سد اسوان

این سد غول پیکر، طرحی عظیم و با شکوه‌است که برای جلوگیری از طغیان‌های طویل ترین رودخانه ی جهان یعنی نیل ساخته شده‌است.این سد به برقراری جریان مداوم آب در تمام طول سال کمک کرده‌است و نیز برق کارخانه‌ها و شهرهای کشور مصر را تأمین می‌کند. طرح ریزی این سد در آلمان صورت گرفت و سپس با کمک اتحاد جماهیر شوروی ساخته شد.

طغیان نیل

از زمان‌های قدیم، هر ساله رودخانه نیل طغیان می‌کرد.این سیل‌ها، لجن‌های حاصلخیز را بر روی زمین پراکنده می‌ساخت و به کشاورزان کمک می‌کرد تا محصولات خود را به عمل آورند.اما بعضی مواقع جاری شدن سیلاب‌های زیاد و بیش از اندازه، خانه‌ها و زمین‌های زراعی را ویران می‌کرد و در بقیه روزهای سال، خشکسالی همه جا را فرا می‌گرفت.

مهار نیل

برای کنترل این سیل‌ها، در سال ۱۹۰۲ میلادی مهندسین سدی در جنوب شهر آسوان ساختند. ارتفاع این سد در سال ۱۹۱۲ و سپس در شال ۱۹۳۳ افزایش یافت.اما هنوز این سد نمی‌توانست رودخانه نیل را کاملاً مهار کند.کار ساخت سد عظیم آسوان در سال ۱۹۶۰ میلادی آغاز شد.سد از خاک و سنگ گرانیت، خاک رُس و سیمان ساخته شده‌است.عرض این سد بیش از ۶/۳ کیلومتر، ارتفاع آن ۱۱۱ متر و قطر آن در قسمت تاج ۴۰ متر می‌باشد.ضخامت پایه سد که بر بستر رودخانه قرار دارد ۹۲۵ متر است.ساخت سد آسوان ۱۰ سال به طول انجامید.

دریاچه ناصر

سد عظیم آسوان در سال ۱۹۷۱ میلادی رسماً افتتاح شد.در فصول بارانی، این سد از طغیان آب رودخانه نیل جلوگیری می‌کند.هنگام انباشته شدن آب رودخانه در پشت این سد، به تدریج مخزن آبی به طول بیش از ۵۰۰ کیلومتر تشکیل می‌شود، که این مخزن بعد از فوت ریاست جمهوری وقت مصر، عبدالناصر، دریاچهٔ ناصر نامیده شد.

تشکیل دریاچهٔ سد

حدود ۵۰۰۰۰ نفر از مردم به دلیل وسعت دریاچه سد، مجبور به ترک خانه‌های خود شدند.آنها به یک منطقه زراعی جدید در ۵۰ کیلومتری شمال شهر آسوان مهاجرت کردند.چندین جزیره و معبد قدیمی در معرض سیل قرار گرفتند، ولی برخی از آنها از این حادثه مصون ماندند.در عملیاتی وسیع و گسترده، معبدهای رامسس دوم و نفرتاری به آجرهای ۳۰ تنی تقسیم شد و سپس دوباره این آجرها، یک به یک در تپه‌هایی مشرف به رودخانه نیل کنار هم سوار شدند.این کار طاقت فرسا ۴ سال به طول انجامید.همچنین سایر معابد کوچک نیز از جزیره ای در نیل که در حال فرورفتن در آب بود، انتقال داده شدند.

فواید

آب‌های ذخیره شده در دریاچه ناصر، زمین‌های زراعی را در دوره خشکسالی و همچنین در تمام طول سال آبیاری می‌کند.اکنون محصولات بیشتری به عمل می‌آید و غذای تولید شده برای تغذیه جمعیت رو به رشد مصر کافی است.آب‌های اضافی که از سد سرریز می‌کنند، توربین‌هایی را به حرکت در می‌آورند که نیمی از برق مصر را تأمین می‌کند.

