تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده زلزله بم

چکیده :

زلزله يكى ازمخرب ترين نيروهاى طبيعت است که در قرن گذشته جان ميليون ها نغر از مرد م جهان را گرفته و خرابیهاى زیادى به بار آورده است . در ساليان گذشته اين پديده ويرانگر در کشور ما نيز خسارت جانى و مالى و همحنين تاثيرات منفى اجتماعى و اقتصادى بسيارى را به جا گذاشته است . بنابراين در اين مقاله سعى شده است با مشخص نمودن جزييات کامل عوامل تخريب سازه هاى اسكلت فلزى ، بتن آرمه و همچنين بنايى به همراه تصاوير مربوط به آن ها کاهش تلفات زلزله در مناطق زلزله خيز کشور را به دنبال داشته باشد.

کلمات كليدى : زلزله ، اتصالي ، سازه فلزي و بتني ، جوشى ، خاموت

مقدمه :

با نگاهى به نتايج به دست آمده از تحليل سازه اى ساختمان هاى آسيب ديده ى زلزله بم به راحتى مى توان دريافت كه ضعف هاى اجرايى و عدم نظارت دقيق بر مهندسين ناظر عامل اصلى اين صدمات جبران ناپذير شده است .

بنابراين در اين مقاله سعى بر آن است تا نمونه هايى از اين ضعف ها به همراه تصاوير مربوط به آن ها نشان داده شود تا نگرش هايى جدى بر اين قوانين موجود در اين امر مهم و حياتى انجام شود.

1) ساختمانهای اسکلت فلزی :

به طور كلى عواملى كه باعث تخريب سازه هاى فولادى بم گرديده است را مى توان در عوامل زير خلاصه كرد:

1-1) كف ستون ها :

الف) ابعاد نامناسب كف ستون ها ، سخت كننده ها و جوشكارى آن ها

ب) سطح مقطع كم ميل مهارها به خصوص در كف ستون هايى كه بادبندها به آنها منتهى مى شود

ج) استقرار نامناسب ستون بركف ستون

1-2) تيرها ، ستون ها و اتصال تير به ستون

الف) اتصالات نامناسب تير به ستون و كيفيت بد جوشكارى آن ها

ب) در اتصالات مفصلى ابعاد نامناسب اجزاى اتصال ، سخت كننده ها و جوشها

ج) در اتصالات گيردار عدم اجراى سخت كننده هاى جان ستون و تامين طول و بعد جوش كافى براى ورق هاى فوقاني و تحتاني

د) اتصالات نامناسب تيرهايى كه داخل سقف صلب قرار نمى گيرند ولى نيروى محورى زيادى براى انتقال بار به سيستم هاى مهاربندى متحمل مى گردند

ه) انتخاب نامناسب ابعاد و فاصله بست ها در ستون ها و كيفيت بد جوشكارى آن ها

و) تقويت هاى برشى و خمشى نامناسب در تيرهاى لانه زنبورى

1-3) بادبندها :

الف) انتخاب مهاربندى هاى لاغر به طوريكه توان كافى براى تحمل سهم نيروى فشارى خود را نداشته باشند

ب) جهت قرارگيرى نامناسب مهاربندها

ج) عدم وجود ورق هاى بست در مهاربندى هاى زوج و يا فاصله زياد بست ها با همديگر

د) نقص در وصله اعضاي مهاربندى به طوري كه توليد خمش در ستون ها بنمايد

ه) انتخاب موقعيت نامناسب براى استقرار بادبندها

و) انتخاب ابعاد نامناسب براى ورق اتصال چه در گوشه و چه در اتصال ميانى

ز) ابعاد ناكافى ورق اتصال به جهت انتقال تنش به ساير اجزاى سازه

ح) ابعاد ورق اتصال به جهت انتقال تنش از بادبند به ورق و تامين طول جوش كافى در محل اتصال مهاربند به ورق

ت) ابعاد ورق اتصال به جهت انتقال تنش ورق به تير يا ستون

م) محل نامناسب اتصال ورق اتصال با تير و ستون به طوريكه باعث پارگى ستون شده است

 

1-4) انتخاب سيستم نامناسب باربر قايم جهت پوشش سقف ها .

1-5) انتخاب سقف هاى با صلبيت ناكافى براى قاب هاى بادبندى شده .

1-6) انتخاب قاب بندى نامناسب براى باربرى جانبى .

1-7) انتخاب سيستم نامناسب مهاربندى به طوريكه از پايدارى كافى برخوردار نباشد .

1-8) منظور نكردن عملكرد سه بعدى سازه در سازه هاى نامنظم در ارتفاع و در پلان .

1-9) عدم تحليل عملكرد سقف هايى با بازشدگى زياد .

1-10) استفاده از پركننده هاى ميانقابى با مقاومت ناكافى و اجراى نامناسب آن ها بطوريكه درگيرى كافى به قاب ها نداشته و ايجاد ضربه هايى در سازه بنما يد .

1-11) عدم بكارگيرى درز انقطاع .

1-12) استفاده مشترك از ستون هاى همجوار .

1-13) اجراى نامناسب ديوارهاى نما و ديوارهاى پيراموني .

 

2) ساختمان هاي اسكلت بتني و مصالح بنايى .

همچنين عواملى كه باعث تخريب ساختمان هاى مصالح بنايى و بتن آرمه بم گرديده است را نيز مى توان در عوامل زير خلاصه كرد:

مقاله کامل در ادامه مطلب ...

ايتاليا ميزبان دور آتي كنفرانس UIA خواهد بود

دويست معمار و دانشجوي ايراني در نخستين حضور رسمي ايران در كنگره‌ي UIA2005 شركت كردند

كنفرانس جهاني معماري UIA- 2005 استانبول، اتحاديه بين‌المللي معماران، با حضور بيش از 750 معمار از سراسر دنيا در شهر استانبول تركيه برگزار شد.

خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گزارش داد: بيست و دومين كنگره جهاني UIA استانبول، نخستين حضور رسمي معماران ايراني به شمار مي‌رفت و با حضور حدود 200 معمار و دانشجوي معماري از كشور ايران همراه بود؛ در اين مجمع با حضور 12 معمار برجسته شاخص و سرشناس دنيا، بيش از 600 سخنراني و مقاله 20 دقيقه‌يي و... ارايه شد.

ششم ژوييه ‌2005 كنگره با موضوع "بازار عظيم معماري و شهرها" به مدت پنج روز برگزار و سه روز مجمع عمومي "رابطه‌ي جامعه و موضوعات اجتماعي و معماري"، "معماري و زنان "، "ورك‌شاپ‌هاي معماري كودكان" و... و نيز انتخابات رييس مجمع، انتخاب كشور ميزبان دور‌هاي بيست و سوم و بيست و چهارم بررسي شد.

دور آتي كنگره سه سال ديگر در شهر تورين - ايتاليا - و دور بيست و چهارم در توكيو - ژاپن - برگزار خواهد شد.

برگزاركنندگان شهرداران 12 شهر بزرگ دنيا را دعوت كرده بودند؛ تا يك روز پيش از آغاز كنگره در استانبول گرد هم آمده، تجارب و دستاوردهاي خود را با يكديگر مبادله كنند. آنها از شهردار وقت شهر تهران نيز دعوت كرده‌ بودند تا در نخستين حضور رسمي ايران پس از الحاق جامعه معماران ايران به جامعه جهاني معماران، در اين كنگره شركت كند، اما وي به دليل انتخابات رياست جمهوري ايران در مجمع ياد شده شركت نكرد.

به گزارش ايسنا، مقدمات عضويت جامعه معماران ايران در اتحاديه بين المللي معماران (UIA)، با حضور پنج نفر از نمايندگان جامعه سه سال پيش در بيست و يكمين كنگره جهاني معماري (UIA) برلين 2002 فراهم شد و اكنون ايران به عنوان يكصد و يكمين عضو اتحاديه بين المللي معماران شد‌ه است و در دور جاري كنگره نيز چهارمين كشور از لحاظ تعداد شركت كننده بود. الحاق جامعه معماران ايران به جامعه جهاني معماران را به عنوان آخرين كشور حتا پس از فلسطين صورت گرفت.

مساله تملك معمار بر طرح يا همان حق مؤلف يكي از مسائل مهمي است كه اين الحاق در پي دارد.

به گزارش ايسنا، گزارش كامل كنفرانس يادشده، 12 تا 16 مهرماه سال جاري در مجمع سالانه جامعه مهندسان معمار ايران ارايه خواهد شد.

 

مصرف بيش از حد سيمان باعث كاهش مقاومت ساختمان مي گردد ...

اگر قصد ساخت و ساز خانه داريد سعي كنيد از سيمان كمتر استفاده كنيد؛ چراكه به عقيده تعدادي از كارشناسان؛ مصرف زياد سيمان در ساخت بنا، مقاومت ساختمان را كاهش مي‌دهد و ضمن اين كه باتوجه به بالا بودن قيمت سيمان زياده روي در مصرف آن توجيه اقتصادي ندارد.

