همانطوری که در قسمت اول گفتم این سوالات شاید برای خیلی از مهندسین و دانشجویان پیش آمده باشد و مرجع مطمئن و سریعی برای پاسخ آنها نیافته باشند امیدوارم جواب سوال شما در این پست موجود باشد ، در غیر اینصورت منتظر پستهای بعدی باشید تا سوال و جوابهای بیشتری برایتان بگذارم . سوال و جوابها متعلق به شرکتها و نهادها دولتی و غیر دولتی می باشند که به نظر من خیلی کاربردی هستند .
سئوال 21 – براي كنترل تغييرمكان نسبي طبقات چه نيروهايي و با چه ضرايبي اعمال ميگردند ؟
جواب 21- تغييرمكان نسبي طبقات كه ميبايد بر طبق ضوابط بند2 -4-13 كنترل شوند بايد از روش تحليل استاتيكي معادل برطبق مفاد بند 2-4 و يا روشهاي تحليل ديناميكي خطي بر طبق مفاد بند 2-5 آئيننامه محاسبه شوند .
سئوال 22 –آيا اثرات P-∆ در كنترل تغييرمكان نسبي طبقات ميبايستي ملحوظ گردد؟
جواب 22- درحال حاضر براي كنترل تغيير مکان نسبی طبقات بر طبق مفاد بند 2-4-13 آئين نامه، در نظر گرفتن گرفتن اثراتP-∆ ضروري نيست .
سئوال 23 – منظور از تغيير مكان نسبي طبقات، تغيير مكان مركز جرم طبقه ميباشد و يا حداكثر تغيير مكان نسبي طبقه موردنظر می باشد؟
جواب 23- براي كنترل تغييرمكان نسبي طبقات حداكثر تغيير مكاننسبي طبقه كه در دو انتهاي ستونهاي طبقه به وجود ميآيد بايد مد نظر قرارگيرد .
سئوال 24 – آئيننامه 2800 مقرر ميدارد كه در سازههاي بتني مركب از قاب و ديوار برشي هر كدام از اين دو به تنهايي تحمل 25% نيروي زلزله را داشته باشند . آيا منظور آناليز سازه دوگانه قاب و ديوار برشي تحت 100% نيروي زلزله و كنترل دو سازه مستقل تحت 25% نيروي زلزله ميباشد يا فرض ديگري موردنظر بوده است ؟
جواب 24- مفاد بند 1-7-4 آئين نامه با آناليز ساده دوگانه تحت اثر 100٪ نيروی زلزله و کنترل دو سيستم تحت 25% نيروي زلزله اقناع مي شود .
سئوال 25 – حداكثر طول يك سازه بدون درنظرگرفتن ژوئن به چه ميزان مجاز ميباشد ؟
جواب 25- آئيننامه 2800 در خصوص حداكثر طول سازه فاقد درز انقطاع ضابطه خاصي ارائه نداده است و طول مذكور بايد بر اساس آئيننامههاي طراحي ديگر تعيين شوند
سئوال 26 – از آنجائيكه اغلب شهرهاي ما داراي بناهاي تاريخي و همچنين بناهاي با مصالح بنايي غيرمسلح ميباشد و به جهت اينكه هم اكنون از آنها بهرهبرداري مينماييم و ميبايستي از آنها نگهداري و در صورت نياز مرمت نماييم و شايد اين توقع هم باشد كه ما هم در اين زمان اين توليدات معماري را با تكنولوژي زمان خود مرمت و همچنين مرمت در برابر زلزله بنماييم لذا با مطالعه فصل سوم آئين نامه 2800 ( ويرايش 2 ) در مورد ضوابط ساختمانهاي با مصالح بنايي غير مسلح موارد زير مورد سوال ميباشد.
1- اغلب بناهاي تاريخي داراي ارتفاع تراز روي بام نسبت به متوسط تراز زمين مجاور بيش از 8 متر مي باشد كه ما در آئين نامه محدوديت 8 متر را داريم .