مشکلات

علاوه بر مزایای فوق، این کوشش بشر برای غلبه بر طبیعت، مشکلاتی نیز پدید آورده‌است. این سد از حرکت لجن‌های حاصلخیز به سمت پایین رودخانه جلوگیری می‌کند و باعث می‌شود تا کشاورزان برای حاصلخیز کردن زمین‌های زراعی خویش، ناگزیر از مواد شیمیایی بیشتری استفاده کنند.از زمان ساخت این سد، کرم‌های کوچکی که در حلزون‌های آبی رودخانه نیل وجود دارند، نوعی بیماری را شایع کردند. در قدیم سیل‌های سالانه از افزایش این حلزون‌ها جلوگیری می‌کرد.بالا آمدن آب، نمک‌ها را به سطح رودخانه آورده و موجب بایر شدن زمین‌های کشاورزی شده‌است.

ویکیپدیا

:: مطالب مرتبط

+  سد یانگ تسه

+  سد ذخيره اي كريت طبس

+  سد های شگفت انگیز جهان

+  مشخصات فنی سد کرخه (قسمت سوم)

+  سدهای زیرزمینی

+  سدهای مخزنی

+  سد جیرفت

+  سد دز

+  پروژه افزایش ارتفاع سد دز

+  بررسی اثرات زیست محیطی سدها

+  سازمان و روش اجرای سدهای بزرگ

+  بررسی ایمنی سدهای قوسی

+  فهرست بزرگترین سدهای جهان

 

نگاهی به دستاورد های مقاوم سازی در کشور و چالش هاي پيش رو

1- چكيده

كشور ما در منطقه‌اي زلزله خيز واقع شده است. وقوع هر چهار روز يك زلزله با شدت حدود 4 ريشتر نشان دهنده وجود يك خطر دائمي است. هر از چند گاه نيز زلزله‌اي مخرب با تلفات انساني و مالي وسيع به وقوع پيوسته و پس از چندي دوباره كار ها به همان روال چرخيده است. زلزله بم از نظر توجه به مسائل پايه‌اي و ريشه‌اي در مديريت بحران و به تبع آن افزايش پايداري بناها و تاسيسات در برابر خطر زلزله يك نقطه عطف محسوب مي‌گردد. توجه به امر مقاوم‌سازي ساختمان‌ها، تأسيسات مهم و شريانهاي حياتي محصول اين رويكرد است كه براي اولين بار و به صورت سازمان يافته و به عنوان يك طرح ملي تعريف شده است. اجراي اين طرح فارغ از نتايج كمي آن كه مقاوم شدن تعدادي پروژه است نتايج بسيار مهم‌تري را در بر دارد كه اتكا به آن مي‌تواند برنامه‌ريزي و اجراي طرح‌هاي نظير در بخش دولتي و عمومي و مردمي را در مقياس وسيع ميسر سازد. موارد با اهميت آن عبارت است از :

•  شناسايي انواع دستورالعمل‌هاي فني و مديريتي مورد نياز

•  سنجش توانايي نيروي انساني متخصص سازمان يافته و قابل سازماندهي

•  آشنايي با تكنولوژي‌هاي نوين در طراحي و اجراي مقاوم‌سازي

•  معرفي رويه‌هاي مختلف تعريف شرح خدمت ، قيمت‌گذاري خدمات ، ارجاع كار و تحويل خدمت

•  معرفي رويه‌هاي كنترل كيفيت و هزينه

•  معرفي رويه‌هاي تضمين كيفيت

•  شناسايي شاخص‌هاي اصلي در تعيين صلاحيت عوامل دست‌اندر كار

•  شناسايي رويه‌هاي توزيع ريسك

•  شناخت شرايط لرزه خيزي مناطق شهري ( تعيين طيف ويژه )