در ايران هرچند ساختمان سازي‌ها با شيوه‌هاي جديدي كه در دنيا به كار گرفته مي شود همسو نيست و به عبارتي هنوز شيوه هاي توليد صنعتي ساختمان وجود ندارد اما با به كارگيري تدابير ويژه‌اي مي‌توان مقاومت ساختمان‌ها را افزايش داد تا در مواقعي نظير سيل و زلزله خسارت زيادي به جاي نگذارد.در اين ارتباط رئيس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن به خبرنگار ما گفت: مصرف زياد سيمان در ساخت بنا با وجود افزايش هزينه تمام شده به كاهش مقاومت بتن منجر مي‌شود.

قاسم حيدري نژاد افزود: در عرف متداول است كه هرچه مقدار سيمان بيشتر باشد مقاومت بتن نيز بيشتر مي شود، ولي امروزه مشخص شده كه مصرف بالاي سيمان در بالا بردن مقاومت بتن كم تاثير است و تنها هزينه ها را افزايش مي دهد.وي ادامه داد: بر همين اساس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن درصدد است به جاي قيد مقدار سيمان در بتن هاي مصرفي براي احداث بنا، مقدار مقاومت بتن را ذكر كند.حيدري نژاد خاطرنشان كرد: پس از زلزله بم مشخص شد كه سيستم هاي جديد باوجود مصرف سيمان كمتر از مقاومت بالا تري برخوردار است. وي تصريح كرد: در حال حاضر شركت هاي داخلي و خارجي در حال ارائه مدل هايي در مركز تحقيقات ساختمان هستند تا بتوان هزينه ساخت و مقاومت ساختمان‌ها را ارزيابي كرد.

رئيس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن گفت: در هيچ جاي دنيا به اندازه اي كه در ايران نياز به مسكن و خانه سازي هست مشكل مسكن وجود ندارد و حتي در برلين چندين هزار واحد مسكوني اضافي تخريب و تبديل به فضاي سبز مي شود. وي تصريح كرد: زلزله بم نشان داد برخي ساختمان‌ها كه با مصالح سنتي ولي به شكلي علمي ساخته شده‌بودند با حداقل خسارت مواجه شده‌اند. وي افزود: در كشور موفق به ارائه سيستم‌هاي جديد نبوده ايم و صنعت ساختمان به دليل تلخير در بازگشت سرمايه همواره با مشكل در استفاده از روش‌هاي جديد مواجه بوده است.حيدري‌نژاد يكي از روش‌هاي كاهش هزينه ساختمان را رويكرد به سوي قطعات «مدولار» دانست و افزود: ايجاد كارگاه‌هاي صنعتي براي ساخت قطعات به صورت مدولار در اندازه‌هاي مشخص مي تواند به كاهش هزينه‌هاي ساخت منتهي شود.

 

:: مطالب مرتبط

+  استفاده از بتن آماده استاندارد در ساخت و سازها اجباری می‌شود

+  تازه های بتن

+  فوق روان کننده و کاهش دهنده شدید آب بتن

+  آرماتورهای غیر فولادی در بتن

+  بتن ایران ، یک پنجاهم استاندارد

+  كاربردهاي بتن اليافي

+  تاثير ديركرد بتن ريزي بر مقاومت فشاري بتن

+  دانشمندان دانشگاه ميشيگان بتن انعطاف‌پذير ساختند

+  بتن اسفنجی

+  سبک سازی ساختمان ها (فوم بتن)

+  استفاده از خرده شیشه در بتن

+  افزودن فيبر به بتن ...

  

چگونگي اجراء و نصب پيچهاي مهاري ( بولت) و صفحه كف ستوني (Baseplate) :

ابتدا دلايل استفاده از صفحه كف ستوني و بولت را توضيح مي دهم :

ستونهاي يك ساختمان اسكلت فلزي ، نقش انتقال دهنده بارهاي وارد شده را به فنداسيون (به صورت نيروي فشاري ، كششي ، برشي يا لنگر خمشي) به عهده دارند. در اين ميان ، ستون فلزي با صفحه اي  فلزي كه از يك سو با ستون و از سوي ديگر با بتن درگير شده است روي فنداسيون قرار مي گيرد. توجه به اينكه ستون فلزي به علت مقاومت بسيار زياد تنشهاي بزرگي را تحمل مي كند و بتن قابليت تحمل اين تنشها را ندارد ؛ بنابراين صفحه ستون واسطه اي است كه ضمن افزايش سطح تماس ستون با پي ، سبب مي گردد توزيع نيروهاي ستون در خد قابل تحمل براي بتن باشد. كار اتصال صفحه زير ستوني با بتن بوسيله ميله مهار (بولت Bolt) صورت مي گيرد و براي ايجاد اتصال ، انتهاي آن را خم مي كنيم و مقدار طول بولت را محاسبه تعيين مي كند. تعداد بولت ها بسته به نوع كار از دو عدد به بالا تغيير مي كند ، حداقل قطر اين ميله هاي مهاري ميلگرد نمره  20  است ؛ در حالي كه صفحه تنها فشار را تحمل مي كنر ، بولت نقش عمده اي ندارد و تنها پايه را در محل خود ثابت نگه مي دارد . نكته مهم هنگام نصب ستون بر روي صفحه تقسيم فشار اين است كه حتما انتهاي ستون سنگ خورده و صاف باشد تا تمام نقاط مقطع ستون بر روي صفحه بيس پليت بنشيند و عمل انتقال نيرو بخوبي انجام پذيرد . از آنجا كه علاوه بر فشار ، لنگر نيز بر صفحه زير ستوني وارد مي شود ، طول بولت بايد به اندازه اي باشد كه كشش وارد شده را تحمل  نمايد كه اين امر با محاسبه تعيين خواهد شد.

انواع اتصال ستون به شالوده :

جزئيات اتصال ستون فلزي به شالوده بتني به نيروي موجود در پاي ستون بستگي دارد . در ستون با انتهاي مفصلي فقط نيروي فشاري و برشي از ستون به شالوده منتقل مي شوند. اگر بخواهيم لنگر خمشي را نيز به شالوده منتقل نماييم ، در ان صورت ، نياز به طرح اتصال مناسب براي اين كار خواهيم داشت كه اتصال گيردار خوانده مي شود.

روش نصب پيچهاي مهاري  :

به طور كلي ، دو روش براي نصب پيچهاي مهاري وجود دارد :

الف) نصب پيچهاي مهاري در موقع بتن ريزي  شالوده ها : در اين روش  ، پيچها را در محلهاي تعيين شده قرار مي دهند و موقيعت آنها را به وسيله مناسبي تثبيت مي كنند ؛ سپس اطرافشان را با بتن مي پوشانند . روشهاي گوناگوني براي تثبيت پيچهاي مهاري در محل خود وجود دارد كه صورت زير توضيح خواهم داد :

روش اول : ابتدا بوسيله صفحه اي نازك مشابه با ورق كف ستوني كه شابلن يا الگو ناميده مي شود . قسمت فوقاني بولت و قسمت پايين را بوسيله نبشي به يكديگر مي بنديم تا مجموعه اي بدون تغيير شكل به دست آيد ؛ آن گاه محورهاي طولي و عرضي صفحه الگو را با مداد رنگي ( گچ و يا رنگ) مشخص مي كنيم ؛ سپس بوسيله ريسمان كار يا دوربيت تئودوليت با ميخهاي كنترول محور كلي فنداسيون را در جهتهاي طولي و عرضي به دست مي آوريم و به كمك شخصي با تجربه در موقيعت مناسب آن قرار مي دهيم. ( محور طولي و عرضي صفحه شابلن بر محور طولي و عرضي كلي فنداسيون منطبق مي شود و در ارتفاع صحيح و به صورت كاملا تراز نصب مي گردد.) سپس به وسيله قطعات آرماتور آن را به ميلگردهاي شبكه آرماتور فنداسيون يا به قطعات ورقي (كه در بتن قرارداده اند )  جوش (منتاژ) داده مي شود ؛ به گونه اي كه هنگام بتن ريزي ، صفحه از جاي خود حركتي نداشته باشد. بايد دقت داشته باشيم كه در موقع بتن ريزي ، هوا در زير صفحه شابلن ، محبوس نسود . براي اين منظور ، معمولا سوراخ بزرگي در وسط شابلن تعبيه مي كنند كه وقتي بتن از اطراف زير صفحه را پر مي كند ، هوا از راه سوراخ خارج گردد و با بيرون زدن بتن از وسط صفحه ، از پر شدن كامل زير آن اطمينان حاصل شود.

