداني به ميزان سختي اتصال ندارد. متأسفانه تحقيقات چنداني بر روي سختي قائم اتصال خورجيني وجود ندارد و بنابر اين از تنها مرجع موجود در اين زمينه كه مربوط به شكيب و سعادت نيا[ 12 ]  مي باشد، استفاده شده است. با توجه به تحقيقات موجود براي ادامه كار از مشخصات زير براي اتصال خورجيني استفاده شده است ...

متن کامل در ادامه مطلب...

:: مطالب مرتبط

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  مصالح تشکیل دهنده پل

 

مصالح تشکیل دهنده پل

پلها را از نقطه نظر مصالح تشکیل دهنده به شکل زیر طبقه بندی می کنند.

طبقه بندی پلها از نقطه نظر مصالح تشکیل دهنده:

پلهای چوبی:

این پلها معمولا" به شکل قوسی، با تیرهای مشبک و یا تیرهای حمال ساخته شده و در حال حاضر استفاده از آنهابه صورت موقتی می باشد.

پلهای سنگی:

با توجه به مقاومت مناسب فشاری مصالح سنگی، بسیاری از پلهای طاقی از این مصالح ساخته شده اند.نظر به کمبود افراد سنگ کار و زمان نسبتا طولانی لازم برای تهیه مصالح و اجرای سازه، امروزه استفاده از این پلها محدود می باشد.

پلهای بتنی:

در بسیاری از پلهای طاقی شکل، در حال حاضر از بتن، با توجه به مقاومت فشاری مطلوب آن به جای سنگ استفاده می شود.

پلهای بتن مسلح:

با توجه به روش اجرا و نحوه بتن ریزی، پلهای بتن مصلح را می توان از مقاطع مختلف و با اشکال دلخواه ساخت. با وجود این استفاده از مقاطع ساده در جهت کاهش بهای قالب بندی همواره مورد نظر است.در بعضی از حالات استفاده از سیستم پیش ساختگی باعث حذف اجزاء نگهدارنده قالبها و در نتیجه صرفه جوئی قابل ملاحظه می شود.

پلهای بتن پیش تنیده:

با پیشرفت این تکنیک، به تدریج در دامنه وسیعی از ابنیه فنی،پلهای بتن پیش تنیده جایگزین پلهای فلزی و پلهای بتن مسلح شده اند. بدین ترتیب با صرف هزینه کمتر، پلهای با دهانه بزرگ ساخته می شوند. از طرف دیگر استفاده از این مصالح امکان به کارگیری تکنیک های جدید پل سازی را می دهد.

پلهای فلزی:

این پلها به اشکال مختلف، با تیرهای حمال معمولی یا تیرهای مشبک فولادی، با قوس یا قالبهای فلزی، نورد شده از ورق و المانهای اتصالی ساخته شده اند. در ساخت این پلها گاهی نیز از آلیاژهای سبک یا مقطع مرکب استفاده می گردد.

 

:: مطالب مرتبط

+  طراحی ساختمان ترمینال فرودگاه های تجاری، مسافرتی

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند (1)

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  آنچه باید در ساختن خانه ها بدانیم

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

 

تاثير معماري شهر كرمان در آلودگي هوا ناشي از گردو غبار

چكيده

در اين پژوهش موقعيت نسبي و مطلق شهر كرمان مورد بررسي قرار گرفته و با بررسي وضعيت شهر كرمان عوامل مؤثري چون معماري، ميزان تراكم عمودي، توسعه افقي، طراحي راههاي ارتباطي و خيابانهاي شهر در جهت بادهاي غالب منطقه، موقعيت نسبي شهر كرمان نسبت به عرصه شنهاي روان، نسبت به اراضي خشك كويري و اراضي باير كشاورزي، مناطق كشاورزي و باغداري، مناطق صنعتي، ارتفاعات اطراف مورد بحث قرار گرفته و ارتباط آنها با يكديگر بررسي شده است. همچنين تاثير عوامل اقليمي چون بارندگي، دما و خصوصاً باد و همچنين سيستم هاي كشاورزي و تخريب اراضي بر ايجاد آلودگي بررسي و مطالعه گرديده است. در بررسي اين ارتباط كميت مورد ارزيابي ميزان گرد و غبار ته نشين شده 28 ايستگاه نمونه گيري بوده است. سپس ارتباط ميزان نمونه ها در 12 ماه سال 1380 با سرعت متوسط و جهت وزش باد در همين ماهها بررسي گرديده است براساس نتايج حاصل وزن نمونه گردو غبار ته نشين شده تابعي از سرعت باد مي باشد. وزن نمونه ها تابعي از فاصله از حاشيه غربي و شمال شهر نيز مي باشد. در مسيرهاي مستقيم هم جهت با بادهاي غالب ميزان گردو غبار و وزن نمونه به شدت بيشتر از مسيرهاي انحنادار يا عمود بر جهت است. وجود فضاهاي سبز شهري هنگامي كه عمود بر مسير باد و خيابانها باشند تاثير بسيار بيشتري بر كاهش وزن نمونه دارند. وجود ساختمانهاي مرتفع و متراكم در كاهش گردوغبار و كاهش وزن نمونه ها بسيارمؤثر بوده است. وجود تقاطع ها و ميدان هاي وسيع عامل مهمي در انتقال آلودگي از دو جهت شمالي و غربي و افزايش وزن نمونه در مناطق صنعتي و توسعه شهر در همان جهت و در جهت وزش بادهاي غالب از عوامل مؤثر در ايجاد آلودگي با مواد خطرناك در شهر كرمان مي باشد.