2- حداكثر ارتفاع طبقه بيش از 4 متر ميباشد .
3- امكان كلافبندي افقي و قائم فراهم نيست .
4- اغلب بناهاي تاريخي با ملات گچ نيمكوب و ياملات گچ و خاك و …. مي باشد ؟
جواب 26- همچنانكه در فصل اول استاندارد 2800 آمده است، هدف از اين آئين نامه تعيين حداقل ضوابط و مقررات براي طرح و اجراي ساختمانهاي جديد بتنآرمه ، فولادي و چوبي و ساختمانهاي با مصالح بنايي است . از اين رو به طور كلي اين آئين نامه فاقد ضوابط لازم براي ارزيابي مقاومت لرزهاي ساختمانهاي موجود و مقاوم سازي آنهاست . لذا براي انجام چنين اقداماتي لازم است از روشهاي مناسب و آئين نامههاي معتبر داخلي و خارجي استفاده شود . در اين زمينه اخيراً دستورالعملي براي بهسازي ساختمانهاي موجود تحت نظارت سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور تهيه شده است كه ممكن است بتواند مورد استفاده قرارگيرد. همچنين يكي از مباحث بيست گانه مقررات ملي ساختمان نيز به طراحي ساختمانهاي مصالح بنايي اختصاص يافته است
سئوال 27 – با توجه به ابهام موجود در بند 3-2-3 آئين نامه طراحي ساختمانها در برابر زلزله ، حداقل نسبت ضخامت به ارتفاع براي ديوارهاي سازه اي و غيرسازه اي مهار شده بر اساس بند 3-6 آئين نامه 2800 را چه مقدار مي توان در نظر گرفت ؟
جواب 27- در ساختمانهاي بنايي غير مسلح كليه بارهاي جانبي توسط ديوارهاي سازه اي تحمل مي شوند ضمناً ديوارهاي مذكور در اكثر موارد وظيفه تحمل بارهاي ثقلي را نيز عهدهدار مي باشند . لذا ضخامت ديوارها در تأمين پايداري آنها نقش اساسي دارد و ميبايد بر اساس ضوابط مناسب از قبيل آنچه در آئين نامه 519 ارائه شده است تعيين گردد . ليكن بر طبق بند 3-6-1 فقط آن دسته از ديوارهاي سازهایكه داراي ضخامت حداقل 20 سانتيمتر باشند در محاسبه ديوار نسبي منظور مي شوند .محدوديتهاي مربوط به ديوارهاي غير سازه اي در بند 3-7 آمده است .ليكن بر طبق بند 3-2-3، براي ديوارهاي غير سازهاي مهارنشده حداقل ضخامت دبوار بايد برابر 12/1ارتفاع آن باشد .براي ديوارهاي غيرسازهاي مهارشده آئين نامه حداقل معيني را مشخص ننموده و لذا بسته به مشخصات مصالح اين نوع ديوارها ، لازم است ضخامت كافي براي تأمين پايداري آنها در برابر شتابهاي ايجاد شده در امتداد عمود بر صفحه ديوار درنظرگرفته شود .
سئوال 28 – آيا استفاده از مقادير شتاب مبناي طراحي ارائه شده در نقشه پيوست استاندارد 2800 براي طراحي پلهاي راه با عنايت به تجديد نظري كه سال 1378 انجامگرفته و گستره ايران از لحاظ لرزه خيزي به 4 منطقه تقسيم شده است مجاز است؟
جواب 28- با توجه به آنكه آئين نامه 2800 در حال حاضر اختصاصاً براي طراحي ساختمانها در برابر زلزله تدوين شده است و با توجه به اختلاف برخي ضرايب در آئين نامههاي مختلف ، در حال حاضر استفاده از مقادير شتاب مبناي طراحي موجود در ويرايش دوم آئين نامه مذكور براي طراحي پلها توصيه نمي شود .