روش دوم : صفحه تقسيم فشار پيش از بتن ريزي پي به طور دقيق در محل خود قرار مي گيرد و بوسيله آن بولت ها در جاي خود ثابت مي شوند . پس از بتن ريزي ، صفحه را از جاي خود خارج مي كنند و در كارگاه به طور مستقيم به پاي ستون متصل مي نمايند و پس از نصب ستون به همراه صفحه مهذه ها را محكم مي بندند. در اين حالت ، هر صفحه اي بايد كاملا علامت گذاري شود تا هنگام نصب اشتباهي رخ ندهد.

روش سوم : صفحه را قدري بالاتر از محل اصلي خود نگه مي دارند تا محل ميله هاي مهار به طور دقيق تعيين شود ؛ سپس ميله مهارها را ثابت مي كنند و عمل بتن ريزي را انجام مي دهند ؛ در حالي كه صفحه هنوز در جاي خود ثابت است . پس از پايان يافتن بتن ريزي صفحه را در تراز مورد نظر نگه مي دارند . اين عمل را مي توان به وسيله مهره هاي فلزي در زير صفحه اي كه ميله مهارها از درون آنها عبور كرده اند با پيچتندن و تنظيم آنها تا تراز لازم انجام داد. سپس فاصله هاي بين دو صفحه و روي بتن پي با ملات ماسه شسته و سيمان به نسبت يك حجم سيمان به دو حجم ماسه كاملا پر مي گردد يا از ماسه سيمان نرم (گروت) استفاده مي گردد.

ب) نصب پيچهاي مهاري پس از بتن ريزي شالوده : در اين روش ، در محل پيچهاي مهاري به وسيله قالب در داخل بتن فضاي خالي ايجاد مي كنند كه اين قالب جعبه ناميده مي شود  . ميلگردي در بتن قرار مي دهيم  ، پس از گرفتن و سخت شدن بتن شالوده ، جعبه را از محل خود خارج مي كنيم ؛ سپس پيچ مهاري را در محل خود درگير با آرماتور قرار مي دهيم و تنظيم مي كنيم و اطراف آن را با بتن ريزدانه ( با حفظ اصول بتن ريزي) پر مي كنيم . لازم به يادآوري است جعبه اي كه براي ايجاد فضاي خالي لازم براي نصب پيچ مهاري به كار مي رود ، بايد چنان طرح ريزي و ساخته شده باشد كه به سادگي و در حد امكان ، بدون ضربه زدن ، شكستن و خرد كردن از داخل بتن خارج شود. براي اين منظور مي توان از جعبه هايي كه قطعات آنها به صورت كام و زبانه متصل مي شوند يا از جعبه هاي لولايي و ساير اقسام جعبه ها استفاده كرد . در مواردي كه از پيچهاي مهاري با قلاب انتهايي و ركاب يا از پيچهاي مهاري با انتهاي كلنگي استفاده مي شود . براي سزعت بخشيدن به كار ، از جعبه هاي ساخته شده يا ورقهاي فولادي كه در درون بتن باقي مي مانند ، استفاده مي شود . بايد توجه داشت كه اين شيوه كار بيشتر براي فنداسيون ماشين آلات صنعتي در كارخانجات كاربرد دارند . لازم به ذكر است در بعضي مواقع براي اتصال كف ستون به شالوده ، به جاي پيچهاي مهاري از ميلگردها يا تسمه هايي استفاده مي كنند كه به ورق كف ستون جوش داده مي شوند كه به اين صورت مي باشد كه معمولا در موقع بتن ريزي ، مجموع ورق كف ستونها و مهارها را در شالوده كار مي گذارند ، پس از گرفتن و سخت شدن بتن ، ستون را روي ورق كف ستون قرار مي دهند و جوشكاري مي كنند.

محافظت كف ستونها و پيچهاي مهاري ( مهره و حديده ) :

کف ستون ها از جمله قطعات ساختماني هستند كه اغلب در معرض اثر شديد رطوبت قرار دارند و بايد به نحو مطلوب حفاظت شوند . در ساختمانهاي معمولي و به طور كلي در ساختمانهايي كه پس از پايان يافتن كار اسكلت فلزي ديگر نيازي به بازديد و تنظيم كف ستونها نيست ، اطراف كف ستون را با بتن پر مي كنند و در صورتي كه قبل از بتن ريزي سطوح فولادي خوب تميز شده و كا جوش يا زغال جوش برداشته شده باشد ، بتن به فولاد مي چسبد و آن را كاملا محافظت مي كند . در بعضي ديگر از ساختمانها ، كف ستونها را نظير ساير قطعات به وسيله رنگ محافظت مي كنند  . در ساختمانهاي صنعتي كه امكان باز كردن و نصب مجدد آنها وجود دارد ، با مواد قيري مخلوط با ماسه نرم از كف ستون ها حفاظت مي شود ؛ همچنين براي تميز ماندن حديدهاي پيچهاي مهاري و دوري از آسيب ديدگي بايد قبل از بتن ريزي فنداسيون ، قسمت حديدها به وسيله پلاستيك يا گوني يا سيم مناسب بسته شده ، پوشش مناسب صورت گيرد .

mohandesi-sakhteman.blogfa.com/

 

:: مطالب مرتبط

+  انواع اتصالات (Types of Joints)

+  آنچه از جوشکاری باید بدانیم: انواع جوشکاری ، انواع الکترودها ، طریقه و محل استفاده و ... (قسمت اول(

+  معایب و محاسن تیرهای لانه زنبوری

+  اتصال خورجيني، مشكل صنعت ساختمان كشور

+  توضیحات کلی در مورد انواع اتصالات در ساختمانهای فلزی

+  خطاهاى جوشكارى اتصالات در ساختمانهاى فولادى

+  بررسی تأثیر پارامترهای مختلف بر ضریب رفتار سازه های متداول فولادی

+  استفاده از مصالح جديد به جاي فولاد

+  سازه های فضایی

+  جوشکاری

 

کیفیت را فدای کمیت نکنیم !

با ایجاد تغییر در مدیریت شهر تهران وانتخاب دکتر قالیباف به عنوان شهردار تهران عزمی جدی در شهرداری برای اتمام پروژه‌های نا تمام شهر تهران به وجود آمده است؛ مردم تهران در نقاط مختلف شهر شاهد تابلوهایی هستند که بر روی آنها تعداد روزهای باقی مانده تاپایان پروژه‌ها نشان داده‌می‌شود.

سرعت گرفتن اجرای پروژه‌های شهری و کوتاه شدن زمان اجرای این پروژه‌ها موضوعی است که همواره از دغدغه‌های اصلی مدیریت شهری است؛ با بهره‌برداری هرچه زودتر هریک از این پروژه‌ها مشکلات ناشی از تاخیر بهره‌برداری پروژه، به پایان می‌رسد و رضایت شهروندان حاصل می‌شود!اما این بهره‌برداری زودهنگام به چه قیمتی مطلوب خواهد بود؟!

اتمام موفق هر پروژه هنگامی حاصل می‌شود که تمام اهداف آن در مدت زمان معین حاصل شود. یکی از اهداف پروژه ها ماندگاری آن برای مدت زمان پیش بینی شده‌است؛ حتی در بعضی از کشورها مبالغ بسیاری از هزینه‌های یک پروژه در صورتی به پیمانکار داده می‌شود که پروژه در مدت زمان تعریف شده‌ ماندگاری خود را حفظ کند و از کیفیت آن نیز کاسته نشود.... اما آنچه در تهران مشاهده می‌شود توجه بسیار به سرعت پروژه‌ها وغافل شدن از کیفیت اجرا است. بعضی از پیمانکاران با سواستفاده از توجه مدیریت شهری به تسریع اجرا، بدون توجه به کیفیت اجرا به کار خود ادامه می‌دهند و حتی موارد اولیه‌ای مانند مدت زمان لازم برای گیرایی بتن و یا زیرسازی‌ها را رعایت نمی‌کنند. پیامد ادامه این روند پروژه‌هایی است که در استفاده از آنها مشکلات زیادی به وجود خواهدآمد.

مدیریت شهری با استفاده از راهکارهایی مانند:

1- نظارت بیشتر بر اجرای پیمانکاران

2- استفاده از پیمانکاران متخصص ومتعهد

3- قرار دادن قسمتی از قرارداد به عنوان ضمانت اجرای مناسب و ماندگاری پروزه با کیفیت مورد نظر در مدت زمان تعریف شده به عنوان عمر مفید پروژه

4-استفاده از تجربیات کشورهای توسعه یافته درتسریع اجرای پروژه ها

می‌تواند علاوه بر تسریع در اجرای پروژه‌ها، کیفیت آنها رانیز تضمین کند.