•  توليد دستورالعمل  ارزيابي سريع

•  توليد دستورالعمل‌هاي بهسازي لرزه‌اي اختصاصي

•  طراحي شيوه‌هاي توانمندسازي عوامل دست‌اندر كار

•  تهيه برنامه‌هاي آموزشي

•  طراحي الگوهاي هدايت و راهبري طرح‌هاي مقاوم‌سازي

•  تخمين منابع مورد نياز

•  امكان سنجي استفاده از تجارب جهاني

•  ايجاد بانك‌هاي اطلاعاتي

... و ده ها مورد نتايج و خروجي هاي مهم و موثر براي استفاده برنامه ريزان

اين مقاله در پي آن است كه ضمن ارائه تصويري واقعي از عملكرد طرح مقاوم‌سازي ، زمينه‌اي براي آشنايي صاحب نظران و متخصصان و اهل فن با زواياي پنهان و كيفي طرح مقاوم‌سازي فراهم كند و همچنين در مورد احتمال  انحراف طرح از چارچوب‌هاي اوليه هشدار دهد.

دستاوردهاي اين طرح پس از سه سال فعاليت پيش روي منتقدان و صاحب‌نظران است و مي‌توان از آن درس‌ها آموخت و با احترام به آن بسيار برآن افزود . انتظار آن است كه نخبگان اين عرصه با دستمايه خرد، انديشه، تجربه و دانش با همكاري مشفقانه در راستاي منافع ملي كاستي‌ها را جبران كنند و سرمايه به دست آمده را پاس دارند .

لازم است در اين فرصت از تلاش همه مديران، متخصصان و كارشناساني كه تا كنون در پيشبرد طرح مقاوم‌سازي به هر نحو مشاركت و همكاري داشته‌اند قدرداني شود.

2- واژه هاي كليدي

2-1- طرح مقاوم‌سازي: طرح مقاوم‌سازي تلاشي چند وجهي از برنامه‌ريزي، خدمات فني و مهندسي و اجرايي است در جهت افزايش پايداري سازه‌هاي مهم در برابر زلزله، حفظ سرمايه‌هاي ملي و ارتقاء توان کشور براي مديريت مطلوب بحران ناشي از زلزله

2-2- فعاليت‌هاي پشتيبان: اقداماتي كه  به منظور ايجاد تسهيلات و ارتقا توانايي علمي و عملي عوامل دست اندركار و توانمندسازي آنان صورت مي‌گيرد تا انجام فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده در زنجيره مقاوم‌سازي ميسر گردد .

2-3- هدف از اجراي طرح: از جمله اهداف ديگر انجام مجموعه‌اي از پروژه‌هاي مختلف به عنوان پايلوت و بهره‌برداري از تجارب حاصله براي تكثير الگو در سطح كشور و همچنين تعميم نتايج به ساخت و ساز عمومي و مردمي است.

2-4- زنجيره مقاوم‌سازي: سلسله اقداماتي كه در يك فرآيند منطقي انجام مي‌شود تا منجر به مقاوم نمودن بنا در برابر خطر زلزله با شدت معيني شود.

2-5- هدف بهسازي: هدف بهسازي ميزان بهبود سطح عملكرد بناي موجود، تحت خطر زلزله با شدت معين را تعريف مي‌كند. سطح عملكرد مورد انتظار هرسازه بر اساس فاكتور‌هايي نظير قدمت، اهميت، موقعيت شهري، نقش در مديريت بحران و توجيه اقتصادي وتوان مالي براي تخصيص بودجه براي بهسازي لرزه‌اي تعيين مي‌گردد.

:: مطالب مرتبط

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  آنچه باید در ساختن خانه ها بدانیم

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  روشهاي تحليل ديناميكي مطابق آيين نامه

+  تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

+  کاربرد مواد نانو ساختار در صنعت ساختمان

+  مقاوم سازي ساختمان هاي موجود با افزودن سيستم هاي کنترل لرزه اي و استهلاک انرژي و ...