سئوال 29 – براساس آئين نامه 2800 در پيوست شماره 1 صفحه 11 آيتم 14 در حرف ( ك ) شهرستان كنگان در رديف شهرهاي با خطر نسبي زياد عنوان گرديده در صورتيكه در مقررات ملي ساختمان مبحث ششم صفحه 122 آيتم 14 شهرستان كنگان با خطر نسبي متوسط طبقه بندي شده است . با توجه به اهميت موضوع در طراحي سازه هايي مانند كارخانه سيمان ساروج كنگان كداميك ملاك عمل قرار مي گيرد؟
جواب 29- شهرستان كنگان در منطقه خطر نسبي زياد قرار دارد . قرار گرفتن اين شهرستان در رديف خطر نسبي متوسط در پيوست مقررات ملي ساختمان به دليل اشتباه تايپي در برخي از چاپهاي قبلي آئين نامه 2800 است .
سئوال30 – به منظور كنترل بيشتر سازه اجرا شده در بيمارستان نيمه تمام رستم آباد و لزوم رعايت آئين نامه 2800 ويرايش دوم شدت زلزله خيزي شهر رستم آباد چقدر مي باشد ؟
جواب 30- رستم آباد در منطقه با خطر نسبي خيلي زياد در نظر گرفته مي شود .
سئوال 31 - با توجه به اثر اقتصادي كه ضرائب اطمينان آئين نامه هاي محاسباتي دارند ، شهر جديد پرند از جهت پهنه بندي زلزله در كدام ناحيه قرار دارد ؟
جواب 31 – شهر جديد پرند در منطقه با خطر نسبي بسيار زياد تلقي مي شود . ليكن با توجه به حجم ساخت و ساز، توصيه مي شود يك مطالعه خاص لرزه خيزي منطقه صورت گيرد و در صورتيكه نتايج اين مطالعه ، لرزه خيزي كمتري را نشان ميدهد، شهر در منطقه با خطر نسبي زياد در نظر گرفته شود
سئوال 32 – براي احداث ساختمانهاي مسكوني با سيستم سازهاي ديوارهاي بتن آرمه آن كه همزمان بار قائم و بار افقي را تحمل مي كند . و به ارتفاع هفتاد متر از روي پي مي باشد، مفاد بند 2-1-7 ارجحيت دارد يا محتويات جدول 3-4-7 ؟
جواب 32- مفاد بند 2-1-7 آئين نامه بر محتويات جدول 3-4-7 ارجحيت دارد .لذا حداكثر ارتفاع مجاز سيستم سازه اي مورد نظر پنجاه متر مي باشد .
سئوال 33- در خصوص بند 2-1-4-ب كداميك از موارد زير مورد نظر است؟

جواب 33- در بند 2-1-4 آئين نامه تركيب مورد نظر طبق طرح شماتيك ( ج ) آن مشاور مي باشد.
سئوال 34- در ساختمانهايي كه از آجر سفالي براي جداگرها ( بدون اتصال خاص ) استفاده شود آيا لازم است مقدار پريود 20% كاهش يابد ؟
جواب 34- در ساختمانهايي كه از آجر سفالي براي جداگرها ميانقابي استفاده مي شود كاهش %20 در ميزان (T) محاسبه شده از روابط 2-4 , 2-5 براساس ملاحظات و ضوابط مندرج در آئين نامه ضروري است.
سئوال 35- حداكثر طول يك ساختمان بدون اجراي درز انقطاع چه ميزان مي باشد؟
جواب 35- حداكثر طول ساختمان فاقد درز انقطاع بر اساس ملاحظات و ضوابط مندرج در آئين نامه هاي طراحي و در نظر گرفتن تركيب بارهاي مختلف از جمله بارهاي ناشي از اثرات خود كرنشي تعيين مي شود.
سئوال 36- آيا جزئيات اجرايي زير مي تواند براي اجراء درز انقطاع مورد استفاده قرار گيرد تا فاصلهاي بين ساختمانها ايجاد نگردد.