مجتبی حسین خانی (آرونا)

 

استون‌هنج انگلستان، رازي هنوز سر به مهر

دواير سنگي استون‌هنج يكي از عجايب جهان باستان و از مشهورترين محوطه‌هاي باستاني امروز جهان است كه از سال 1986 در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شده است. قدمت اين محوطه باستاني كه در دشت سالزبري در ويلت‌شاير انگلستان واقع شده است، به عصر نوسنگي و عصر مفرغ برمي‌گردد.

 

 

استون‌هنج از دو دايره‌سنگي متحد‌المركز تشكيل شده است كه ارتفاع سنگ‌هاي دايره دروني آن به 6 متر و وزن‌شان به حدود 50 تن مي‌رسد. به عقيده كارشناسان، استون‌هنج در چند مرحله و در يك بازة زماني هزارساله، از 3 هزار تا 2 هزار سال پيش از ميلاد مسيح، ساخته شده است.

ساخت استون‌هنج در زمان خود يك شاهكار مهندسي و مستلزم انگيزه، وقت و نيروي انساني بالايي بوده است. با اين حال تا امروز دليل ساخت استون‌هنج روشن نشده است، هر چند تئوري‌هاي زيادي در مورد كاربرد و دليل ساخت اين دواير سنگي وجود دارد كه هنوز هيچ يك از آن‌ها به يقين ثابت نشده‌اند.

دايره بيروني استون‌هنج كه قطر آن به 115 متر مي‌رسيد، از سنگ‌هاي نسبتاً كوچكتري ساخته شده است و دو شكاف كه به عنوان ورودي عمل مي‌كرده‌اند، در شمال شرقي و جنوب آن قرار دارد. در قرن هفدهم، جان اوبري، باستان‌شناس انگليسي در لبة دروني اين دايره، 56 گودال كشف كرد كه به نام خود او مشهور شدند. بر اساس يك نظريه، اين گودال‌ها احتمالاً روزي الوارهايي را به صورت ايستاده در خود جاي داده بودند، اما تاكنون هيچ مدركي كه اين فرضيه را تأييد كند به دست نيامده است.

دايره دروني استون‌هنج در حدود هزار سال بعد ساخته شده است. در اين زمان حدود 74 تخته سنگ عظيم كه وزن بعضي از آن‌ها به 50 تن مي‌رسيد، از كوه‌هاي مارلبرو داون در فاصله‌ 30 كيلومتري شمال استون‌هنج به اين محل آورده شدند. از اين تعداد 30 تخته سنگ دايرة دروني به قطر سي‌متر را تشكيل مي‌دهند، 29 تخته سنگ به صورت افقي روي اين تخته‌سنگ‌هاي ايستاده قرار گرفتند و 15 تخته‌سنگ آخر هم كه از بقيه سنگ‌ها عظيم‌تر هستند، به شكل يك نعل اسب درون اين دايرة دوم قرار گرفتند.

مطالعات كارشناسي كه به تازگي صورت گرفته نشان مي‌دهد براي انتقال اين سنگ‌هاي 50 تني از مارلبرو داون به محل فعلي‌شان، بايد لااقل 600 مرد قوي‌هيكل در عمليات انتقال اين سنگ‌ها شركت مي‌كردند.

در طول سال‌هاي گذشته، ساخت اين بناي سنگي عظيم به اقوام مختلفي نسبت داده شده است، اما قوم سازنده استون‌هنج تا امروز هنوز مشخص نشده است. بر اساس پرطرفدارترين نظريه، ساخت استون‌هنج توسط اقوام نوسنگي در حدود 5 هزار سال پيش آغاز شد و بعدها توسط قوم ديگري كه به تازگي شكوفا شده بود، ادامه يافت. برخي كارشناسان احتمال مي‌دهند اين قوم دوم كه به قوم بيكر مشهور شده‌اند، از قسمت قاره‌اي اروپا به انگلستان آمده باشند، اما تاكنون هيچ مدركي كه اين نظريه را تأييد كند به دست نيامده است.

استون‌هنج و ستاره‌شناسي در جهان باستان

نخستين مطالعات علمي در استون‌هنج در سال 1740 ميلادي توسط ويليام استاكرلي صورت گرفت. استاكرلي نخستين نقشه دقيق از استون‌هنج را تهيه كرد و با مطالعه اين نقشه متوجه ارتباط احتمالي اين بنا حركت خورشيد و ستارگان شد.

استون‌هنج در جهت شمال‌شرقي ـ جنوب‌غربي ساخته شده است و احتمالاً سازندگان آن هنگام ساخت آن قصد پيش‌بيني نقاط اعتدال بهاري و پاييزي (زماني كه طول روز شب با يكديگر يكسان مي‌شود) و نقاط انقلاب تابستاني و زمستاني (بلندترين روز و بلندترين شب سال) را داشته‌اند.
بنا بر مطالعات انجام شده در استون‌هنج، در نقطه انقلاب تابستاني، يعني روز 21 ژوئن، خورشيد از شمالي‌ترين بخش دايره بيروني طلوع مي‌كند و نخستين اشعه‌هاي آن درست از ميان نعل اسب دروني رد مي‌شود. به گفته كارشناسان، بسيار بعيد است كه چنين چيزي صرفاً بر اثر تصادف به وجود آمده باشد.

اما داغ‌ترين بحث و جدل‌هاي علمي پس از چاپ كتاب رمزگشايي از استون‌هنج، نوشته جرالد هاوكينز، ستاره‌شناس انگليسي در سال 1963 درگرفت. هاوكينز در كتاب خود بر ارتباط استون‌هنج با حركت ستارگان و نقاط اعتدالين و انقلابين تأكيد كرد و گفت كه از استون‌هنج در دوران باستان براي پيش‌بيني كسوف و خسوف خورشيد و ماه استفاده مي‌شده است. اما اين نظريه در سال‌هاي اخير و از سوي باستان‌شناسان و كارشناساني چون ريچارد اتكينسن رد شده است.

 

نخستين حفاري‌هاي باستان‌شناسي در استون‌هنج

نخستين حفاري‌هاي علمي در استون‌هنج در اواخر قرن هجدهم ميلادي توسط ويليام كانينگتن و ريچارد كالت‌هور صورت گرفت. در سال 1798 گودال زير يكي از تخته‌سنگ‌هاي دايره دروني را كه سقوط كرده بود مورد مطالعه قرار داد و در سال 1810، با بررسي يكي از تخته‌سنگ‌ها متوجه شدند كه اين تخته‌سنگ در ابتدا ايستاده بوده است و در سال‌هاي اخير سقوط كرده است.

در حدود سال 1840، چارلز داروين، دانشمند مشهور، از خانواده آنتروبوس كه آن زمان مالكيت استون‌هنج را در اختيار داشت اجازه گرفت تا براي بررسي تئوري خود در زمينه نقش كرم‌هاي خاكي در تخريب محوطه‌هاي باستاني در استون‌هنج به حفاري‌هاي محدودي دست بزند.

در شب تحويل سال 1900 ميلادي، يكي ديگر از تخته‌سنگ‌هاي عظيم دايره دروني افتاد و خانواده آنتوبوس، يك مهندس معدن به نام ويليام گاولند را مأمور كردند تا اين تخته‌سنگ را به حالت اولش برگرداند. گاولند به رغم آن كه هيچ تجربه‌اي در زمينه باستان‌شناسي نداشت، در طول حفاري‌هاي خود يكي از دقيق‌ترين و جامع‌ترين گزارش‌هاي مربوط به عمليات صورت گرفته در استون‌هنج را تهيه كرد.

اما بزرگترين حفاري باستان‌شناسي در استون‌هنج پس از انتقال مالكيت اين محوطه باستاني به دولت انگلستان، در سال 1919 و توسط ويليام هاولي و دستيارش رابرت نيوال صورت گرفت. بزرگ‌ترين نتيجه حفاري‌هاي هاولي و نيوال كه تا سال 1926 به طول انجاميد، روشن شدن اين نكته بود كه استون‌هنج بر خلاف آن چه تا آن زمان تصور مي‌شد در چند مرحله و در طول يك بازه زماني طولاني ساخته شده است.

تحقيقات ريچارد اتكينسن، استوارت پيگات و ماركوس استون كه در دهه 1950 ميلادي و تحت نظر انجمن عتيقه‌شناسان انگلستان صورت گرفت، زمان‌بندي نسبتاً دقيق مراحل مختلف ساخت استون‌هنج را كه تا امروز نيز معتبر باقي مانده است، آشكار كرد.

استون‌هنج در دوران معاصر

استون‌هنج امروز يكي از بزرگترين جاذبه‌هاي فرهنگي و توريستي كشور انگلستان است، به طوري كه سالانه نزديك به يك ميليون توريست انگليسي و خارجي از اين محوطه باستاني ديدن مي‌كنند.