مقدمه

وجود گرد و غبارهايي كه حاوي مقاديري از مواد خطرناك چون ذرات آزبست و سيليس مي باشد در شهر كرمان بغير از اثرات ظاهري نامطلوب مولد بيماري هاي خطرناكي چون ناراحتي هاي ريوي و سرطان مي باشد. يافتن راه حل هاي امكان پذير و ممكن، خارج از محدوده شعارهاي تقريباً غيرعملي چون انتقال نواحي صنعتي، يا ايجاد كمربندهاي سبز وسيع و يا تثبيت شنهاي روان در مناطق دور دست انگيزه انجام اين پژوهش بوده است. از عوامل مهمي كه در مبحث آلودگي هوا كمتر بدان توجه مي شود رابطه جغرافياي شهري با ايجاد و انتقال آلودگي هوامي باشد. عواملي چون معماري، كمبود تراكم عمودي، توسعه بيرويه افقي در جهت مناطق صنعتي، طراحي غلط راههاي ارتباطي و خيابانها در جهت بادهاي غالب به همراه موقعيت نسبي شهرها و عوامل اقليمي به نحو موثري مي توانند در انتقال آلودگي هوا نقش داشته باشند.

روشها و مواد

هدف از انجام اين تحقيق بررسي نحوه تاثير توسعه معماري شهري بر ميزان آلودگي هواي شهر كرمان توسط ذرات معلق در نقاط مختلف آن بوده است.

براي انجام اين تحقيق پس از بررسي وضعيت اقليمي و آب و هوايي كرمان از آنجائيكه موثرترين عامل در انتقال ذرات معلق و ايجاد آلودگي در شهر كرمان باد شناخته شد، اطلاعات كاملي از جهت ، سرعت و فراواني بادهاي ثبت شده در ايستگاه سينوپتيك كرمان در طي يك دوره ده ساله جمع آوري گرديد. سپس در مرحله دوم با استفاده از اطلاعات مربوط به صنايع و واحدهاي تجاري شهر كرمان مهمترين منابع ايجاد آلودگي و ذرات معلق در هواي شهر كرمان شناسايي شده و موقعيت نسبي آنها در شهر و نواحي اطراف آن مشخص گرديد. در مرحله سوم موقعيت منابع احتمالي ايجاد گردوغبار در هواي شهر كرمان شامل شنزارها، اراضي باير و تحت آيش، تعيين و موقعيت نسبي آنها در نقشه اي مشخص گرديد.

سپس براي بررسي ارتباط وضعيت معماري و طراحي شهر و موقعيت نسبي شهر كرمان با ميزان ذرات معلق موجود در هوا در نواحي مختلف اقدام به اندازه گيري ميزان ذرات معلق موجود در هوا در چندين نقطه در شهر كرمان گرديد.

موقعيت ايستگاههاي جمع آوري نمونه براساس موقعيت جغرافيايي، وضعيت معماري و كريدورهاي ورودي باد، موقعيت منابع آلوده كننده و جهت بادهاي غالب به صورتي انتخاب گرديد كه بتواند بهترين اطلاعات را در اختيار بگذارد . بدين صورت كه شهر كرمان به 5 منطقه شمالي- جنوبي- غربي  -شرقي و مركزي تقسيم گرديد براي جمع آوري نمونه ها از جعبه هايي با ابعاد50*40  سانتيمتر و ارتفاع 25 سانتيمتر استفاده شده بود سطح بالايي در جعبه ها به منظور جلوگيري از ورود مواد اضافي (شاخ و برگ و زباله ها) و همچنين به منظور ممانعت از خروج رسوبات به خارج از آن توسط يك پارچه توري با سوراخهايي به ابعاد حدود 4*4 ميليمتر پوشانده و محكم شده بود جعبه هاي جمع آوري رسوبات در فضاهايي بدون سقف به فاصله حداقل 4متر از ديوار و در ارتفاع بين 1 تا 2 متري قرار داده شده بوده است بنابراين مهمترين مسئله مورد توجه رعايت شرايط يكسان براي جمع آوري نمونه ها بوده است. نمونه ها هر يك ماه يكبار جمع آوري و وزن شدند.معيار مقايسه وزن نمونه ها بوده است. چون منظور از اين آزمايش مقايسه مقدار ميزان ذرات معلق در هوا در نقاط مختلف شهر و بررسي رابطه آن با وضعيت و موقعيت جغرافيايي شهر بوده است كيفيت و ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي نمونه ها مورد سنجش قرار نگرفته است.

نمونه گيري ها به مدت يكسال انجام شده است. در نهايت با مشخص شدن وزن نمونه ها در ايستگاههاي مختلف در ماههاي مختلف سال ارتباط آن با سرعت و ميزان وزش باد در همان ماه بررسي شده است.

در نهايت با در نظر گرفتن مجموعه عوامل سرعت و جهت باد و فاصله از حاشيه شهر، تاثير وضعيت شهرسازي و موقعيت جغرافيايي شهر كرمان و كريدورهاي ورودي هوا بر ميزان آلودگي و گردو غبار در نقاط مختلف شهر بررسي شده است و نهايتاً با توجه به نتايج بدست آمده مؤثرترين كريدورها در افزايش آلودگي هواي شهر مورد شناسايي قرار گرفته است و همچنين پيشنهادات لازم وعملي جهت رفع مشكل عنوان و مورد بحث و تفسير قرار گرفته است.

متن کامل در ادامه مطلب ...

 

:: مطالب مرتبط

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

 

برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

لوله خارجی را ممکن است یا با افزودن عناصر قطری در صفحه های خارجی تقویت نمود و یا آن را از داخل با اضافه نمود دیوار های برشی یا هسته های داخلی تقویت کرد. در قسمت های زیر چند روش برای مهار بندی داخلی بررسی می گردند.