+  معرفی عملکرد چیلر جذبی Absorption chillerو پانل هوشمند خورشیدي در صنعت ساختمان

+  فرمهاي ساختماني بهينه

+  برج با سازه لوله با مهار بندی داخلی

+  اثر ميانقابهاي آجري بر رفتار لرزه اي قاب هاي فولادي داراي اتصال خورجيني

+  بررسی عوامل مؤثر بر ایمنی در کارگاههاي ساختمانی ایران

+  محاسبه و بررسي ضريب رفتار سازه هاي فضاكار گنبدي تك لايه

+  ارائه راهكارهايي براي كاهش هزينه در پروژه هاي عمراني از ديدگاه مديريت ساخت

+  رفتار وصله در ستونهای بتنی تحت بارگذاری رفت و برگشتی

 

بازرسي جوش

بمنظور اطمينان از کيفيت جوش و مطابقت آن با خواسته ها و نيازها کليه مراحل مختلف جوشکاري بايد کنترل و مورد بازرسي دقيق قرار گيرند . انجام بازرسي در کليه مراحل ( قبل از جوشکاري ، درحين جوشکاري ، بعد از جوشکاري ) باعث کاهش هزينه هاي تعميرات و دوباره کاري شده و حصول جوش بدون عيب و با کيفيت بالا را تضمين مي نمايد .

الف : بازرسي قبل از جوشکاري: بازرسي بايد از ميزان حساسيت سازه مورد نظر آگاه بوده ، مشخصات فني و نقشه ها و استانداردهاي مربوطه را مطالعه نمايد . سپس روش جوشکاري ونتايج حاصله از ارزيابي روش را مطالعه و درصورت تاييد روش جوشکاري اجازه انجام عمليات جوشکاري را صادر نمايد .موارد زير قبل از انجام عمليات جوشکاري بايد کنترل و بازرسي گردد

1-ارزيابي جوشکاري و تاييد صلاحيت آن جهت جوشکاري مورد نظر

2ـ نحوه مونتاژ قطعات و کنترل پارامترهاي اتصال جوش

3ـ بررسي تجهيزات مورد استفاده

4ـ بررسي قطعات مورد جوشکاري از نظر عيوب و انحرافات مجاز ، جنس ، ضخامت و...

ب : بازرسي موقع جوشکاري

1ـ بازرسي ترتيب و توالي پاسهاي جوش و کنترل تميزکاري بين پاس هاي مختلف .

2ـ بررسي و کنترل پارامترهاي جوشکاري ( آمپر ، ولتاژ ، قطبيت و... )

3ـ بازرسي مواد مصرفي ( از قبيل نوع الکترود و شرايط بکارگيري آن ، گازخنثي ، فلاکس و...)

4ـ کنترل درجه حرارت پيشگرم ، حفظ درجه حرارت بين پاسي در صورت لزوم

ج : بازرسي بعد از جوشکاري: بازرسي چشمي و کنترل عيوب مرئي و قابل رويت شامل بريدگي کناره جوش ، بازرسي ابعادي و مقدار جوش ، پرنشدگي يا نفوذ اضافي ، ترکهاي سطحي درجوش و فلز پايه ، گره قطع و وصل قوس و ناهماريهاي سطح جوش ، تقعر وتحدب سطح جوش و...

1ـ کنترل تنش زدائي و عمليات پس گرم ( درصورت لزوم )

2ـ کنترل پيچيدگي و تغيير شکل هاي حاصل از جوشکاري

3ـ بازرسي هاي غيرمخرب

ضوابط پذيرش

پس از آشنايي با ضوابط ارزيابي و بازرسي جوش و همچنين آشنايي با عيوب جوشکاري اين سوال پيش مي آيد که پس از بازرسي، تحت چه شرايطي مي توان جوش را قابل قبول دانست. همان طور که در ساخت اعضاي ساختماني ضوابطي براي رواداري هاي هندسي وجود دارد، وجود هر عيبي در جوش به معناي مردود دانستن آن نيست و تحت رواداري هايي مي توان عيوبي را در جوش پذيرفت. آيين نامه AWS پذيرش جوش ها را در دو مرحله تعيين کرده است.