در سال‌هاي اخير، عبور اتوبانA303 از نزديكي استون‌هنج و ترافيك سنگين اين اتوبان، باعث به خطر افتادن تماميت و منظر استثنايي اين محوطه در ميان دشت سالزبري شده است. در حال حاضر، بنياد ميراث انگلستان مشغول مطالعه طرح‌هايي در مورد عبور جاده از يك تونل زيرزميني و ساخت يك مركز توريستي در مجاورت استون‌هنج است كه هنوز هيچ‌كدام از اين طرح‌ها قطعي نشده‌اند.

در عين حال بررسي‌هاي علمي در مورد استون‌هنج نيز ادامه دارد و هر روز فرضيات جديدي درباره چگونگي و علت ساخت اين بناي سنگي منحصر به فرد مطرح مي‌شود. با اين وجود هنوز هيچ يك از اين تئوري‌ها نتوانسته‌اند توضيحي قانع‌كننده و همه‌جانبه در مورد استون‌هنج فراهم كنند و به اين ترتيب راز اين محوطه باستاني 5 هزارساله تا امروز سر به مهر باقي مانده است.

Memaran.ir

 

پل‌سازي در ايران ( معماري فراموش شده)

در سده‌هاي بسيار، معماري و مهندسي ما با عناصر 4 گانه آب، باد، خاك و آتش، هم‌خواني و هم‌نشيني بسيار داشته است، خاك كه عنصر اصلي معماري است، در فرم و شكل‌هايي مانند طاق، گنبد، ديواره‌ها، فضاهاي معماري اصلي ما را ساخته‌اند. آتش، كه در جاي‌جاي ميهن ما، ايران‌زمين، به نشانه احترام به فروزش آن آتشكده‌هاي بي‌شماري را بنا كرده‌اند و باد كه با ساختن بادگيرهاي كويري كه در زير تابش بي‌امان نور خورشيد كوير، گرماي طاقت‌گير را به آرامش كشيده‌اند، شرح آنها داستان‌هاي طول و درازي دارند كه بايد هر يك در طي گفتار و نوشتاري طولاني و با حوصله بسيار به زبان و قلم در آيند. در اين يادداشت كه در مورد پل‌هاي ايراني است فرصت پرداختن به آن‌ها نيست، اما آب، اين شوينده و پاك‌كننده كه مظهري است از تضادها،‌ آرامش و صفا،‌ غرش و توفندگي، آباداني و سرسبزي، داستاني ديگر دارد كه در بحث پل‌ها (به‌ويژه پل‌هاي زندگي به تعبيري) اهميت بسيار مي‌يابد.

چه چيز بيشتر از آب، در عطش سوزان سرزمين كوير مي‌تواند گرامي باشد. روان و جاري، خنك و آرامش‌بخش، شوينده و توفنده.

آب در بركه‌ها و آبگيرها، پاكي و زلالي و در رودها پويندگي و حركت، جنبش و جهندگي و در دشت‌ها، سرسبزي و خرمي را به محيط زيست انسان‌ها ارمغان مي‌دارد.

با اين تعبير وقتي كه آب را مي‌ستاييم و آن را از عناصر چهار گانه زندگاني و زندگي بخش مي‌دانيم آيا براي عبور از روي آن بايد به ساختن پل آن هم به شكل كنوني آن‌ها بسنده كنيم؟

ايراني، پل‌سازي را با ستايش آب آميخته است. اگر به سال‌هاي ديرين برگرديم، پل در ايران، فرم و شكل نماد گونه‌اي را پيدا مي‌كند كه در آتشكده‌ها و بعدها در بادگيرها و گنبدهاي خشتي، اين فرم تجلي يافته‌‌اند.

پل در ايران يك نماد معمارانه است. همان‌طور كه بادگير، همان‌گونه كه آتشكده و طاق و گنبد چنين هستند و بدين‌گونه در سرزمين‌ ما ايران، پل‌سازي از ديرباز با معماري آميخته است. از ديرباز و از زمان پارت‌ها، هخامنش‌ها، ساساني‌ها ك با نام پل‌دخترها و بندها و در چند قرن اخير سي و سه پل خواجو شناخته شده‌اند.

وقتي كه قرار شد چهار باغ كه به احترام و صفاي 4 فصل سال بنا نهاده شده بود به سوي ديگر زاينده‌رود به‌پيوندد، نه تنها نمي‌توانست از معماري زاينده عصر خود، صفاي چهارباغ و آرامش زيباشناختي نقش جهان و بازار قيصريه فاصله بگيرد، بلكه بايد اين همه، جلوه‌هاي هنر و زيبايي و معماري را با خود به آن سوي رود همراه ببرد. بدين علت در‌مي‌يابيم كه چگونه سي‌وسه‌پل، صفاي چهارباغ را و پل‌خواجو، صلابت و لطافت نقش‌جهان و مسجد شاه و چهل‌ستون و بازار را به آن سوي پل، با زيبايي و هم‌نواختي تحسين برانگيز، انتقال مي‌دهند.

هر چند اين پل‌هاي زندگي، زاينده‌رود را كه هر لحظه و ساعت و روزش يك زندگي است، با انسان مي‌آميزند، انسان از پل‌ها تنها گذر نمي‌كند، بلكه مي‌ماند و تامل مي‌كند و به فكر فرو مي‌رود و با رود و محيط اطراف آن زندگي مي‌كند و زندگي را در صفا و شويندگي و در آرامش و پويندگي زاينده‌رود تجربه مي‌كند. در شب‌هاي مهتابي آسمان را، ستاره‌ها و ماه را، ابرها را درون آب مي‌جويد. در روزهاي گرم تابستاني، هرم آفتاب را با آب رود، پر از لطف و دلگشا مي‌يابد. بدين معني است كه پل‌هاي ساخته شده بر روي زاينده‌رود، پل‌هاي زندگي ناميده مي‌شوند، چرا كه انسان‌ها در حجره‌هاي آن‌ها مي‌نشينند و به صفاي رود مي‌پيوندند و هر آنگاه كه بخواهند با پله‌هايي كه به آب مي‌رسند، طراوت آب را به جان و دل مي‌نشانند. چنانچه پل‌هاي چنين ساخته شده را كه به ميراث برده‌ايم با پل‌هايي كه در 50 سال اخير بر روي همين رود ساخته‌ايم مقايسه كنيم به تفاوت فاحش ميان آنها و ارزش‌هاي از دست داده پي‌ خواهيم برد.

چندي پيش، وقتي كه كتاب (The in habited bridges past present and future) پل‌هاي زندگي (يا زيستاپل) را ورق مي‌زدم و در صفحات اول، عكس و تفصيل پل‌خواجو را يافتم،‌ احساس غريبانه عجيبي به من دست داد. غربت‌ هويت ملي، گلويم را فشرد كه با داشتن چنين پل‌ها، چنين افتخارات و ميراث غني معماري، در كجاي كار هستيم.

هر روز يك پل زشت و بي‌قواره و ناموزون را به‌عنوان يك عنصر مهندسي بدون رعايت هيچ اصلي از اصول زيباشناسي رج مي‌زنيم و توسط وزير و وكيل و مقام‌هاي بالاتر و پايين‌تر نوار افتتاح آنها را قيچي مي‌كنيم و عكس و خبر در رسانه‌ها به گزاف پخش مي‌كنيم، بدون آن‌كه لحظه‌اي به ميراث‌ها، ارزش‌هاي فرهنگي و به هويت ملي انديشيده‌ باشيم.

اميدوار هستيم مهندسان ما و مسئولان، به‌ويژه وزراء و مقامات بالاي مملكتي به نويسنده اين نوشتار خرده نگيرند كه چرا مدعي است. آن‌ها 400 سال از حسن‌بيگ (سازنده پل‌ها) و از الله‌وريخان (وزير و سردار شاه عباس مجري طرح اين پل‌ها) عقب‌تر مانده‌اند.

امروزه در جهان، پل‌هاي بزرگ همانند پل‌هاي 400 سال پيش در ايران طراحي مي‌شوند. طراحي اين‌گونه پل‌ها را معماران مشهور جهاني به عهده دارند. در مسابقات بين‌المللي طرح اين‌گونه پل‌ها به مسابقه گذاشته مي‌شوند و اين در حالي‌است كه ما ساليان دراز (به استثناي پل‌هاي اوايل پهلوي اول) پل‌هاي فاقد رعايت اصول زيباشناختي، حتي نه براساس تكنولوژي روزآمد، بي‌روح و بدقواره مي‌سازيم.

سي‌وسه‌پل و پل خواجو و بندامير و پل‌دخترها را ما به ميراث برده‌ايم و با داشتن چنين ميراث و فرهنگي اقدام به ساختن پل‌هايي مي‌كنيم، نظير آن‌چه كه شهرداري تهران بر روي بزرگ‌راه‌هاي داخل شهر مي‌سازد و يا وزارت راه بر بزرگ‌راه‌ها و راه‌هاي سراسر كشور.‌ چنانچه خوب بيانديشيم در خواهيم يافت كه تا چه حد از ارزش‌هاي بالنده ديرينه خود به‌دور مانده‌ايم.