لوله با دیوارهای برشی موازی:

دیوار لوله ای خارجی را می توان با ترکیب نمودن دیوارهای برشی داخلی در نقشه افقی سازه تقویت کرد. دیوار های لوله خارجی را می توان مانند بال های یک تیر تشکیل شده از اعضاء متصل به هم از این تجسم نمود که در آن دیوارهای برشی جان تیر را تشکیل می دهند. تنشها در دیوارهای لوله خارجی اساساً محوری می باشند زیرا لنگی برش در این سیستم حداقل می باشد.

لوله در لوله:

با به کار بردن هسته نه فقط برای بارهای وزن بلکه همچنین برای تحمل بار های جانبی سختی سیستم لوله تو خالی به مقدار خیلی زیادی افزایش می یابد. سازه کف لوله های خارجی و داخلی را به یکدیگر متصل می کند و همگی در مقابل نیرو های جانبی به صورت واحد و مشترک عمل می نمایند.

واکنش یک سیستم لوله در لوله در مقابل بار های جانبی مشابه واکنش ساده مرکب از قاب صلب و دیوار برشی است. اما لوله قابی خارجی خیلی سخت تر از قاب صلب می باشد.

لوله خارجی بیشتر بار جانبی را در قسمت بالا ساختمان مقاومت می کند، در صورتی که هسته بیشتر بار را در قسمت پائین ساختمان تحمل می نماید.

روش لوله در لوله در ساختمان 38 طبقه برانسویک در شیکاگو و ساختمان 52 طبقه شماره 1 میدان شل در هوستون به کار رفته است.

با به کار بردن یک سیستم سه لوله ای تو در تو ، طراحان یک ساختمان 60 طبقه اداری در توکیو سیستم لوله در لوله را یک قدم به جلو بردند. در این سیستم لوله خارجی به تنهایی بارهای باد را تحمل می نماید، ولی هر سه لوله که بوسیله سیستم های کف(دیافراگم ها) به یکدیگر متصل شده اند در تحمل بارهای زلزله که عامل مهمی در ژاپن می باشد شرکت کرده و روی یکدیگر اثر متقابل دارند.

لوله اصلاح شده :

سیستم لوله ای در مورد ساختمان های با نقشه افقی دایره و تقریبا مربع بیشترین بازده را دارد. ساختمان هایی که از این شکل ها منحرف می شوند، در موقع استفاده از سیستم های لوله ای ملاحظات سازه ای ویژه ای را لازم دارند. دو مثال زیر چنین شرایطی را تشریح می کند.

·          لوله قابی توأم با قاب های صلب :

شکل شش ضلعی ساختمان 40 طبقه اداری در شارلوت واقع در ایالت کارولاینای شمالی طراحان را وادار کرد تا روش لوله ای را اصلاح کنند، گوشه های تیز این ساختمان شش ضلعی لنگی برش زیادی را نشان داد که استفاده موثر از سیستم لوله ای را غیر ممکن می ساخت .

اضافه نمودن قاب های صلب در جهت عرض ساختمان موجب گردید که دیوارهای خارجی به یکدیگر متصل شوند، بدین ترتیب دیوارهای انتهایی در دو انتهای مثلثی شکل ساختمان به وسیله قاب های صلب تقویت گردیدند. با متصل کردن و بستن دیوار های پیرامونی به یکدیگر سیستم لوله ای موثری بدست آمد.

·          لوله در نیم لوله:

نقشه افقی نا منظم ساختمان 32 طبقه بانک ملی و ستون پنسیلوانیا در پیتسبورگ موجب راه حل ویژه دیگری در طرح لوله ای گردید، در اغلب ساختمان های لوله ای عمل لوله ای به وسیله دیوار های خارجی ایجاد می گردد اما در این ساختمان، دو هشت ضلعی متقاطع یک لوله سازه ای در قسمت مرکزی ساختمان تشکیل می دهند.

دو قسمت انتهایی ساختمان به وسیله سیستم های قاب – دیواری ناودانی شکل تقویت می شوند. نیروهای جانبی (در اینجا باد) مشترکا به توسط لوله داخلی و دیوارهای انتهایی ناودانی شکل بسیار بزرگ مقاومت می گردند.

لوله های دسته شده:

آخرین پیشرفت در طرح روش لوله های دسته شده می باشد. این روش برای ساختمان سیرز در شیکاگو به کار برده شده که در حال حاضر بلندترین ساختمان دنیاست.

لوله قابی خارجی در این روش به وسیله دیافراگم های عرضی داخلی در هر دو جهت تقویت می گردد. بدین ترتیب مجموعه ای از لوله های حجره ای تشکیل می شود. هر یک از این لوله های مستقلاً قوی هستند، بنابراین ممکن است آنها را به هر شکلی دسته کرد و در هر ترازی قطع نمود.برتری دیگر سیستم لوله های دسته شده در محصور کردن سطوح بسیار وسیع طبقات قرار دارد .

دیافراگم های داخلی در موقع مقاومت نیروهای برشی مانند جان های یک تیره طره ای عظیم عمل می کنند و در نتیجه لنگی برش را به حداقل می رسانند. به علاوه این دیافراگم ها در تحمل خمش نیز سهیم می باشند.

دیافراگم هایی که موازی بارهای جانبی هستند(یعنی جان های تیر) برش را جذب می کنند و در نتیجه در نقاط تلاقی با دیوارهای عمود بر آنها (یعنی بال ها) نقاط شش حداکثر ایجاد می شود که نشان دهنده عمل جداگانه هر یک از لوله ها می باشد، به اختلاف توزیع تنش محوری با حالتی که هیچ تقویت کننده داخلی وجود ندارد یعنی فقط یک لوله تنها باشند توجه کنید. با وجود اینکه تا حدودی لنگی برش رخ می دهد، دیافراگم های قائم سعی بر توزیع یکنواخت تنش های محوری دارند. ولی انحراف از رفتار لوله ای ایده آل که با خطوط منقطع در شکل نشان داده شده به نظر نمی رسد که قابل ملاحظه باشد.