1- بازرسي عيني

2- بازرسي با آزمايش هاي غيرمخرب نظير پرتونگاري، فراصوتي، ذرات مغناطيسي و رنگ نافذ. ( جوشي تحت آزمايش هاي غيرمخرب قرار مي گيرد که در بازرسي عيني مورد پذيرش قرار گرفته باشد. ) شرايط پذيرش AWS به شرح زير است:

بازرسي هاي عيني:

تمام جوش ها بايد به صورت عيني بازرسي شوند و چنان چه شرايط زير به دست آيد، مورد پذيرش قرار مي گيرند:

الف) جوش بايد فاقد هرگونه ترک باشد.

ب) بين لايه هاي جوش مجاور و بين لايه ي جوش و فلز پايه، بايد امتزاج کامل برقرار باشد.

ج) تمام چاله هاي انتهايي نوار جوش بايد به اندازهي سطح مقطع کامل جوش پر شوند. اين ح.ضچه ها مي توانند حاوي ترک هاي ستاره اي باشند.

ه) براي مصالحي با ضخامت 254 ميلي متر و کمتر، ميزان بريدگي لبهي جوش بايد کمتر از يک ميلي متر باشد، ليکن در طولي معادل 50 ميلي متر در هر 300 ميلي متر طول نوار، مي توان بريدگي 5/1 ميلي متر را پذيرفت.

و) در جوش هاي گوشه مجموع قطر تخلخل هاي سوزني با قطر 1 ميلي متر و بزرگتر، نبايد از 10 ميلي متر در هر 25 ميلي متر طول جوش و از 20 ميلي متر در هر 300 ميلي متر طول جوش بيشتر باشد.

ز) مجموعا 10 درصد از طول کل نوار جوش مي تواند داراي اندازه اي به مقدار 5/1 ميلي متر کوچکتر از اندازه نقشه باشد. در جوش گوشه ي متصل کننده ي بال و جان، در طولي معادل دو برابر عرض بال از انتهاي تير، هيچ گونه کمبود اندازه مجاز نيست.

ح) در درزهاي لب به لب با جوش شياري تمام نفوذي که امتداد درز عمود بر امتداد تنش کششي است، نبايد هيچ گونه تخلخل سوزني قابل ملاحظه اي باشد. در ساير موارد جوش هاي شياري، مجموع قطر داخل تخلخل هاي سوزني با قطر 1 ميلي متر و بزرگتر، نبايد از 10 ميلي متر در هر 25 ميلي متر طول جوش و 20 ميلي متر در هر 300 ميلي متر طول جوش بيشتر باشد.

ط) بازرسي عيني جوش ها مي تواند به محض خنک شدن جوش تا دماي محيط آغاز شود. در فولادي هاي خيلي پرمقاومت با تنش تسليم بزرگتر از 6000 کيلوگرم بر سانتي متر مربع، بازرسي هاي عيني بايد 48 ساعت بعد از تکميل جوش انجام شود.

:: مطالب مرتبط

+  برخي از مفاد مرتبط لايحه جامع نظام مهندسي كشور

+  استون‌هنج انگلستان، رازي هنوز سر به مهر

+  کیفیت را فدای کمیت نکنیم !

+  ايتاليا ميزبان دور آتي كنفرانس UIA خواهد بود

+  ديدگاه معمارانه جديد:معماري ديناميک

+  نيروي ماهر ساختمان سازي كم داريم

+  نمایشگاه املاک 2008 امارات

+  مروری بر تاریخچه طراحی داخلی

+  مسجد پادشاهی – لاهور (پاکستان)

+  نگاهی به سیستم اتوماسیون ساختمان

+  همه چیز درباره GPS

+  خانه‌سازي با مشاركت اقشار كم‌درآمد در آمريكا

+  رقابت براي برج جديد سازمان ملل

+  پنجمين نمايشگاه بين المللي ساختمان كيش

+  ساختمان سازي در چنبره تقليد

+  نخستین همایش مقاوم سازی و صنعت ساختمان

+  تدابير شهرداري براي جلوگيري از ساخت و سازهاي غيراستاندارد

+  شرکتهای ساختمانی دبی زمین گیر شده‌اند

+  اتلاف انرژی در 94 درصد ساختمان‌های جدید تهران

 