كمي توجه به يك يا همه آن‌ها (در مقايسه با سي‌وسه‌پل و پل‌خواجو و پل‌هاي دخترها) به افول صنعت و هنر پل‌سازي كشورمان ايران در سال‌هاي اخير واقف خواهيم شد. نگارنده فقط مايل است توجه مسوولان را به بي‌توجهي كه اعمال مي‌دارند، جلب كند. بي‌توجهي به هويت فرهنگي، معماري و مهندسي كشورمان و اين در حالي است كه در كشورهاي ديگر، پل‌هاي بر روي رودهايي مانند تيمز،سن، ذاهاحديد و دانوب را معماران بزرگ مانند «نورمن فاستز، ذاهاحديد» و در ژاپن پل شهر تويوتا را معمار شناخته شده جهاني «كيشو كوروكوا» طراحي مي‌كنند. زيبايي آن‌ها چنان چشمگير است كه نه تنها ساكنان اطراف پل‌ها، بلكه ميليون‌ها گردش‌گر و پژوهنده زيباشناس، ظرافت و هم‌نواختي و زيبايي اين پل‌ها را ستايش مي‌كنند و ساليانه ميليون‌ها دلار به درآمد ملي كشورهاي صاحب آن‌ها افزوده مي‌شود. اتفاقي كه مي‌تواند در مورد پل‌هاي زيباي ايراني هم رخ دهد .

A R U N A

 

:: مطالب مرتبط

+  پيدايش ترك در ساختمان

+  مروری بر تاریخچه ، عملکرد و کاربرد عایق های ارتعاشی

+  تاثیر اتصال میانی و جزئیات اجرای آن بر پایداری بادبندی ضربدری

+  فیلتر ها و زهکش ها برای خاکهای ناتراوا

+  مطالعه ابزارهاي جداكننده ساختمان از زمين

+  بررسی روشهای تحلیل و ضوابط آئین نامه ای برای ساختمانهای مجهز به سیستم جداکننده لرزه ای

+  عایق کاری ساختمان

+  درز انبساط و درز انقطاع چيست؟

+  نکاتی در تحلیل و طراحی سازه‌ها

+  سازه های متداول برای ساختمانهای بلند ((2

+  طراحی ساختمان ترمینال فرودگاه های تجاری، مسافرتی

 

برخي از مفاد مرتبط لايحه جامع نظام مهندسي كشور

الف – گروه‌هاي مهندسي (لايحه جامع نظام مهندسي كشور)

ماده 13 – براي هر يك از گروه‌‌هاي مهندسي مشروح در زير يك سازمان نظام مهندسي كه به نام همان گروه خوانده مي‌شود و اعضاي آن را مهندسان حرفه‌اي رشته‌هاي همان گروه مهندسي تشكيل مي‌دهند بر طبق ترتيبي كه در اين قانون معين شده تاسيس مي‌شود.

13 -1- فناوري اطلاعات و ارتباطات 13-2- برق و الكترونيك 13-3- مهندسي پزشكي 13-4- ژئوماتيك و علوم زمين 13-5- شيمي 13-6- صنايع 13-7- عمران و حمل و نقل 13-8- كشاورزي و منابع طبيعي 13-9- متالوژي و مواد 13-10- محيط زيست 13-11- معدن 13-12- معماري و شهرسازي 13-13- مكانيك 13-14- نساجي 13-15- نفت و گاز 13-16- هسته‌اي 13-17- هوانوردي

ساير گروه‌هاي مهندسي كه عناوين آنها دراين ماده ذكر نشده است نيز مي‌توانند با رعايت ماده 84 اين قانون داراي سازمان نظام مهندسي باشند.

در صورتي كه هر يك از گروه‌هاي مهندسي در فرصت مقرر در اين قانون امكان تشكيل نداشت با موافقت شوراي توسعه مهندسي كشور از ميان سازمان‌هاي نظام مهندسي موجود سازماني كه نزديك‌ترين ارتباط حرفه‌اي و تخصصي را با گروه مهندسي مذكور دارد تا زمان تشكيل سازمان نظام مهندسي مستقل امور آن گروه مهندسي را عهده‌دار خواهد شد.

پ – اصول اخلاق حرفه‌اي (لايحه جامع نظام مهندسي كشور)

ماده 12- كليه مهندسان حقيقي و حقوقي حرفه‌اي مذكور در ماده 4 مكلف‌اند الزامات اصول اخلاق حرفه‌اي مذكور در زير را در انجام فعاليت‌هاي حرفه‌اي مهندسي در قبال كارفرما، جامعه، ساير مهندسان حرفه‌اي و سازمان‌هاي نظام مهندسي متبوع رعايت كنند.

در صورتي كه عدم رعايت هر يك از اين الزامات موجب ضرر و زيان به كارفرما و يا اشخاص ثالث شود فرد خاطي مستوجب مجازات انتظامي است و به شرح مندرج در بخش مربوط مجازات خواهد شد و چنانچه اقدام وي مستوجب مجازات كيفري نيز باشد، مجازات مهندس خاطي از طر يق مراجع قضايي پيگيري خواهد شد. پاره‌اي از اصول اخلاق حرفه‌اي كه رعايت آنها الزامي است بدون قيد انحصار عبارتند از: 12-1- بايد تعهدات خود را در قبال كارفرما با حسن نيت و برابر با آيين‌نامه‌ها و استانداردهاي مهندسي مصوب و در غياب آيين‌نامه و استاندارد مصوب براساس عرف پذيرفته شده مهندسي يا آيين‌نامه‌هاي بين‌المللي نظير انجام دهد. 12-2- در صورت وجود و تشخيص مواردي كه بالقوه معارض با منافع كارفرما يا استخدام‌كننده اوست يا مواردي كه بعدا با منافع آنان معارض خواهد شد بايد قبل از شروع كار آگاهي كامل را به ايشان بدهد. 12-3- بايد از قبل به كارفرما يا استخدام‌كننده خود در مورد شرايطي كه قرار گرفتن وي در آن مي‌تواند بر قضاوت مهندسي وي اثر بگذارد يا از كيفيت خدمات مهندسي وي بكاهد، آگاهي لازم را بدهد. 12-4- ضمن حفظ اسرار كارفرما، در اظهاراتي كه طي گزارش‌هاي كارشناسي اعلام مي‌كند صادق بوده و هيچ واقعيتي را كتمان نكند. 12-5- تنها زماني نظر تخصصي خود را به صورت علني و عمومي ابراز كند كه در زمينه موضوع اظهار نظر، دانش و اطلاع كافي داشته و ارزيابي دقيقي از آن داشته باشد. 12-6- هر آينه از مواردي كه ناقض مقررات و مسووليت‌هاي مهندسي است مطلع شد، بايد اطلاعات خود را به نحو مقتضي در اختيار كارفرما قرار داده و در جهت رفع موارد ناقض مقررات اقدام كند. در صورت اصرار كارفرما بر ادامه كار، از كار مستعفي شده مراتب را به سازمان نظام مهندسي خود اطلاع دهد 12-7- مجاز نيست اطلاعاتي را كه در جريان ارائه خدمات مهندسي خود به دست آورده بدون موافقت كارفرما يا استخدام كننده خود منتشر يا افشا كند مگر در مواقعي كه قانون وي را ملزم به افشاي آن كند 12-8- نبايد اجازه دهد شخصي كه به فعاليت اقتصادي يا مهندسي فريبكارانه يا غيردرستكارانه مبادرت مي‌ورزد، از نام وي يا شخص حقوقي متبوع وي سوءاستفاده كند. 12-9- نبايد در كاري كه آن را براي كارفرما يا استخدام كننده خود انجام مي‌دهد از طرف‌‌هاي مورد قرارداد كارفرما يا نمايندگان آنها با ساير عوامل دخيل در آن كار هرگونه وجه يا امتيازي را به صورت مستقيم يا غيرمستقيم درخواست يا دريافت كند يا بپذيرد. 12-10- نبايد تعهد خود در قبال كارفرما يا مشتري يا استخدام كننده خود را به نحوي انجام دهد كه به منافع عمومي لطمه وارد آيد. 12-11- بايد حقوق مالكيت معنوي همكاران مهندس خود را به طور كامل مراعات كند و از هر اقدامي كه به حقوق مالكيت معنوي آنان لطمه زند پرهيز كند. 12-12- مجاز نيست با همكاران مهندس خود به نحوي رقابت كند كه از نظر عرف صاحبان حرفه مهندسي رقابت غيرشرافتمندانه محسوب شود. 12-13- نبايد به راست يا دروغ، يا به طور مستقيم و غيرمستقيم تلاش كند كه به آبروي حرفه‌اي، آينده شغلي يا وضعيت استخدامي مهندس ديگري لطمه وارد يا از كار مهندس ديگري انتقادات موهوم و مغرضانه كند. 12-14- نبايد در مورد ميزان دانش مهندسي يا صلاحيت حرفه‌اي خود يا شركاء يا كاركنان شخص حقوقي مهندسي كه در آن كار مي‌كند اظهار خلاف واقع، مبالغه‌آميز يا گمراه كننده كند يا برخلاف واقع آگهي‌هاي تبليغي منتشر كند. 12-15- مجاز نيست ميزان مسووليت خود در پروژه‌ها يا مشاغل قبلي را بيش از آنچه بوده اعلام كند يا در مورد پيچيدگي فني و تخصصي آنها اغراق كند و آنچه را در درخواست استخدام خود اظهار مي‌كند نبايد حاوي مطالب نادرستي در مورد استخدام‌‌كنندگان يا مستخدمين، همكاران، شركا يا كارهاي قبلي‌اش باشد. 12- 16- مجاز نيست هيچگونه واسطه‌اي را براي به دست آوردن كار مهندسي بين خود و كارفرماي خود بپذيرد و از بابت آن مجاز نيست مبلغي را بپردازد، يا تعهدي بپذيرد يا وعده‌اي بدهد. موضوع‌هاي بازاريابي و وكالت از اين قاعده مستثني است. 12-17- نبايد براي به دست آوردن كار از كارفرما به ويژه دستگاه‌هاي دولتي هيچگونه وجهي را به عوامل كارفرما بپردازد يا براي حفظ آن كار وعده‌اي بدهد يا كمك حزبي يا سياسي كند. 12-18- در مواردي كه در موقعيت حكم يا كارشناس مهندسي در موارد اختلافي بين دو طرف دعوي قرار مي‌گيرد، در اظهارنظرهاي مهندسي خود نبايستي تحت تاثير القائات يا تطميع يكي از طرفين قرار گيرد مگر آنكه قبلا به همه طرف‌هاي اختلاف آشكارا اعلام كرده باشد كه به طرفيت كداميك از آنها سخن مي‌گويد و همه منافع خود در موضوع را اظهار كرده باشد.