 

:: مطالب مرتبط

+  طراحی ساختمان ترمینال فرودگاه های تجاری، مسافرتی

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند (1)

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  آنچه باید در ساختن خانه ها بدانیم

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  پلهای بتن پیش تنیده

 

پلهای بتن پیش تنیده

 

استفاده از بتن پیش تنیده در ایجاد پلها و ساختمان ها از حدود 50 سال پیش تا کنون در سطح وسیع متداول شده است. با توجه به عیوب مختلف فولاد ( نا پایداری الاستیک نیمرخ های فلزی، خوردگی و زنگ زدگی، فزونی بهای تولید...) امروزه اغلب پلهای بزرگ از بتن پیش تنیده ساخته می شوند، اما برخلاف حالت بتن مسلح مصالح مصرفی جهت این پلها باید از کیفیت بسیار خوبی برخوردار باشند در بتن پیش تنیده نیز مانند بتن مسلح از بتن که دارای مقاومت بسیار خوب فشاری است و فولاد استفاد می شود اما:

بتن مسلح ترکیبی از بتن و فولاد است که در آن بتن در مقابل فشار و فولاد در مقابل کشش مقاومت می کند در حالی که در بتن پیش تنیده با انجام یک عمل مکانیکی بتن به تنهایی تنشهای کششی و فشاری ایجاد شده را تحمل می نماید.

برای طرح محاسبه قطعات پیش تنیده روش و ترتیب اجرای سازه باید دقیقا مشخص باشد زیرا مقادیر تنش های ایجاد شده در قطعات در حین اجرای سازه بسیار مهم و گاهی تعیین کننده می باشند.

همچنین برخلاف حالت بتن مسلح بعد از بررسی پایداری سازه تغییر شکلهای کوتاه مدت و دراز مدت بتن و فولاد نیز باید به دقت مورد مطالعه قرار گیرند.

مشخصات مصالح مصرفی در بتن پیش تنیده:

مصالح مصرفی در سازه های بتن پیش تنیده باید از کیفیت عالی برخوردار بوده و با دقت نیز مورد استفاده قرار گیرند با توجه به این که بتن در سن کم که مقاومت نسبتاً ضعیفی داشته و قابل تغییر شکل نیز می باشد تحت فشار فوق العاده زیادی قرار می گیرد باید کیفیت آن به مراتب از کیفیت بتن مصرفی در سازه های بتن مسلح بالاتر باشد همچنین فولاد نیز با توجه به اینکه تحت کشش فوق العاده زیادی قرار می گیرد (100تا 180 کیلو گرم بر میلی متر مربع ) باید مقاومت مناسبی داشته باشد بنابر این در زمان اجرای سازه مصالح مصرفی در بتن پیش تنیده تحت تنش های فوق العاده مهمی قرار می گیرند که عمل تنیدن آزمایش مناسبی برای کنترل کیفیت مصالح به کار رفته است.

 

:: مطالب مرتبط

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

+  فرمهاي ساختماني بهينه

 

فرمهاي ساختماني بهينه

چكيده :

يكي از هدفهائي كه همواره در رشته هاي مهندسي معماري ، عمران ، مكانيك و رياضي مورد توجه قرار گرفته ، دست يافتن به فرمهاي ساختماني است كه در نوع خود از جنبه هائي بهترين و كاملترين طرح مي باشند . امروزه نيز در جوامع مختلف توجه بيشتري به مسائل يافتن بهترين فرم از نظر هندسي و فيزيكي معطوف گشته بنحويكه اين سلسله مطالعات خود رشته هاي خاص را بوجودآورده كه به بهينه سازي درساختمان معروف است .

فرمهاي ساختماني را كه از اين لحاظ در طبقه خود داراي بالاترين قابليت هاي مكانيكي و يا بالاترين ارزشهاي اقتصادي هستند ، فرمهاي بهينه مي گويند ، كه در اين مقاله به بحث كيفي در مورد فرمه اي ساختماني بهينه پرداخته و به ارائه نمونه هائي از اين فرمها مانند : كم وزنترين فرمهاي خرپائي ، كم وزنترين شبكه هاي تيري ، قوي ترين فرمهاي ساختماني فشاري و فرمهاي بهينه رفتاري خواهيم پرداخت .

واژگان كليدي : فرمهاي ساختماني، بهينه سازي، خرپاي ميچل، تير شبكه اي، بهينه رفتاري

مقدمه :

با توجه به انواع فرمها و ارزش هاي مختلف آنها براي دست يافتن به فرم هاي بهينه ، مسائل مهندسي زيادي را بايد مطرح و حل كرد و اين مطلب خود در قرون متمادي پيوسته مورد تحقيق و بررسي محققانه درجهان قرار گرفته است . امروزه نيز در ج وامع مختلف توجه بيشتري به مسائل يافتن بهترين فرم به لحاظ هندسي و فيزيكي معطوف گشته ، به طوريكه اين سلسله مطالعات خود رشته اي خاص را ايجاد كرده كه به بهينه سازي ساختمانهاي( Structural Optimization) معروف است . فرمهاي ساختماني را كه از اين نظر در نوع خود داراي بيشترين قابليت هاي مكانيكي و يا بالاترين ارزش هاي اقتصادي مي باشند فرمهاي بهينه (( Optimal Forms می گویند.