فهرست بزرگترین سدهای جهان

 

	نام سد	Location	حجم سد (1000* متر مکعب)	حجم سد (1000* یارد  مکعب)	سال اتمام
1	سه دره	چین	39,300,000	51,402,459	در دست ساخت
2	Syncrude Tailings سینکرود Tailings	Canada کانادا	540,000	706,320	در دست ساخت
3	Chapetón	آرژانتین	296,200	387,410	در دست ساخت
4	Pati	آرژانتین	238,180	274,026	در دست ساخت
5	جدید Cornelia Tailings	ایالات متحده	209,500	274,026	1973
6	Tarbela	پاکستان	121,720	159,210	1976
7	Kambaratinsk	قرقیزستان	112,200	146,758	در دست ساخت
8	فورت گری گوری پک	مونتانا	96,049	125,628	1940
9	پایین Usuma	نیجریه	93,000	121,644	1990
10	Cipasang	اندونزی	90,000	117,720	در دست ساخت
11	Atatürk	ترکیه	84,500	110,522	1990
12	Yacyretá - Apipe	پاراگوئه / آرژانتین	81,000	105,944	1998
13	خانه (Raúl Leoni)	ونزوئلا	78,000	102,014	1986
14	Rogun	تاجیکستان	75,500	98,750	1985
15	Oahe	داکوتای جنوبی	70,339	92,000	1963
16	Mangla	پاکستان	65,651	85,872	1967
17	Gardiner	کانادا	65,440	85,592	1968
18	سد دریابند	هلند	63,400	82,927	1932
19	Oroville	کالیفرنیا	59,639	78,008	1968
20	سن لوئیس	کالیفرنیا	59,405	77,700	1967
21	Nurek	تاجیکستان	58,000	75,861	1980
22	پادگان	داکوتای شمالی	50,843	66,500	1956
23	Cochiti	نیومکزیکو	48,052	62,850	1975
24	Tabka (Thawra)	سوریه	46,000	60,168	1976
25	بنت WAC	کانادا	43,733	57,201	1967
26	Tucuruíi	برزیل	43,000	56,242	1984
27	Boruca	کاستاریکا	43,000	56,242	در دست ساخت
28	بالا اسوان (Sadd - الشیخ (عالی)	مصر	43,000	56,242	1970
29	سن Roque	فیلیپین	43,000	56,242	در دست ساخت
30	کیف	اوکراین	42,841	56,034	1964
31	Dantiwada چپ پشته	هند	41,040	53,680	1965
32	ساراتوف	روسیه	40,400	52,843	1967
33	ماموریت Tailings 2	آریزونا	40,088	52,435	1973
34	فورت راندال	داکوتای جنوبی	38,227	50,000	1953
35	Kanev	اوکراین	37,860	49,520	1976
36	موصل	عراق	36,000	47,086	1982
37	Kakhovka	اوکراین	35,640	46,617	1955
38	Itumbiara	برزیل	35,600	46,563	1980
39	Lauwerszee	هلند	35,575	46,532	1969
40	Beas	هند	35,418	46,325	1974
41	Oosterschelde	هلند	35,000	45,778	1986

 

منبع : infoplease.com (ترجمه : معین بهرامپور)

:: مطالب مرتبط

+  سد یانگ تسه

+  سد ذخيره اي كريت طبس

+  سد های شگفت انگیز جهان

+  مشخصات فنی سد کرخه (قسمت اول)

+  سدهای زیرزمینی

+  سدهای مخزنی

+  سد جیرفت

+  سد دز

+  پروژه افزایش ارتفاع سد دز

+  بررسی اثرات زیست محیطی سدها

+  سازمان و روش اجرای سدهای بزرگ

+  بررسی ایمنی سدهای قوسی

 

زلزله و ساخت و ساز پايدار

چكيده :