ث- وظايف و اختيارات سازمان‌هاي نظام مهندسي (لايحه جامع نظام مهندسي كشور)

ماده 33- هر سازمان نظام مهندسي داراي وظايف و اختيارات زير است كه بايد در اساسنامه خود نحوه انجام آنها را به وسيله اركان خود به نحوي كه معارض با مواد اين قانون نباشد، تعيين كند: 33-1- عضوگيري مهندسان واجد شرايط عضويت. 33-2- انجام امور اجرايي برگزاري آزمون‌هاي حرفه‌اي براي مهندسان پس از فراغت از تحصيل در دو دسته عمومي و تخصصي. 33-3- معرفي واجدان شرايط عضويت در هيات ملي آزمون حرفه‌اي به شوراي توسعه مهندسي كشور. 33-4- انجام امور اداري صدور و تمديد پروانه مهندسي حرفه‌اي. 33-5- برگزاري دوره‌هاي آموزش حرفه‌اي تكميلي براي مهندسان. 33-6- هم‌افزايي دانش و تجربيات مهندسي و تدوين و انتشار آنها. 33-7- تاسيس پژوهشگاه‌ها، پژوهشكده‌ها و آموزشگاه‌هاي تخصصي مورد نياز كاربردي حرفه با رعايت قوانين حاكم بر تاسيس اين‌گونه مراكز.

33-8 - همكاري با مراجع مسوول در تدوين، ترويج و بازنگري مقررت ملي مهندسي و حرفه‌اي و استانداردهاي فعاليت‌هاي حرفه‌اي مهندسي. 33-9- ايفاي نقش نمايندگي اعضاي خود در مذاكره با دولت، نهادهاي عمومي و مراكز آموزشي داخل و خارج كشور در زمينه مسائل علمي، آموزشي و موضوعات عام حرفه‌اي آنها. 33-10- برگزاري مسابقات و تشويق نوآوري‌ها و ابتكارات و تلاش در جهت ايجاد و حفظ فضاي رقابت سالم در محيط حرفه 33-11- كنترل مداوم بازار فعاليت‌هاي مهندسي به منظور حصول اطمينان از جريان رقابت سالم در اين بازار به ويژه در ارجاع پروژه‌هاي دولتي، شفافيت گردش اطلاعات در بازار، برقراري امكان دسترسي سالم و يكسان براي اعضا و خريداران خدمات و محصولات مهندسي، جلوگيري از ايجاد انحصار و وجود تسهيلات كافي براي ورود مهندسان حرفه‌اي جديد به بازار. سازمان موظف است در صورت مشاهده موارد خلاف مراتب را از طريق مراجع قانوني تا حصول نتيجه‌ پيگيري كند و نتيجه را به اطلاع عموم برساند.

33-12 - اقدام و پيگيري قانوني جهت جلوگيري از مداخله اشخاص فاقد صلاحيت در امور مهندسي.

33-13-تنظيم روابط كار بين مهندسان حرفه‌اي با كارفرمايان و متقاضيان خدمات مهندسي با رعايت قوانين و نيز رعايت حقوق عرضه‌كننده و خريدار خدمات و محصولات مهندسي. 33-14- معرفي نماينده براي عضويت در هيات‌ها و كميسيون‌هاي تشخيص و حل اختلاف مالياتي در زمينه ماليات مشاغل مهندسي. 33-15- حمايت از حقوق مادي و معنوي مهندسان از جمله حقوق مالكيت معنوي و پيگيري موارد خلاف از مراجع رسمي. 33-16- حمايت از تشكيل، توسعه و فعاليت تشكل‌هاي مهندسي كه به تحقق اهداف اين قانون كمك مي‌كند و جلب همكاري آنان در تحقق اهداف اين قانون و استفاده از توان حرفه‌اي و تخصصي آنان. 33-17- ايفاي نقش مرجعيت تخصصي حرفه‌اي ملي براي هر يك از رشته‌ها و گروه‌هاي مهندسي در كشور. 33-18- معرفي مهندسان حرفه‌اي خبره براي ارايه نظريه كارشناسي به متقاضيان دولتي و غيردولتي و مراجع قضايي. 33-19- ارايه پيشنهاد در زمينه مسائل تخصصي و مهندسي به هر يك از قواي سه‌گانه. 33-20- قبول داوري در موضوعاتي كه داراي ماهيت فني و مهندسي است و انجام آن با استفاده از خدمات اعضاي صاحب صلاحيت و با رعايت قوانين مربوط. 33-21- ترويج و تحكيم اصول اخلاق حرفه‌اي در ميان مهندسان و صاحبان حرفه‌هاي مهندسي.

 

بررسی رفتار ستونهای قوطی فولادی پرشده با بتن تحت بارگذاری جانبی زلزله در ساختمانهای بلند

با توجه به کاربرد روزافزون ستونهای قوطی پرشده با بتن در ساختماهای بلند و عملکرد مناسب این ستونها در برابر زلزله از یک طرف و لرزه خیزی اکثر مناطق کشور از طرف دیگر سعی شده است در این مطالعه رفتار این ستونها در برابر بارگذاری جانبی زلزله بررسی شود. در این مطالعه علاوه بر بررسی رفتار خمشی این ستونها در برابر ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی سیکلیک رفتار برشی آنها نیز بررسی شده است.

با توجه به اهمیت شکل پذیری و ظرفیت جذب انرژی اعضا سازه ای در برابر زلزله، این مقادیر نیز به طور مفصل مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین با توجه به لزوم پیوستگی و هماهنگی فولاد و بتن در مقاطع مرکب، چسبندگی و پارامترهای مؤثر بر مقاومت چسبندگی در ستونهای مرکب نیز مورد بررسی قرارگرفته است. روشی سازگار با آیین نامه های معتبر برای طراحی ستونهای قوطی پرشده با بتن در هر دو حالت ستون کوتاه و ستون لاغر نیز ارائه گشته است. نشان داده شده است که ستون که ستون قوطی پرشده با بتن علاوه بر مقاومت و رفتار خمشی و برشی مطلوب شکل پذیری خوبی داشته و از ظرفیت جذب انرژی قابل توجه ای نیز برخوردار است. به علاوه از روند طراحی ساده ای برخودار بوده و برای طراحی دفتری کاملاً مناسب است.