در سال 1869 كلرك ماكسول( Klerk Maxwell )  تئوري فرمهاي مقاوم با حد اقل وزن را بنيانگذاري كرد و در سال 1904 ميچل( Michell ) تئوري عمومي فرمهاي مقاوم را با حداقل وزن تعميم داده و آنرا براي بدست آوردن چندين فرم خرپا با حداقل وزن بكار برد . از آن زمان تا به حال محققين زيادي با استفاده از اين اصول فرمهاي ديگري را نيز بدست آورده اند . در اين مقاله ما به بحثي كيفي در مورد فرمهاي ساختماني بهينه خواهيم پرداخت و نمونه هايي از اين فرمها را ارائه مي دهيم.

1- كم وزن ترين فرم هاي خرپايي

يكي از معيارهاي اصلي براي سنجش درجه تكامل فرمهاي ساختماني اينست كه فرم ضمن ارضا ء شرايط مكانيكي ) تعادل ، پايداري، مقاومت و ارتجاع ( از نقطه نظر اقتصادي نيز نسبت به فرمهاي نظير داراي برتري باشند .

مصرف كم مصالح ) سبك وزن ( يكي از موازين اقتصادي است ، و سؤالي كه همواره در تاريخ تكامل علم مكانيك و كاربرد آن در انتخاب فرمهاي ساختماني از نقطه نظر هاي علمي و مهندسي مطرح گرديده هدف يافتن فرم و يا فرمهاي ي بوده است كه در ميان طرحهايي با قابليتهاي مكانيكي مشابه از همه سبكتر باشند .

فرمهايي كه پس از مطالعات طولاني بدست آمده و تا حدود زيادي جوابگوي اين نياز هستند بنام يكي از مبتكران اوليه اين طرحها شهرت يافته و بنام خرپاهاي ميچل( Mitchell Trusses ) خوانده مي شوند . در اين مقاله چندين نمونه از اين فرمها را كه براي انتقال نيروها به لحاظ مكانيكي كاملترين و در عين حال كم وزن ترين فرم ساختماني هستند ، مورد بررسي كيفي قرار مي دهيم….

متن کامل در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  سازه ماکارونی

سازه ماکارونی

دروس سازه اي كه در رشته مهندسي عمران در دانشگاه هاي ايران تدريس مي شود ، معمولا به طور كلي به صورت تئوريك تدريس مي گردد و دانشجويان كمتر اين دروس را به صورت عملي تجربه مي كنند ، بنابراين شايد فهم اين دروس به صورت عميق در حين دوران تحصيل ممكن نباشد .

ساخت سازه هايي توسط فولاد و يا بتن صرفا براي آموزش هم مقدور نمي باشد ، چرا كه هزينه تمام شده اين كار بسيار بالا است . بنابراين در سرتاسر دانشگاههاي معتبر دنيا ، سعي شده است ، تا با استفاده از مصالح ارزان قيمت ( به جاي بتن و فولاد ) و مدل كردن سازه هاي واقعي توسط اين مصالح ، آموزش دروس سازه اي به صورت عملي ممكن شود . ماكاروني يكي از اين مصالح جايگزين مي باشد . اين عنصر سازه اي جديد به دليل برخي از خصوصيات ويژه مثل ( سبكي ، دسترسي ساده و ارزان بودن ) بيشتر از ديگر مصالح مشابه مورد توجه قرار گرفته است .

سالانه در آمريكا مسابقات بزرگي در اين زمينه بين دانشجويان برگزار مي گردد و سازه هاي ساخته شده توسط ماكاروني به دليل طراحي بهينه

، به ركورد هاي غير قابل باوري دست پيدا مي كنند .

هدف از استفاده از ماكاروني به عنوان عنصر سازه اي

1.  در واقع ماكاروني بر خلاف فولاد و بتن عنصر سازه اي ناشناخته اي مي باشد . اين بدان معني است كه خصوصيات ماكاروني شامل حداكثر تنش كششي ، حداكثر تنش فشاري ، مدول الاستيسيته ، نحوه كمانش ماكاروني و ديگر خصوصيات ماكاروني كه مورد نياز براي طراحي و تحليل سازه مي باشند ، ناشناخته مي باشد و تنها راه بدست آوردن اين ويژگيها ايجاد وابداع آزمايش هاي ساده و دقيق مي باشد .

2. ماكاروني بر خلاف بتن و فولاد داراي  ضعف هاي زيادي مي باشد  و اين ضعف ها كار را براي طراح مشكل تر مي كند و اينجاست كه ابداعات و خلاقيت هنر نمايي مي كنند و براي رسيدن به ركورد هاي بالا بهينه سازي سازه ها مطرح مي گردد .

3. ارزان بودن ماكاروني نسبت به مصالحي چون فولاد و بتن .

اهداف كلي طرح

1. اين طرح در وهله اول به عنوان يك طرح آموزشي مي تواند بسيار مفيد و سودمند براي دانشجويان رشته مهندسي عمران ايفاي نقش نمايد ، زيرا اين امكان را به دانشجويان مي دهد كه ، با استفاده از مصالح ارزان ، سبك و قابل دسترس ( ماكاروني به جاي بتن و فولاد ) دست به طراحي و ساخت سازه هاي مختلف زده و با اين كار كليه دروس فراگرفته در رشته سازه را به عمل تجربه نمايند .

2. دانشجويان مي بايست با استفاده از مسائل تئوريك فرا گرفته در دروس مقاومت مصالح و آزمايشگاه هاي مربوط به آن تلاش نمايند تا خصوصيات عنصر سازه اي جديد را كشف نمايند .

3. دانشجويان مي بايست با استفاده از تحليل سازه ها و با بكارگيري نرم افزار هاي كامپيوتري به طراحي و آناليز سازه مورد نظر بپردازند.

4. طراحي و ساخت يك سازه بهينه كه تحت عنوان بهينه سازي سازه ها مطرح است .