در اين نوشتار تلاش گرديده نگاهي به موقعيت ايران در پهنه كره  زمين و نقش زلزله در اين منطقه ، در كنار وضعيت عمومي بناهاي كشور در شهر و روستا از حيث پايداري در مقابل اين پديده طبيعي صورت گيرد در گام بعدي به پراكنش بناهاي موجود غير پايدار در سطح كشور و به درسهايي كه در زمينه توجه به پايدارسازي پس از زلزله هاي مهم صورت گرفته اشاره شده است. وضعيت پيش رو و اينكه چه بايد كرد با رويكرد توجه به ساختمانهاي موجود كشور و ساخت و سازهاي جديد در انتها مد نظر بوده است.

 ايران و زلزله:

كشورمان به لحاظ استقرار در روي كره زمين در موقعيتي قرار گرفته است كه يكي از فعالترين كمربندهاي زلزله خيز جهان تحت عنوان « آلپ هيماليا » از آن مي گذرد.

اين موقعيت خاص در طول تاريخ ايران را هم زيست با زلزله هاي متعدد و با شدتهاي متفاوتي قرار داده است وقوع حدود 3500 زلزله در طول يكصد سال گذشته مويد اين همزيستي است.

به طور ميانگين هر سال يك زلزله بزرگ و هر 10 سال يك زلزله با بزرگي 7 درجه در مقياس ريشتر به بالا حاصل اين همزيستي است. سوال عمده اي كه مي تواند مطرح شود اين است « آيا تا چه اندازه اين همزيستي منجر به توجه ، درك و حساسيت و اهميت موضوع و نهايتاً آمادگي علمي ، مديريتي ، اجتماعي ، فرهنگي و اجرائي ما شده است؟»

نتايج حاصل از زلزله طي ساليان گذشته نشان مي دهد اگر چه برنامه ريزان ، متخصصين و مجريان پندهايي از اين حوادث گرفته و اصلاحات و تمهيداتي در جهت مقابله با اين پديده طبيعي صورت پذيرفته است ليكن تا نقطه مطلوب فاصله نسبتاً زيادي است.

در حاليكه ايران 1 درصد از جمعيت دنيا را در خود جاي داده است ليكن تلفات جاني ناشي از اين حوادث 6% كل تلفات جهان است . بخش عمده اي از جمعيت كشور در پهنه خطرناك زندگي مي كنند. اكثر مناطق پر جمعيت و مراكز شهري مهم در پهنه با خطر بالا قرار       گرفته اند.  76 درصد شهرهاي بزرگ و متوسط كشور و عمده مناطق روستايي بر روي پهنه هاي با خطر زلزله بالا  قرار گرفته اند. از مجموع حدود 68 هزار نقطه روستائي كشور بيش از  2/3 ميليون واحد مسكوني از مصالح غير پايدار و بي دوام ساخته شده اند.

و در سطح شهرهاي كشور نيز بالغ بر 8/2 ميليون واحد مسكوني موجود ناپايدار و غير مقاوم در برابر زلزله هستند.

به ديگر سخن از مجموع بيش از 13 ميليون واحد مسكوني شهري و روستايي كشور حدود 6 ميليون واحد غير مقاوم و نا پايدار در برابر زلزله هستند.

پراكنش واحدهاي ناپايدار شهري در 3 حوزه شكل گرفته است:

الف: حوزه بافتهاي فرسوده شهري:

 اين مناطق كه عمدتاً هسته هاي اوليه پيدايش و رشد شهرها و شهر نشيني هستند از يكسو واجد معماريهاي ارزشمند بومي و اسلامي اند كه هويت ساز و الهام بخش براي امروز و آينده معماري و شهرسازي اين مرز و بوم هستند و از سوي ديگر به دليل استفاده از مصالح نا پايدار و فرسودگي شديد كالبد در اين مناطق به همراه عدم برخورداري از خدمات روبنائي و زير بنائي مناسب  من جمله دسترسيها و معابر از جمله آسيب پذير ترين مناطق شهرهاي كشور محسوب مي شوند.