خصوصیات فوق ستونهای قوطی پرشده با بتن را به صورت اعضا سازه ای بسیار مناسب و ممتاز برای ساختمانهای بلند در مناطق زلزله خیز معرفی می کند. رفتار خمشی و شکل پذیری و ظرفیت جذب انرژی ستونهای قوطی پرشده با بتن، در فصول دوم و سوم مورد بررسی قرارگرفته است و نشان داده شده است که این مقادیر به پارامترهای زیادی منجمله نسبت عرض به ضخامت ورق فولادی، ضریب لاغری ستون، طول پرشدگی بتن در ستون ، نوع بتن و فولاد، تعداد سیکل بارگذاری، بار محوری، گل میخ برشگیر بر پوسته فولادی بستگی داشته و نحوه ارتباط آنها نیز بررسی شده است.
با توجه به ضخامت قوطی فولادی در ستون مرکب، این ستونها معمولاً ظرفیت برشی بسیار بالایی از خود نشان داده و عمدتاً در مورد خمشی گسیخته می شوند. رفتار برشی ستونهای قوطی پرشده با بتن در ستونهای کوتاه که در آنها برش بیشترین تأثیر را دارد، در فصل پنجم مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است و نشان داده شده است که حتی در این حالت نیز ستونهای قوطی پرشده با بتن، از نظر برشی رفتار بسیار مناسب از خود نشان می دهند. با توجه به فرم سازگاری کرنشها در نقاط تماس بتن و فولاد، چسبندگی بین فولاد و بتن در ستونهای مرکب در فصل چهارم بررسی شده است و نحوه تأثیر پارامترهایی چون سن بتن سایز، دما، شرایط نگهداری بتن و انقباض بر مقاومت چسبندگی مشخص شده است. در فصل ششم، سعی شده است روش برای طراحی ستونهای قوطی پرشده با بتن،ارائه شود که علاوه بر هماهنگی با آیین نامه های معتبر، برای طراحی دفاتر مهندسی کاملاً عملی و مناسب باشد.

بدین منظور روش گام به گام طراحی ستون قوطی پرشده با بتن در دو حالت ستون کوتاه و ستون لاغر آورده شده است و نشان داده شده است که با استفاده از ستون قوطی فولادی پرشده با بتن در مقایسه با قوطی فولادی از تغییرمکان جانبی کمتر و شکل پذیری بیشتری برخوردار بوده و رفتار لرزه ای مناسبتری از خود نشان می دهند. در بخش پایانی علاوه بر جمع بندی و نتیجه گیری کلی از مطالب ارائه شده در فصول قبل ، نیازهای پژوهشی آینده نیز ارائه گردیده است

mohandesi-sakhteman.blogfa.com/

 

:: مطالب مرتبط

+  انواع اتصالات (Types of Joints)

+  آنچه از جوشکاری باید بدانیم: انواع جوشکاری ، انواع الکترودها ، طریقه و محل استفاده و ... (قسمت اول(

+  معایب و محاسن تیرهای لانه زنبوری

+  توضیحات کلی در مورد انواع اتصالات در ساختمانهای فلزی

+  مزایا و معایب ساختمانهای فلزی

+  خطاهاى جوشكارى اتصالات در ساختمانهاى فولادى

+  بررسی تأثیر پارامترهای مختلف بر ضریب رفتار سازه های متداول فولادی

+  استفاده از مصالح جديد به جاي فولاد

+  سازه های فضایی

+  بادبندهای واگرا

+  جوشکاری

 

افسانه تخت سليمان

مجموعه آثار باستاني تخت سليمان در 42 كيلومتري شمالشرقي شهرستان تكاب در استان آذربايجان غربي قرار دارد. آثار باستاني اين مجموعه و درياچه جوشان آن روي صفه‌اي سنگي و طبيعي قرار گرفته كه از رسوبات آب درياچه به وجود آمده است. قدمت اين منطقه از لحاظ سكونتگاه انساني به 3 هزار سال پيش باز مي‌گردد.

آثار باستاني اين محل در محوطه‌اي با 124 هزار متر مربع وسعت قرار دارند احتمالا آتشكده مقدس آذرگشسب يكي از آثار تاريخي تخت سليمان روي بقاياي آثار دوره اشكاني بنا شده است. اين آتشكده يكي از 3 آتشكده معروف دوره ساساني است.

براي ديدين مجموعه آثار تاريخي تخت سليمان از طريق تهران مي‌توان مسير جاده زنجان را در پيش گرفت 40 كيلومتري زنجان، سمت چپ حاده شهر سلطانيه قرار دارد. در اين شهر كه زمان ايلخانان مغول و صفويه رونقي فراوان داشت مي‌توانيد گنبد عظيم سلطانيه را ببينيد. اين گنبد از سطح زمين 51 متر ارتفاع دارد و يكي از عظيم ‌ترين گنبدهاي اسلامي است. پس از ديدار از اين بناي قديمي و عظيم به زنجان برويد و به سوي دندي حركت كنيد. از زنجان تا دندي 90 كيلومتر مسير كوهستاني است كه بتازگي اين مسير آسفالت و هموار شده است. مي‌توانيد خودروي خود را در پاركينگ جلوي دروازه جنوب شرقي تخت پارك كنيد. براي خوردن چاي و استراحت، كلبه‌اي چوبي جلوي دروازه ساخته شده است. راه سنگفرش را در پيش گيريد و وارد تخت شويد. از دروازه ساخته شده است. از دروازه كه گذشتيد سمت شمال غرب درياچه شاهد كاخ شكار آباقاخان(قرن سيزدهم ميلادي) و ايوان غربي معروف به ايوان خسرو خواهيد بود. روبه‌روي آن هشت ضلعي‌هاي دوره مغولي را خواهيد يافت و اگر به سمت غرب نگاه كنيد روستاي احمد آباد سفلي با چشمه‌هاي آب گرم و زندان سليمان را در 3 كيلومتري خواهيد ديد.

زندان سليمان كه تپه‌اي است به ارتفاي يكصد متر از سطح زمين و مخروطي شكل زمان ساسانيان محل قرباني يا نيايش موبدان زرتشتي بوده و البته بقاياي بناهاي دور مخروط زندان سليمان، نشانگر اهميت اين محل مقدس است.

موبدان پس از نيايش در محل و استفاده از برسم، حيوان در نظر گرفته شده را براي قرباني به جايگاه مي‌بردند تا نذر آتشكده كنند.

احتمالا دو هزار سال پيش مخروطي كه امروز خالي از آب است و در دهانه تپه قرار دارد، پر از آب بوده و بقاياي آب انبارها اطراف مخروط نشانگر غير قابل استفاده بودن آب اين دهانه و درياچه درون آن است؛ اما به مرور زمان و بر اثر حجم رسوبات با فرو ريختن دهانه، چشمه‌هاي اين درياچه كه در عمق 100 متري قرار داشته‌اند بسته شده و مخروط كم كم به خشكي رفته است.

آب درياچه تخت سليمان و زندان سليمان هيچ كدام آشاميدني نيست و براي انسان و احشام خطرناك است و تنها براي كشاورزي و به راه انداختن آسياب‌هاي آبي اطراف قابل استفاده بوده است.

معبد آناهيتا در شمال شرقي درياچه حائز اهميت است، چون آناهيتا، الهه آب، مورد احترام ايرانيان باستان بوده و براي وجود چنين معبدي بايد دليل خاصي وجود داشته باشد. كوه بلقيس با دو قله مرتفع 3300 متري در 5/7 كيلومتري شمال شرقي تخت سليمان قرار دارد. روي قله جنوبي تراسها و اركهاي ساساني ديده مي‌شوند. صعود از كوه چندان مشكل نيست كه مي‌توان با گرفتن يك راهنماي محلي از دهكده تازه كنديا احمد آباد و سفلي به سوي آن رفت.

بين دو قله در فصل بارش درياچه‌اي از آب برفهاي دوب شده ديده مي‌شود و پايين‌تر، چشمه‌اي وجود دارد كه علت اصلي حضور معبد آناهيتاست.

اين چشمه، آب آشاميدني موبدان را تامين مي‌كرده است و نام كوه برگرفته از نام ملكه صبا همسر حضرت سليمان است؛ اما در شمال درياچه تخت سليمان آتشكده آذرگشسب قرار دارد كه مهمترين اثر تاريخي اين مجموعه است و جلوي‌ آن، حياط شمالي آتشكده و در شرق آن محل آتش مقدس است و در سمت شرق آتشكده تالار ستون داري قرار دارد، اما از تخت سليمان و زندان سليمان كه بگذريم به تكاب، شهر كردها و آذري‌ها مي‌رسيم. هتل رنجي محل مناسبي براي استراحت است و مي‌توان صبح روز بعد به ديدن جزيره‌اي شناور رفت. در 17 كيلومتري شمال شرقي تكاب، جاده‌اي كه به روستاي بدرلو ختم مي‌شود، درياچه‌اي ديده مي شود كه چميني سبز و شناور گرفته- در بسياري از سفرنامه‌هاي باستان ياد شده است؛ اما اگر از ديدني‌هاي اين مناطق سيراب نشده‌ايد به مراغه سفر كنيد؛ شهري كه زماني پايتخت ايلخان مغول، آباقاخان بوده است.

بهرنگ امين تفرشي(پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد اندیشه اسلامی)