معرفي سازه ماكاروني

 سازه هاي ماكاروني به سازه هايي اطلاق مي شود ، كه مصالح استفاده شده در آنها تنها ماكاروني و چسب مي باشد . اين سازه ها در مقياس كوچكتر نسبت به سازه هاي واقعي طراحي و توسط ماكاروني و چسب ساخته مي شوند و پس از ساخت مورد بارگذاري قرار مي گيرند .

در واقع اين سازه ها به عنوان ماكت ساخته نمي شوند و سازه اي كه بار بيشتري را تحمل مي كند ، موفق تر خواهد بود . پل ( تحت بارگذاري يكنواخت ، متمركز و متحرك ) ،  Towercrain ، انواع قاب هاي ساختماني و ستون هاي فشاري از جمله رايج ترين سازه هاي ماكاروني مي باشند.

هر ساله در اين راستا مسابقات بزرگي در دانشگاه هاي معتبر دنيا بين دانشجويان رشته مهندسي عمران برگزار مي گردد . اين دانشگاه ها از سالها پيش در اين زمينه سرمايه گذاري كرده تا ذهن خلاق دانشجويان را فعال سازند و از طرحها و پژوهش هاي آنها در عمل استفاده كنند . طراحي و ساخت پل و ستون هاي فشاري رايج ترين رشته هاي اين مسابقات  مي باشند . بطور مثال طراحي و ساخت پل خرپايي تنها با استفاده از 750 گرم ماكاروني ( معادل يك بسته ماكاروني )  كه مي تواند وزن زيادي را تحمل نمايد . طول دهانه پل يك متر و حداكثر ارتفاع پل نيم متر مي باشد . پل روي دو تكيه گاه  كه از يكديگر يك متر فاصله دارند قرار مي گيرد و تكيه گاهها فقط قادر به وارد كردن عكس العمل عمودي مي باشند و هيچ عكس العمل افقي در تكيه گاهها بر پل وارد نمي شود . ركورد كسب شده در اين رشته ( پل خرپايي ) معادل 176 كيلو گرم مي باشد ، كه اين ركورد تقريبا 230 برابر وزن خود سازه مي باشد . همچنين طراحي و ساخت سازه هاي فشاري كه قادر به تحمل بار هايي بيش از نيم تن مي باشند ، از ديگر نمونه هاي اين سازه ها هستند . اينجا يك سئوال ممكن است مطرح مي گردد ، آيا جنس ماكاروني در دست يافتن به ركورد هاي بالا موثر است ؟

در اين زمينه تحقيقاتي روي محصول هاي مختلف شركت هاي ماكاروني دنيا انجام گرفته و ماكاروني  شركت Rose   ايتاليا به عنوان بهترين ماكاروني براي اين هدف شناخته شده است .

البته لازم به ذكر است كه قدرت و مهارت طراح در ارائه يك طرح موفق ، بسيار مهم تر از جنس ماكاروني در رسيدن به ركورد هاي بالا مي باشد .

معرفي  انواع مختلف سازه هاي ماكاروني

سازه هاي فشاري :

نوعي پل با دهانه كوتاه ، كه اكثر اعضاي آن در فشار مي باشند . از مزيت هاي اين رشته از مسابقات طراحي اعضاي فشاري و بررسي پديده كمانش در آنها مي باشد .

Tower Crain :

دراين  نوع از سازه هاي ماكاروني ، هدف طراحي جرثقيلهايي است كه بر روي برجهاي بلند به كار گرفته مي شوند .اين سازه ها بايد قادر باشند با داشتن ارتفاع معين شعاع خاصي را تحت پوشش قرار دهند .

پل با بار متمركز :

اين سازه از به هم پيوستن دو خرپاي دوبعدي به وجود مي آيد و بارگذاري از وسط دهانه صورت مي گيرد .اين نوع پل هر سه نوع عضو فشاري ، كششي و خمشي را دارا مي باشد .

پل با بار گسترده :

پل به شكل ظاهري خرپا مي باشد ، كه بارگذاري به صورت گسترده و يكنواخت در تمام طول دهانه صورت مي گيرد . در عمل مي توان چنين فرض كرد كه تمام وسايل نقليه به دليل ترافيك به صورت ثابت بر روي پل قرار گرفته اند .

پل با بار متحرك :

اين نوع از سازه ماكاروني در واقع پيشرفته ترين و كامل ترين حالت از سازه ها مي باشد ، كه در آن طراحان اقدام به طراحي يك پل واقعي مي كنند .بار قرار گرفته بر روي پل به صورت متحرك مي باشد ، كه اين امر با عبور دادن يك وسيله نقليه كوچك با سرعت معين ، كه بر روي آن وزنه قرار داده مي شود ، صورت مي گيرد .

زابل عباسی

:: مطالب مرتبط

+  طراحی ساختمان ترمینال فرودگاه های تجاری، مسافرتی

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند (1)

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

 

معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

چکیده

در 100 سال اخیر، افزایش مصرف سوختهاي فسیلی منجر به بالاتر رفتن غلظت اتمسفري دي اکسید کربن تا % 30شده است تا آنجا که 42 % از انرژي مورد نیاز، از سوختها ي فسیلی ( نفت و گاز و …) تأمین میشود و پیشبینی شده است تا سال 2010 میلادي، آسیا به بزرگترین مصرف کننده انرژي در دنیا تبدیل خواهد شد. در کشور ما نیز %38 سوخت مصرفی به ساختمانها اختصاص داده شده که در کنار هزینه هاي بالاي آن براي مصرف کننده، با خطر رو به اتمام بودن منابع و آلودگی محیط زیست همراه است که این مهم استفاده از سرچشمه هاي تجدیدپذیر انرژي را واجب میگرداند.