جواب 36- در صورتيكه مصالح مورد استفاده در ناحيه درز انقطاع، كم مقاومت بوده و در صورت وقوع زلزله به آساني خرد شود، جزئيات اجرايي پيشنهادي مي تواند قابل قبول باشد.
سئوال 37- بهدنبال برداشتهاي متفاوت در ارتباط با آناليز مرتبه دوم P-∆ و بندهاي 2-4-13و2-4-14 و دستورالعمل صادره از طرف شهرداري منطقه 22 تهران، آيا براي كنترل تغيير مكان مطابق بند 2-4-13 ، مقطع ترك خورده و بدون در نظر گرفتن ميلگردها ( سختي . / 7 EL ; . / 35 EL براي تيرها و ستونها ) و اعمال ضرائب تشديد P-∆ ضروري مي باشد؟
جواب 37- درحال حاضر بر طبق مفاد آئين نامه هاي 2800 و آبا، هم استفاده از مقطع ترك خورده و هم مقاطع ترك نخورده براي كنترل تغيير مكان قابل قبول است.
سئوال 38- بهدنبال برداشتهاي متفاوت در ارتباط با آناليز مرتبه دوم P-∆ و بندهاي 2-4-13و2-4-14 و دستورالعمل صادره از طرف شهرداري منطقه 22 تهران، آيا براي طراحي سازه هاي بتني اعمال ضريب تشديد P-∆ بصورت 0.4 R × 1 . 4 براي بار مرده و 0 . 4 R × 1 . 7 براي بار زنده ضروري مي باشد؟
جواب 38- براي در نظر گرفتن اثر P-∆ در طراحي سازه هاي بتني، مقادير تغيير مكان جانبي به دست آمده از تحليل استاتيكي معادل بايد در ضريب R 0.4 ضرب شوند. مقادير بارهاي مرده و زنده در ضريب ضرب نمي شوند.
سئوال 39- آيا پيوست 2 آئين نامه 2800 سازههاي قاب مفصلي داراي بادبند هممحور را شامل ميشود يا مختص قاب خمشي است؟
جواب 39- پيوست 2 آئيننامه 2800 براي قابهاي فولادي با اتصال مفصلي نيز بايد رعايت شود.
سئوال 40- نظر به اينكه دفتر فني سازمان زندانها متولي ساختمانهايي است كه به نام آنها مستقيماً در بخش گروهبندي ساختمانها برحسب اهميت در استاندارد 2800 اشاره نشده است.(مانند زندان،بازداشتگاه و كانون اصلاح و تربيت و …) باتوجه به بند 1-5 استاندارد 2800 و نظر كارشناسان دفتر فني سازمان و به علت اينكه خرابي ساختمانهاي فوقالذكر «تلفات زياد» به بار ميآورد معقول است ساختمانهاي فوق جزء ساختمانهاي «بااهميت زياد» درنظر گرفته شود.حال باتوجه به نكات زير اين ساختمانها از نظر گروهبندي ساختمانها برحسب اهميت دركدام گروه قرار ميگيرند؟
الف- در ساختمانهاي فوق سرانه موجود هر فرد ساكن با كليه موارد (اداري،بهداشتي،آموزشي و …) كمتر از 7 مترمربع ميباشد درصورتيكه بطور متوسط در ساختمانهاي مسكوني حدود 25 الي 30 مترمربع ميباشد. يعني در يك فضاي كوچك تعداد زيادي انسان زندگي ميكنند.
ب- انسانها به صورت شبانهروزي در ساختمانهاي فوق ساكن ميباشند. درصورتيكه در ساختمانهاي مدارس و يا تجاري حدود 8 الي 10 ساعت مشخص و قابل برنامهريزي براي كنترل بحران، افراد حضور دارند.
ج- كارمندان سازمان جهت ارائه سرويس در مكانهاي فوق بايد 24 ساعته در محل خود حضور داشته باشند.