ب: مناطق اسكان غير رسمي ( حاشيه نشيني ):

اين مناطق كه عمدتاً به دليل رشد سريع و خارج از برنامه ريزي شهر نشيني و مهاجرتهاي گسترده به شهرهاي بزرگ بصورت خودرو و غير رسمي شكل گرفته و احداث شده اند به لحاظ كالبدي از مصالح  بي دوام و غير استاندارد ساخته شده و فاقد هر گونه خدمات زير بنائي و روبنائي هستند.

ج: بافتهاي نوين شهري:

عمدتاً توسعه هاي قانونمند شهري كه طي كمتر از يكصد سال اخير و به ويژه با ورود خودرو به زندگي شهري شكل گرفته و توسعه پيدا كرده اند داراي تركيبي از ساخت و سازهاي پايدار و ناپايدار با پراكنش متفاوت اند.

هر چند كه با نزديك شدن عمر ساختمانها به دهه هاي اخير استفاده از مصالح با دوام نسبت به گذشته وضعيت بهتري را فراهم نموده است ليكن با اطمينان خاطر نمي توان از مقطعي مشخص كليه ساخت و سازها را پايدار در مقابل زلزله قلمداد نمود.

درسهاي زلزله:

زلزله هاي سهمگين در كشورمان بويژه طي دهه هاي اخير كه علوم جديد در خدمت توسعه و پيشرفت بشر قرار گرفته است هر چند هر يك از آنها فاجعه اي فراموش نشدني بر خاطره اين ملت حك نموده است ليكن در هر برهه بصورت غير مستقيم بركاتي نيز براي كشور به ويژه عرصه ساخت و ساز به همراه داشته است كه آثار خود را بصورت تصميم هاي خاص منبعث از شكل گيري اراده ملي در اين عرصه بجا گذاشته است.

نخستين قواعد بهبود كيفيت ساخت و ساز هر چند ابتدائي پس از زلزله طبس تدوين و عملياتي مي گردد .

زلزله رودبار و منجيل منجر به تدوين آئين نامه طرح ساختمانها در برابر زلزله مي شود كه امروز به آئين نامه 2800 معروف است و نهايتاً زلزله بم زمينه ساز اجباري شدن مقررات ملي ساختمان در سراسر پهنه كشور به همراه تدوين سياستهاي كلي مقابله با حوادث به ويژه زلزله و ابلاغ آن از سوي مقام معظم رهبري مي گردد كه نقطه عطفي براي برنامه ريزيها و سياستگزاريهاي آتي كشور خواهد گرديد.

آنچه پيش روست:

صدمات ناشي از زلزله مي تواند بسيار گسترده باشد...

:: مطالب مرتبط

+  بزرگترین زلزله ژاپن بعد از زلزله کوبه

+  اندازه گیری زمین لرزه

+  تجمع پلانکتونها در آبهای ساحلی با وقوع زلزله مرتبط است

+  پيش بيني زلزله به وسيله ابرهای زلزله

+  مشخصات برخی از زلزله های بزرگ و تاریخی ایران و تهران

+  آمادگی خانواده‌ها در برابر زلزله (1)

+  معرفی اجمالی مرکز ملی پیش‌بینی زلزله

+  سوپرفريم R.C فناوري نوين براي مقابله با زلزله

+  درس هايي از زلزله بم

+  پيشرفتهاي جديد در پیش بینی زلزله

+  پیش بینی زلزله

+  پیش بینی زلزله با استفاده از سیستم های ماهواره ای سنجش از راه دور

+  بررسى زلزله بم و رفتار سازه هاى مختلف موجود در بم

+  همه چیز درباره زلزله (1)

+  اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله

+  بررسي تاثير زلزله بر سازه ها و تاسيسات زير زميني

+  نگرشي ديگر بر مهندسي زلزله، ساده سازي فرايندهاي پيچيده

+  ايران به دانش فني تشخيص زلزله ٢٤ ساعت قبل از وقوع دست يافت!

+  علل و چگونگی ایجاد سونامی