از آنجا که این انرژیهاي تجدیدپذیر منجر به تولید مقادیر بسیار بسیار ناچیزي و در برخی موارد هیچ نوع از گازهاي گلخانهاي میگردند؛ لذا یکی از سوختهایی که به زودي در دنیا رتبه اول مصرف را به خود اختصاص میدهد، انرژي الکتریکی سبز خورشیدي میباشد. جالب است که بدانیم مقدار انرژي دریافتی زمین از خورشید در هر 15 دقیقه، برابر با مقدار انرژي مصرفی تمام کشورهاست.

با این تفاسیر امروزه مشاهده میشود که ژاپن با تولید بیش از 45 درصد انرژي خورشیدي در سطح بین المللی، بیشترین مقدار سلولهاي خورشیدي نصب شده را بر حسب تعداد افراد کشور خود دارا است. همچنین بعد از ژاپن، کشورهاي اروپایی و ایالا ت متحده امریکا نیز قابل ملاحظه ترین بازارهاي بهره بري از انرژي سبز را تحت پوشش داشته و اهمیت آن به حدي رسیده است که کشور آلمان بخشی از مالیات دریافتی از مردم خود را صرف سرمایه گذاري در این زمینه مینماید

در این مقاله نیز سعی شده است که با معرفی عملکرد سیستمهاي وابسته به انرژي خورشیدي و بررسی موقعیت فنی – اقتصادي چیلرهاي جذبی ( بعنوان سیستم تهویه مطبوع ساختمان ) و نحوه عملکرد پانلهاي هوشمند خورشیدي در طراحی و معماري مناسب ساختمانها، بر این نکته تأکید شود که با واقع بودن ایران بر روي کمربند زرد کره زمین و با تکیه بر این واقعیت که میزان کل انرژي خورشیدي که به کشور میتابد، بیش از 3000 برابر انرژي مورد نیاز آن است و میزان دریافت آفتاب سالانه در ایران، حدود 1000 برابر تمامی مصرف و صادرات سالانه انرژي کشور می باشد. لذا با طراحی بهینه سیستم هاي خورشیدي ،بجاي اختصاص یارانه به سوختهاي فناپذیر فسیلی میتوان با اقدام به ساخت سیستمهاي گرمایش و سرمایش خورشیدي در ساختمانها و نیز احداث نیروگاههاي انرژي خورشیدي در صنعت، ضمن صرفه جویی در مصرف سوخت و توسعه صنعت ملی انرژي خورشیدي و ایجاد شغلهایی با تکنولوژي برتر، از آسیب جدي بر محیط زیست نیز خودداري بعمل آورد.

واژه هاي کلیدي : انرژي سبز، معماري ، سازه ، پانل هوشمند ، چیلر جذبی

مقدمه:

بحران انرژي و پایان پذیري منابع فسیلی بهمراه آلودگی محیط زیست از جمله عوامل محرك بشر به منظور دست یابی بر سرچشمه هاي انرژي فناناپذیري چون خورشید و باد و … می باشد که در عرض دهه گذشته اهمیت بیشتري یافته است .به گونه ایکه در طی 5 سال اخیر ، کشورهاي ژاپن و آلمان با گسترش بهره بري مناسب از انرژي خورشیدي بالاخص در نواحی مسکونی شهري ، اقدام به سرمایه گذاري نموده اند .

خوشبختانه کشور ما ایران ، بر روي کمربند زرد زمین که بیشترین میزان دریافت نور خورشید را در طول روز در ماههاي مختلف سال دارد واقع شده است که با استفاده از این نوع انرژي در ایران میتوان تا دورترین نقاط کشور را تحت پوشش قرار داد .از سوي دیگر کشور ما حدوداً 30 % مصرف انرژي کل در بخش صنعتی و 40 % نیز بخش خانگی و تجاري به خود اختصاص داده است که در کنار محدودیت منابع انرژي ، ضرورت استفاده بهینه از ذخایر کشورمان را بیش از پیش مطرح می کند .لذا آشنایی با سیستم هاي تهویه مطبوع خورشیدي داراي مزایاي بسیاري در صرفه جویی مصرف سوخت ساختمان می باشد و از آ نجا که این سیستم ها داراي ویژگیهاي فنی و اقتصادي خاص خود بوده ، دراین مقاله سعی می شود با بررسی فنی چیلرهاي جذبی خورشیدي و طراحی و عملکرد پانلهاي خورشیدي هوشمند براین مهم تأکید شود که به جاي اختصاص یارانه به انرژي هاي تجدید ناپذیر، با کمک به ساخت سیستم هاي گرمایش و سرمایش خورشیدي در س اختمانها ضمن صرفه جویی در مصرف سوخت و اقتصادي بودن آن ، موجب کاهش صدمه به محیط زیست نیز می شویم.

2- انرژي خورشیدي : انرژي الکتریکی سبز

 بهره گیري از انرژي خورشیدي براي تأمین نیازهاي انرژي در جهان تنها راه جلوگیري از نابودي محیط زیست می باشد .انرژي خورشیدي علاوه بر تأمین آب گرم مصرفی ساختمان و گرمایش محیط هاي مسکونی در زمستان ، قابلیت انجام تهویه مطبوع در تابستان را دارا می باشد که استفاده از این مزیت امکان صرفه جویی چشمگیري در مصرف انرژي فسیلی و حفظ محیط زیست را در بر دارد و درآینده می تواند جایگزین سایر انرژي ها شود. از این لحاظ فقط در سال 2003 ، استفاده از انرژي خورشیدي 15 % در جهان افزایش داشته است .

شایان ذکر است که کل انرژي خورشیدي که به سرزمین ایران می تابد بیش از 3000 برابر انرژي مورد نیاز کشور ماست . دریافتی آفتاب کشورمان سالانه حدوداً 1000 برابر تمامی مصرف و صادرات سالانه انرژي آن می باشد که براي طراحی بهینه سیستم هاي نوین خورشیدي نیاز به مطالعات فنی – اقتصادي بیشتري دارد . از این حیث در این مقاله سعی می شود این سیستم هاي مختلف تهویه مطبوع خورشیدي به قرار زیر معرفی گردد.