د- در بعضي موارد فرار افراد ساكن در زندانها، امكان دارد به صورت غير مستقيم باعث ايجاد خسارت و يا تلفات بعد از زلزله گردد.
ه- بطور خاص كاربري «كانون اصلاح و تربيت» مانند مدارس ميباشد
جواب 40- در مورد ساختمان زندانها باتوجه به عدم امكان خروج زندانيان از ساختمان در هنگام زلزله لازم است ايمني جاني آنها كاملاً تضمين شود.بنابراين ساختمان زندانها و كانون اصلاح و تربيت در رده ساختمان «با اهميت زياد» قرار ميگيرد.
سئوال 41- در طراحي اعضاء كششي بادبندها در بند 8-2 پيوست شماره 2 آئيننامه طرح ساختمانها در برابر زلزله ضريب لاغري بشرح زير ارائه شده است:
kl/r <6025/√Fy if Fy=2400 kg/cm² → kl/r≤123
درصورتيكه در بند 10-1-1-8 مبحث 10 (طرح و اجراي ساختمانهاي فولادي) ضريب لاغري اعضاء كششي بشرح زير ارائه شده است. L/r<300
حال باتوجه به مغايرتهاي فوقالذكر ضريب لاغري اعضاي كششي (بادبندها) چقدر ميباشد؟
جواب 41- محدوديت ضريب لاغري مندرج در پيوست شماره 2 استاندارد 2800 بايد در طرح ساختمانها دربرابر زلزله رعايت شود.
سئوال 42- پس از بررسي يك پروژه ساختماني 7 سقف با سيستم باربر جانبي قاب خمشي متوسط بتنآرمه واقع در اصفهان تغيير مكانهاي نسبي طبقات براي اين پروژه بشرح جدول ذيل تعيين گرديده است:
|
RELATIVE
STORY DRIFT(m) |
TOTAL
STORY DRIFT(m) |
HEIGHT(m) |
LEVEL (m) |
STORY |
|
0 |
0 |
------ |
-2.35 |
round |
|
0.0067 |
0.0067 |
2.75 |
+0.40 |
1 |
|
0.0146 |
0.0213 |
3.20 |
+3.60 |
2 |
|
0.0154 |
0.0367 |
3.20 |
+6.80 |
3 |
|
0.0148 |
0.0515 |
3.20 |
+10.00 |
4 |
|
0.0129 |
0.0644 |
3.20 |
+13.20 |
5 |
|
0.0102 |
0.0746 |
3.20 |
+16.40 |
6 |
|
0.0094 |
0.0840 |
3.20 |
+19.60 |
7 |
مهندس كنترلكننده از طرف شهرداري اعلام نموده است باتوجه به تغييرمكانهاي طبقات 2و3و4 تغييرمكان جانبي پروژه بيش از حد مجاز آئيننامه برابر با 0.00375 ارتفاع طبقه يا m0.0122 ميباشد و به اين دليل طراحي پروژه را مردود دانسته است.
از سوي ديگر مهندس طراح سازه معتقد است باتوجه به تبصره 2 از بند 2-12 آئيننامه چنانچه اجزاء غير سازهاي بتوانند در مقابل تغييرمكانهاي بيشتر بدون خسارات عمده برجا بمانند تغييرمكانهاي طبقات سازه فوق براثر زلزله سطح بهرهبرداري تا 0.0008 ارتفاع طبقه يا m0.00256 و با يك تقريب خطي بر اثر زلزله نيروي حاصل از رابطه 2-1 آئيننامه تا 0.006 ارتفاع طبقه يا m0.00192 قابلقبول است.
باتوجه به اينكه اين اختلافنظر نه تنها براي اين سازه بلكه براي ساير پروژهها نيز وجود دارد و باتوجه به در شرف ساختبودن سازه مستدعي است نظرنهائي آن كميته محترم را اعلام فرمائيد.
جواب 42- بند 2-4-13 آئيننامه استثنايي قا