3- آشنایی با چیلرهاي جذبی خورشیدی

در سال 1860 م نخستین دستگاه جذبی با ایده تولید سرما توسط مخترع فرانسوي )فردیناندکرري ( با استفاده از میل ترکیبی زوج سیال آب و آمونیاك اختراع گردید ،تا آنجا که در سال 1939 اولین چیلر جذبی ساخته شد.

امروزه چیلرهاي جذبی توسط شرکتهاي مختلف داخلی و خارجی تولید می شود. در ژاپن ، چین ، هند ، امریکا و ...

متن کامل مقاله در ادامه مطلب ...

:: مطالب مرتبط

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند (2)

+  طراحی ساختمان ترمینال فرودگاه های تجاری، مسافرتی

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  آنچه باید در ساختن خانه ها بدانیم

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  خرابي راههاي فاقد روكش و راههاي نگهدارى و درمان آنها

+  پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده(

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  بارگذاری ساختمان

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

 

کاربرد شمع - ستون لوله ای در بهسازی لرزه ای ساختمان های کوتاه

چكيده

كاهش آسي بپذيري ساختمانها در برابر زلزله، در دو دهه اخير، يكي از مهمترين چالش هاي پيش روي مسؤلان كشور بوده است. حساسيت اين موضوع با توجه به بافت فرسوده نقاط لرز هخيز، ساخت و ساز بناها بدون رعايت استانداردهاي اجرايي و استفاده از آيين نامه هاي طراحي قديمي در دهه هاي گذشته دو چندان شده است، در نتيجه بهسازي لرزه اي ساختمانهاي موجود برحسب اهميت ساختمانها در برنام ههاي كلان مديريتي مطرح گرديده و در حال پيشرفت م يباشد. در اين ميان ساختمانهاي كوتاه مرتبه كه اكثريت ساختمانهاي موجود در كشور را تشكيل مي دهند و از مقاومت لازم در برابر نيروهاي جانبي ناشي از زلزله برخوردار نمي باشند، در اولويت اول قرار م يگيرند. در اين مقاله کاربرد شمع – ستون لوله ای به عنوان يك روش نوين براي مقاوم سازي ساختمانهاي كوتاه معرفي مي گردد. در اين روش بدون ايجاد تخريب قابل توجه در سازه و متوقف نمودن طولاني مدت بهره برداري از ساختمان، مي توان با ايجاد يك سيستم باربر جانبي، آنرا در برابر زلزله مقاوم نمود. سيستم اصلي باربر متشكل از يك شمع ستون جدار نازك توخالي به شكل لوله يا قوطي مي باشد كه با رفتار طر هاي، بارهاي ناشي از زلزله را تحمل نموده و انرژي ناشي از آن را جذب م ينمايد. در اين مقاله جزئيات سيستم باربر جانبي ارائه شده و مشخصات آن به كمك يك روش تحليلي براي يك ساختمان نمونه سه طبقه بررسي گرديده است.نتايج نشان مي دهند كه سيستم پيشنهادي، معيارهاي آيي ننامه هاي طراحي لرزه اي را برآورده نموده و در عين اينكه داراي هزينه قابل قبول مي باشد از نظر اجرايي عملي و امكان پذير است.

واژه هاي كليدي : مقاوم سازي، ساختمانهاي كوتاه مرتبه، بهسازي لرزه اي، ساختمانهاي با مصالح بنايي

١‐ مقدمه

واقع شدن كشور ايران در پهنه لرزه خيز، همواره در طول تاريخ سبب خسارات انساني و اقتصادي فراواني گرديده است. از آنجائيكه خطر ناشي از زلزله دامنة وسيعي از ساختمانهاي واقع در روستاهاي كوچك تا شهرهاي بزرگ كشور را در بر مي گيرد. لذا ساختمانهايي كه در معرض خطر پذيري جدي ناشي از زلزله م يباشند را مي توان در سه گروه تقسيم بندي نمود :

١ ‐ ساختمانهايي كه بدون تأمين مقاومت در برابرنيروهاي جانبي زلزله طراحي و اجراء شده اند .

٢ ‐ ساختمانهايي كه بر اساس آئين نامه هاي قديمي طراحي شده و از پتانسيل مقاومت، سختي و شكل پذيري مناسب بر اساس معيارهاي جديد برخوردار نم يباشند .

٣ ‐ ساختمانهايي كه بر اساس ضوابط جديد طراحي شده ولي از نظر اجرا مطابق با استانداردها ساخته نشد هاند .اكثر ساختمانهايي كه از خطر پذيري زيادي برخوردار مي باشند، در گروه اول قرار گرفته و خسارات انساني و اقتصادي متحمل شده در زلزله هاي گذشته مربوط به اين گروه از ساختمانها مي باشد. براي كاهش آسيبهاي ناشي از زلزله براي اين گونه ساختمانها كه مبحث اصلي اين مقاله ميباشد دو راه حل كلي وجود دارد :

الف – تخريب و بازسازي مجدد

ب – مقاوم سازي و بهسازي بناي موجود

با توجه به اينكه راه حل اول، هزينه و زمان بسيار زيادي را طلب مي كند ، در اكثر موارد سعي مي شود راه حل دوم برگزيده شود.

در دو دهة اخير، روشهاي گوناگوني براي بهسازي ساختمانها مطر ح و اجرا شده است ولي قدمت تدوين معيارها و آئي ننامه هاي جديد بهسازي مربوط به اين مسأله حتي به يك دهه نيز نم يرسد . اين موضوع در حالي است كه در كشور ايران مسأله بهسازي بسيار نوپا بوده و